इलेक्ट्रिक वाहनांची वाढती लोकप्रियता पाहता, आजकाल प्रत्येकजण पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमतींपासून सुटका मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहे. २०२६ मध्ये इलेक्ट्रिक कार खरेदी करणे ही आता केवळ चैनीची गोष्ट राहिलेली नाही, तर ती एक अत्यंत व्यावहारिक आणि पैशांची बचत करणारी गरज बनली आहे. मात्र, गाडी खरेदी केल्यानंतर सर्वात मोठा प्रश्न उभा राहतो तो म्हणजे चार्जिंगचा. सार्वजनिक चार्जिंग स्टेशनवर गाडी चार्ज करणे महाग आणि वेळेखाऊ ठरू शकते. त्यामुळे अनेक लोक इंटरनेटवर कॉस्ट ऑफ इन्स्टॉलिंग ईव्ही चार्जर ॲट होम इंडिया याबद्दल सविस्तर माहिती शोधत असतात.
जर तुम्ही नवीन इलेक्ट्रिक कार घेण्याचा विचार करत असाल किंवा आधीच एक कार खरेदी केली असेल, तर घरीच एक वैयक्तिक चार्जिंग स्टेशन उभारणे हा सर्वात उत्तम आणि सुरक्षित पर्याय आहे. या लेखामध्ये आपण घरी ईव्ही चार्जर बसवण्यासाठी किती खर्च येतो, चार्जरचे मुख्य प्रकार कोणते आहेत आणि इन्स्टॉलेशन करताना कोणकोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यावी याबद्दलची संपूर्ण व १००% अचूक माहिती पाहणार आहोत.
घरी इलेक्ट्रिक कार चार्जिंग स्टेशन बसवणे का गरजेचे आहे?
बऱ्याच लोकांचा असा गैरसमज असतो की बाहेर सार्वजनिक ठिकाणी गाडी चार्ज करणे सोपे आहे. परंतु वास्तवात पब्लिक चार्जिंग स्टेशन वर गाडी चार्ज करण्यासाठी प्रति युनिट १८ ते २४ रुपये मोजावे लागतात. याउलट, घरी गाडी चार्ज केल्यास घरगुती वीज दरानुसार केवळ ६ ते १० रुपये प्रति युनिट इतकाच खर्च येतो.
याचा सरळ अर्थ असा की, होम ईव्ही चार्जर बसवल्याने तुमच्या गाडीचा रनिंग कॉस्ट थेट १ ते १.५ रुपये प्रति किलोमीटर इतका खाली येतो. याशिवाय रात्रीच्या वेळी गाडी चार्जिंगला लावून सकाळी फुल चार्ज गाडी घेऊन कामावर जाण्याची जी सोय मिळते, ती अतुलनीय आहे.
हे पण वाचा: इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट: परदेशात गाडी चालवण्यासाठी लायसन्स कसे मिळवावे?
होम ईव्ही चार्जरचे मुख्य प्रकार आणि त्यांच्या किमती
तुमच्या घरी कोणता चार्जर बसवायचा हे पूर्णपणे तुमच्या गाडीच्या बॅटरी क्षमतेवर आणि तुमच्या घराच्या इलेक्ट्रिकल लोडवर अवलंबून असते. सध्या बाजारात प्रामुख्याने तीन प्रकारचे चार्जर उपलब्ध आहेत:
१. बेसिक प्लग-इन चार्जर (३.३ किलोवॅट)
हा सर्वात सोपा आणि स्वस्त पर्याय आहे. याला लेव्हल १ चार्जर असेही म्हणतात. तुमच्या घरातील १५ एम्पियरच्या (१५ए) हेवी ड्युटी सॉकेटमध्ये हा चार्जर लावून तुम्ही गाडी चार्ज करू शकता.
- चार्जरची किंमत: बऱ्याचदा कार कंपन्या गाडीसोबतच हा पोर्टेबल चार्जर मोफत देतात. जर तुम्हाला वेगळा विकत घ्यायचा असेल तर त्याची किंमत १५,००० ते २०,००० रुपये असते.
- इन्स्टॉलेशन खर्च: घराच्या मीटरपासून पार्किंगपर्यंत साधे वायरिंग आणि एक दर्जेदार सॉकेट बसवण्यासाठी साधारण २,००० ते ५,००० रुपये खर्च येतो.
- चार्जिंगचा वेळ: गाडी पूर्ण चार्ज होण्यासाठी १२ ते १५ तास लागतात. ज्यांचा दैनंदिन प्रवास ५० किलोमीटरपेक्षा कमी आहे त्यांच्यासाठी हा पर्याय उत्तम आहे.
२. फास्ट एसी वॉल-माउंटेड चार्जर (७.२ ते ७.४ किलोवॅट)
सध्या भारतातील बहुतांश ईव्ही मालक याच चार्जरला पसंती देत आहेत. या लेव्हल २ एसी चार्जर मुळे गाडी अतिशय वेगाने आणि सुरक्षितपणे चार्ज होते. हा चार्जर थेट भिंतीवर बसवला जातो.
