सकाळी उठल्यावर कामावर किंवा ऑफिसला जाण्याची घाई असते, पण तरीही आपण घराबाहेर पडताना गाडी चालू करून दोन ते पाच मिनिटे तशीच उभी ठेवतो. हे दृश्य आपल्या आजूबाजूला खूप सामान्य आहे. जुन्या काळातील लोकांकडून आणि अनेक मेकॅनिककडून आपण नेहमी ऐकत आलो आहोत की सकाळी गाडी गरम करणे अत्यंत आवश्यक असते, जेणेकरून इंजिन सुरळीत चालेल आणि त्याचे आयुष्य वाढेल. तुम्ही सुद्धा रोज सकाळी हीच पद्धत वापरता का? पण आजच्या प्रगत तंत्रज्ञानाच्या युगात ही सवय खरोखरच योग्य आहे का?
आज आपण याच मॉडर्न इंजिन विषयी आणि गाडी जास्त वेळ चालू ठेवून गरम करणे खरोखर गरजेचे आहे की तो केवळ एक गैरसमज आहे, या विषयावर सविस्तर चर्चा करणार आहोत. या लेखातून तुम्हाला इंजिनचे अचूक विज्ञान समजेल, ज्यामुळे तुमची इंधनाची बचत तर होईलच, पण गाडीचे इंजिनही दीर्घकाळ सुरक्षित राहील.
गाडी गरम करण्याची जुनी पद्धत कुठून आली?
गाडी चालू करून ती जागेवरच उभी ठेवण्याच्या प्रक्रियेला ऑटोमोबाईल भाषेत आयडलिंग असे म्हणतात. जुन्या काळात, म्हणजेच साधारणपणे विसाव्या शतकात जेव्हा गाड्यांमध्ये कार्बोरेटर असायचे, तेव्हा ही पद्धत अगदी योग्य आणि तांत्रिकदृष्ट्या आवश्यक होती. कार्बोरेटर हे एक असे यंत्र होते जे इंजिनमध्ये जाणाऱ्या पेट्रोल आणि हवेचे मिश्रण तयार करायचे.
पण हे मिश्रण योग्य प्रमाणात तयार करण्यासाठी कार्बोरेटरला एका विशिष्ट तापमानाची गरज असायची. इंजिन थंड असताना पेट्रोलचे बाष्पीभवन नीट होत नसे. त्यामुळे जुन्या गाड्यांना सकाळी काही मिनिटे चालू ठेवून वॉर्म अप करणे भाग पडायचे. असे न केल्यास गाडी चालवताना झटके देणे किंवा मधेच बंद पडणे अशा समस्या यायच्या. परंतु, आता काळ बदलला आहे आणि त्यासोबतच गाड्यांचे तंत्रज्ञानही बदलले आहे.
हे पण वाचा: साधी हवा सोडून टायरमध्ये नायट्रोजन का भरावे? जाणून घ्या फायदे आणि तोटे
मॉडर्न इंजिनचे तंत्रज्ञान कसे वेगळे आहे?
आजकालच्या सर्व नवीन कार आणि बाईक्समध्ये कार्बोरेटर ऐवजी फ्युएल इंजेक्शन तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. त्यामुळे आता कार्बोरेटरचा तो जुना विषय पूर्णपणे संपला आहे. आजच्या गाड्यांमध्ये अतिशय प्रगत असे इलेक्ट्रॉनिक कंट्रोल युनिट बसवलेले असते, जे गाडीच्या मेंदूसारखे काम करते.
हे युनिट गाडीच्या इंजिनमधील विविध सेन्सर्सच्या मदतीने काम करते. जेव्हा तुम्ही सकाळी तुमची कार किंवा बाईक चालू करता, तेव्हा बाहेरील तापमान कितीही थंड असले तरी, हे प्रगत सेन्सर्स क्षणात हवेचे आणि पेट्रोलचे अचूक प्रमाण ठरवतात. हे तंत्रज्ञान इतके जलद आहे की, तुमच्या मॉडर्न इंजिनला वॉर्म अपची गरज अजिबात भासत नाही. फ्युएल इंजेक्शन सिस्टीम पहिल्याच सेकंदापासून इंजिनला आवश्यक तेवढेच इंधन पुरवते, ज्यामुळे इंजिन लगेच प्रवासासाठी सज्ज होते.
आधुनिक इंजिन ऑइलची महत्त्वाची भूमिका
अनेकांचा असा समज असतो की रात्रभर गाडी उभी राहिल्याने इंजिन ऑइल तळाशी जमा होते, आणि ते पुन्हा संपूर्ण इंजिनमध्ये पसरण्यासाठी गाडी पाच मिनिटे चालू ठेवणे आवश्यक आहे. पूर्वीच्या काळी वापरले जाणारे जाड ऑइल तसे वागायचे. परंतु, आजच्या गाड्यांमध्ये अत्याधुनिक सिंथेटिक ऑइल वापरले जाते.
हे नवीन तंत्रज्ञानावर आधारित इंजिन ऑइल अतिशय पातळ आणि प्रवाही असते. तुम्ही गाडीची चावी फिरवून इंजिन चालू करताच, अवघ्या दोन ते तीन सेकंदात हे ऑइल इंजिनच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पोहोचते आणि आपले वंगणाचे काम सुरू करते. त्यामुळे ऑइल गरम होण्यासाठी किंवा पसरण्यासाठी मिनिटानुमिनिटे वाट पाहणे आता पूर्णपणे अनावश्यक झाले आहे.
सकाळी गाडी जास्त वेळ चालू ठेवण्याचे गंभीर तोटे
अनेकांना वाटते की गाडी जास्त वेळ उभी ठेवल्याने इंजिनचे आयुष्य वाढते. पण आधुनिक ऑटोमोबाईल इंजिनिअर्सच्या मते, गाडी जास्त वेळ आयडलिंगवर ठेवल्याने इंजिनचे आणि तुमचे स्वतःचे आर्थिक नुकसान होऊ शकते. याचे मुख्य तोटे खालीलप्रमाणे आहेत:
- इंजिनची झीज: जेव्हा इंजिन थंड असते आणि तुम्ही ते जागेवरच चालू ठेवता, तेव्हा इंजिन स्वतःला गरम करण्यासाठी गरजेपेक्षा थोडे जास्त पेट्रोल ओढते. हे अतिरिक्त पेट्रोल इंजिनच्या सिलिंडरच्या भिंतींवरील ऑइल धुऊन काढते. यामुळे इंजिनमधील घर्षण वाढून ते लवकर खराब होण्याची शक्यता असते.
- स्पार्क प्लग खराब होणे: गाडी जागेवर चालू ठेवल्याने इंधन पूर्णपणे जळत नाही. यामुळे स्पार्क प्लगवर कार्बन जमा होतो आणि कालांतराने गाडीचा परफॉर्मन्स कमी होतो.
- पेट्रोलची नासाडी: आयडलिंगच्या स्थितीत गाडी शून्य किलोमीटर प्रति तास वेगाने धावत असते, म्हणजेच तुमचा मायलेज थेट शून्य असतो. विनाकारण गाडी चालू ठेवल्याने मोठ्या प्रमाणावर इंधनाची बचत होण्याऐवजी इंधन वाया जाते.
- कॅटलिटिक कन्व्हर्टरचे नुकसान: आधुनिक बीएस६ गाड्यांमध्ये प्रदूषण कमी करण्यासाठी कॅटलिटिक कन्व्हर्टर बसवलेले असते. हे यंत्र तेव्हाच चांगले काम करते जेव्हा इंजिन गरम असते. गाडी उभी ठेवून इंजिन गरम व्हायला खूप वेळ लागतो, ज्यामुळे या महत्त्वाच्या आणि महागड्या यंत्रावर ताण पडतो.
मग गाडी वापरण्याची योग्य आणि सुरक्षित पद्धत कोणती?
आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की गाडी गरम करायची नाही तर मग थेट सुसाट चालवायची का? तर तसेही नाही. तज्ज्ञ आणि आघाडीच्या ऑटोमोबाईल कंपन्यांच्या मते योग्य पद्धत खालीलप्रमाणे असावी:
- गाडी चालू करा आणि केवळ दहा ते पंधरा सेकंद थांबा.
- या वेळेत तुम्ही तुमचा सीटबेल्ट लावू शकता, आरसे व्यवस्थित करू शकता किंवा तुमचा आवडता म्युझिक ट्रॅक लावू शकता.
- यानंतर हलक्या ॲक्सिलरेटरवर गाडी चालवायला सुरुवात करा.
- लक्षात ठेवा, गाडी जागेवर चालू ठेवण्यापेक्षा ती प्रत्यक्ष रस्त्यावर चालवल्याने इंजिन जास्त वेगाने आणि सुरक्षितपणे गरम होते.
- सुरुवातीचे दोन ते तीन किलोमीटर गाडीचा वेग मर्यादित ठेवा. इंजिनवर जास्त ताण देऊ नका.