- चार्जरची किंमत: चांगल्या ब्रँडचा (उदा. टाटा पॉवर, एक्झिकॉम, हॅवेल्स) ७.२ किलोवॅटचा चार्जर ३५,००० ते ६०,००० रुपयांच्या दरम्यान मिळतो. काही प्रीमियम कार्ससोबत हा चार्जर कंपनीकडून दिला जातो.
- इन्स्टॉलेशन खर्च: या प्रकारच्या सेटअपसाठी खास वायरिंग आणि सुरक्षा उपकरणांची गरज असते. याचा इन्स्टॉलेशन खर्च ८,००० ते १५,००० रुपयांपर्यंत येतो.
- चार्जिंगचा वेळ: ३० ते ४० किलोवॅट-अवर (केडब्ल्यूएच) बॅटरी असलेली गाडी ६ ते ८ तासांत पूर्ण चार्ज होते. म्हणजेच रात्री झोपताना गाडी चार्जिंगला लावल्यास सकाळी १००% चार्ज मिळते.
३. प्रीमियम थ्री-फेज चार्जर (११ किलोवॅट ते २२ किलोवॅट)
जर तुमच्याकडे मोठी आणि महागडी इलेक्ट्रिक कार असेल (उदा. बीएमडब्ल्यू, मर्सिडीज किंवा ह्युंदाई आयोनिक ५) आणि तुमच्या घरी थ्री-फेज वीज कनेक्शन असेल, तर तुम्ही हा हाय-स्पीड ईव्ही चार्जर बसवू शकता.
- चार्जरची किंमत: ५५,००० ते ९०,००० रुपये.
- इन्स्टॉलेशन खर्च: १५,००० ते ३०,००० रुपये (कारण यासाठी हेवी ड्युटी केबल्स आणि विशेष एमसीबी वापरावे लागतात).
- चार्जिंगचा वेळ: अवघ्या ३ ते ५ तासांत गाडी पूर्ण चार्ज होते.
ईव्ही चार्जर बसवण्याचा खर्च: सविस्तर ब्रेकडाऊन (२०२६ नुसार)
एकंदरीत ईव्ही चार्जर बसवण्याचा खर्च नेमका किती येतो याचे सविस्तर गणित खालीलप्रमाणे आहे:
- चार्जर आणि हार्डवेअर: जर कंपनीने चार्जर दिला नसेल तर तुम्हाला तो विकत घ्यावा लागेल. सरासरी किंमत ४०,००० रुपये धरा.
- केबल आणि वायरिंग: तुमच्या घरातील इलेक्ट्रिक मीटर आणि पार्किंगची जागा यातील अंतर किती आहे यावर हा खर्च ठरतो. साधारण १० मीटर अंतरासाठी उत्तम दर्जाच्या वायरचा खर्च ३,००० ते ५,००० रुपये येतो. जर अंतर जास्त असेल तर हा खर्च १५,००० रुपयांपर्यंत जाऊ शकतो.
- सुरक्षा उपकरणे (एमसीबी/आरसीसीबी): इलेक्ट्रिक गाडी चार्ज करताना सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले पाहिजे. शॉर्ट सर्किट टाळण्यासाठी खास आरसीसीबी आणि योग्य अर्थिंग करणे अत्यंत गरजेचे असते. यासाठी साधारण ३,००० ते ६,००० रुपये लागतात.
- मीटरचा लोड वाढवणे: ७.२ किलोवॅटचा चार्जर बसवण्यासाठी तुमच्या घराचा सॅंक्शन लोड वाढवणे गरजेचे असते. महावितरण किंवा तुमच्या स्थानिक वीज कंपनीकडे अर्ज करून लोड वाढवण्यासाठी साधारण ५,००० ते १०,००० रुपये खर्च येऊ शकतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, जर तुम्ही ७.२ किलोवॅटचा स्टँडर्ड चार्जर बसवण्याचा निर्णय घेतला, तर इलेक्ट्रिक कार चार्जिंग स्टेशन घरी उभारण्यासाठी एकूण ५०,००० ते ७५,००० रुपयांपर्यंतचा सर्वसमावेशक खर्च येऊ शकतो.
चार्जिंगमुळे वीज बिलात किती वाढ होते?
हा प्रश्न प्रत्येक ईव्ही घेणाऱ्या व्यक्तीच्या मनात असतो. चला तर मग इलेक्ट्रिसिटी बिल कसे वाढते ते एका उदाहरणाने समजून घेऊया.
एका इलेक्ट्रिक गाडीला १ किलोमीटर चालण्यासाठी साधारण ०.१५ युनिट वीज लागते. जर तुम्ही महिन्यातून १,००० किलोमीटर गाडी चालवली, तर तुम्हाला साधारण १५० युनिट्स वीज लागेल. घरगुती विजेचा दर सरासरी ८ रुपये प्रति युनिट पकडला, तर तुमचे महिन्याचे चार्जिंगचे बिल फक्त १,२०० रुपये येईल. याच १,००० किलोमीटरसाठी पेट्रोल गाडीला साधारण ८,००० ते ९,००० रुपये खर्च येतो. त्यामुळे सुरुवातीला चार्जर बसवण्यासाठी आलेला खर्च अवघ्या काही महिन्यांतच वसूल होतो.