- असे केल्याने इंजिनचे तापमान नैसर्गिकरित्या आणि वेगाने वाढते, ज्यामुळे तुमची गाडी उत्तम मायलेज देते.
हिवाळ्यात गाडी गरम करण्यासाठी काय करावे?
हिवाळ्याच्या कडाक्याच्या थंडीतही हीच वरील पद्धत लागू होते. बाहेर कितीही थंडी असली तरी, आजकालच्या गाड्यांमधील सेन्सर्स थंडीला तोंड देण्यासाठी पूर्णपणे सक्षम असतात. हिवाळ्यात गाडी चालू केल्यावर जास्तीत जास्त तीस सेकंद थांबा आणि नंतर हळूहळू प्रवासाला सुरुवात करा. थंडीच्या दिवसांतही गाडी पाच-दहा मिनिटे चालू ठेवण्याची जुनी सवय आता मोडीत काढण्याची गरज आहे.
हे पण वाचा: १ एप्रिलपासून ऑडी कार्स होणार महाग: जाणून घ्या किमती का वाढणार आणि खरेदीची योग्य वेळ कोणती?
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, जुन्या काळातील कार्बोरेटर असलेल्या गाड्यांसाठी सकाळी वेळ देणे गरजेचे होते, पण आजच्या मॉडर्न गाड्यांच्या इंजिनसाठी ही गोष्ट पूर्णपणे एक जुना गैरसमज आहे. गाडी चालू करून अवघ्या काही सेकंदातच प्रवासाला सुरुवात करणे हीच सर्वोत्तम आणि प्रमाणित पद्धत आहे.
या छोट्याशा बदलामुळे तुमच्या वेळेची बचत होईल, वाढत्या महागाईत मोठी इंधनाची बचत होईल, इंजिनचे आयुष्य वाढेल आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे कार्बन उत्सर्जन कमी होऊन पर्यावरणाचेही रक्षण होईल. त्यामुळे उद्यापासून सकाळी गाडी चालू करून उभी ठेवण्याची सवय नक्की बदला आणि एक स्मार्ट चालक बना.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (एफएक्यूज)
प्रश्न: १. सकाळी गाडी चालू केल्यावर किती सेकंद थांबावे?
उत्तर: मॉडर्न गाड्यांमध्ये गाडी सुरू केल्यावर केवळ १० ते १५ सेकंद थांबणे पुरेसे असते. या वेळेत इंजिन ऑइल संपूर्ण सिस्टीममध्ये पोहोचते. त्यानंतर तुम्ही हळूहळू गाडी चालवण्यास सुरुवात करू शकता.
प्रश्न: २. गाडी जागेवर गरम केल्याने इंजिनचे आयुष्य वाढते का?
उत्तर: नाही, हा एक मोठा गैरसमज आहे. नवीन गाड्या जागेवर जास्त वेळ चालू ठेवल्याने इंजिनच्या भिंतींवरील वंगण धुतले जाण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे इंजिनचे नुकसान होऊ शकते. गाडी चालवून गरम करणे जास्त सुरक्षित असते.
प्रश्न: ३. नवीन बी एस ६ गाड्यांना वॉर्म अपची गरज असते का?
उत्तर: अजिबात नाही. बी एस ६ गाड्यांमध्ये अत्यंत प्रगत फ्युएल इंजेक्शन सिस्टीम आणि सेन्सर्स असतात. ते वातावरणातील तापमानानुसार इंजिनला लागणाऱ्या इंधनाचे प्रमाण स्वतःच सेकंदात समायोजित करतात, त्यामुळे त्यांना वॉर्म अपची गरज नसते.
प्रश्न: ४. गाडी जागेवर चालू ठेवल्याने किती पेट्रोल खर्च होते?
उत्तर: गाडीच्या इंजिनच्या क्षमतेनुसार हा आकडा बदलतो, पण सरासरी विचार केल्यास गाडी आयडलिंगवर ठेवल्याने तासाला एक ते दीड लिटर पेट्रोल जळते. म्हणजेच दररोज ५ मिनिटे गाडी उभी ठेवल्यास तुम्ही महिन्याकाठी बरेच इंधन आणि पैसे वाया घालवता.
प्रश्न: ५. थंडीच्या दिवसांत इंजिन ऑइल गोठते का?
उत्तर: आजकाल गाड्यांमध्ये उच्च दर्जाचे सिंथेटिक इंजिन ऑइल वापरले जाते. हे ऑइल अतिशय थंड तापमानातही गोठत नाही किंवा खूप घट्ट होत नाही. गाडी सुरू केल्यावर काही सेकंदातच ते आपले काम योग्यरित्या सुरू करते.