पैसे वाचवण्यासाठी आणि अधिक फायद्यांसाठी खास टिप्स
- स्मार्ट चार्जिंगचा वापर: आधुनिक चार्जर मोबाईल ॲपशी कनेक्ट होतात. तुम्ही रात्री उशिरा (जेव्हा विजेची मागणी कमी असते) चार्जिंग सुरू करण्यासाठी टायमर सेट करू शकता.
- सोलर ईव्ही चार्जिंग: जर तुम्ही तुमच्या घरावर सोलर पॅनल बसवले असतील, तर तुमची गाडी अक्षरशः मोफत चार्ज होऊ शकते. २०२६ मध्ये ‘पीएम सूर्य घर मोफत वीज योजने’अंतर्गत सोलर पॅनल बसवणे खूप सोपे आणि स्वस्त झाले आहे. एकदा सोलर पॅनल बसवले की पुढील २५ वर्षे इलेक्ट्रिक वाहनांचे चार्जिंग पूर्णपणे फ्री होते.
- योग्य अर्थिंगची खात्री करा: चार्जर इन्स्टॉल करताना लोकल इलेक्ट्रिशियन ऐवजी प्रमाणित आणि प्रशिक्षित व्यक्तीकडूनच काम करून घ्या. अर्थिंग योग्य नसल्यास गाडी चार्जिंग घेण्यास नकार देते.
हे पण वाचा: गाडी दुसऱ्या राज्यात नेताय? घरबसल्या ऑनलाईन एनओसी कशी काढायची ते जाणून घ्या!
निष्कर्ष
घरी ईव्ही चार्जर बसवणे हा खर्च नसून ती एक अत्यंत हुशार गुंतवणूक आहे. चार्जिंग स्टेशन इन्स्टॉलेशन साठी सुरुवातीला तुम्हाला ५० ते ७५ हजार रुपये खर्च करावे लागतील, परंतु सार्वजनिक चार्जिंग स्टेशनवर रांगेत उभे राहण्याचा त्रास आणि पेट्रोलचा प्रचंड खर्च यातून तुमची कायमची सुटका होईल. स्वतःच्या पार्किंगमध्ये सुरक्षितपणे आणि आरामात गाडी चार्ज करण्याची सोय तुम्हाला खऱ्या अर्थाने इलेक्ट्रिक वाहनाचा मनमुराद आनंद घेण्यास मदत करेल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (एफएक्यूज)
प्रश्न १. इलेक्ट्रिक कार घरातल्या साध्या प्लगवर चार्ज करता येते का?
उत्तर: होय, गाडीसोबत मिळणाऱ्या पोर्टेबल चार्जरच्या मदतीने तुम्ही घरातील १५ एम्पियरच्या (फ्रीज किंवा एसीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या) सॉकेटवर गाडी चार्ज करू शकता. मात्र, या पद्धतीने गाडी पूर्ण चार्ज होण्यासाठी १२ ते १५ तास लागतात.
प्रश्न २. होम ईव्ही चार्जर बसवण्यासाठी किती वेळ लागतो?
उत्तर: जर तुमच्या मीटरपासून पार्किंगपर्यंतचा रस्ता क्लिअर असेल आणि लोड वाढवण्याचे काम झालेले असेल, तर प्रोफेशनल टीमला चार्जर बसवण्यासाठी आणि टेस्टिंग करण्यासाठी फक्त ३ ते ४ तास लागतात.
प्रश्न ३. ईव्ही चार्जर बसवण्यासाठी सरकारकडून काही सबसिडी मिळते का?
उत्तर: सध्या घरगुती वापराच्या एसी चार्जर इन्स्टॉलेशनवर कोणतीही थेट सरकारी सबसिडी मिळत नाही. मात्र, जर तुम्ही चार्जिंगसाठी रूफटॉप सोलर सिस्टिम बसवत असाल, तर त्यावर सरकार भरघोस सबसिडी देते.
प्रश्न ४. फास्ट चार्जर बसवण्यासाठी मीटरचा लोड वाढवणे गरजेचे आहे का?
उत्तर: होय, हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ७.२ किलोवॅटचा चार्जर बसवण्यासाठी तुमच्या घराचा अधिकृत इलेक्ट्रिकल लोड किमान ८ ते ९ किलोवॅट असणे आवश्यक आहे. लोड न वाढवता चार्जर चालवल्यास मीटर ट्रिप होण्याची किंवा केबल जळण्याची शक्यता असते.
प्रश्न ५. पावसात घराबाहेर लावलेल्या चार्जरने गाडी चार्ज करणे सुरक्षित आहे का?
उत्तर: होय, बहुतांश आधुनिक ईव्ही चार्जर (जसे की वॉल-बॉक्स) आयपी६५ किंवा आयपी६७ वॉटरप्रूफ रेटिंगसह येतात. त्यामुळे पावसातही ते अत्यंत सुरक्षितपणे काम करतात. तरीही सुरक्षिततेसाठी चार्जरवर एक छोटे कव्हर किंवा छप्पर बसवणे अधिक फायदेशीर ठरते.
