लाँग ड्राईव्ह, मोकळा रस्ता आणि कारमध्ये वाजणारं तुमचं आवडतं धमाकेदार संगीत… हा अनुभव प्रत्येक कार प्रेमीला हवाहवासा वाटतो. गाण्यांमधील बेस अधिक चांगला आणि दमदार ऐकू यावा यासाठी आजकाल अनेक जण आपल्या कारमध्ये साऊंड सिस्टीम अपग्रेड करतात. यामध्ये प्रामुख्याने बेस ट्यूब किंवा सबवूफर बसवण्याला सर्वाधिक पसंती दिली जाते. पण, हा मोठा बदल करताना अनेक कार मालकांच्या मनात एक मोठी शंका असते. इतका मोठा आणि हेवी साऊंड सिस्टीम बसवल्याने आपल्या कारच्या बॅटरीवर काही वाईट परिणाम तर होणार नाही ना?
जर तुम्हीही तुमच्या कारमध्ये नवीन ऑडिओ सिस्टीम बसवण्याचा विचार करत असाल, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. आज आपण कारमध्ये बेस ट्यूब बसवल्याने बॅटरीवर होणारा परिणाम सविस्तर आणि सोप्या भाषेत समजून घेणार आहोत. यामुळे तुमची गाण्याची आवडही पूर्ण होईल आणि कारच्या बॅटरीचे नुकसानही टळेल.
कारची इलेक्ट्रिकल सिस्टीम कशी काम करते?
बेस ट्यूबचा परिणाम समजून घेण्यापूर्वी, कारची इलेक्ट्रिकल सिस्टीम नेमकी कशी चालते हे समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तुमच्या कारमध्ये प्रामुख्याने दोन गोष्टी विजेचा पुरवठा करतात: एक म्हणजे कारची बॅटरी आणि दुसरे म्हणजे अल्टरनेटर.
जेव्हा कारचे इंजिन बंद असते, तेव्हा कारमधील लाईट्स, म्युझिक सिस्टीम आणि कार चालू करण्यासाठी लागणारी सुरुवातीची ऊर्जा बॅटरी पुरवते. पण, जेव्हा तुम्ही कार चालू करता, तेव्हा इंजिनसोबत अल्टरनेटर फिरू लागतो. हा अल्टरनेटर कारमधील सर्व इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंना वीज पुरवतो आणि त्याच वेळी रिकामी झालेली बॅटरी पुन्हा चार्ज करण्याचे काम करतो. म्हणजेच, चालत्या कारमध्ये खरी मेहनत बॅटरीची नसून अल्टरनेटरची असते.
हे पण वाचा: प्रवासात ईव्ही ची बॅटरी संपण्याची भीती वाटते? या सोप्या ट्रिप प्लॅनिंग टिप्स वापरा.
बेस ट्यूब बसवल्याने बॅटरीवर होणारे मुख्य परिणाम
जेव्हा तुम्ही कारमध्ये पावरफुल बेस ट्यूब आणि ॲम्प्लीफायर बसवता, तेव्हा साहजिकच विजेची मागणी अनेक पटींनी वाढते. या वाढलेल्या विजेच्या मागणीचा कारच्या इलेक्ट्रिकल सिस्टीमवर थेट दबाव पडतो. याचे काही प्रमुख परिणाम खालीलप्रमाणे आहेत:
१. अल्टरनेटरवर अतिरिक्त ताण येणे
बेस ट्यूबमधून जेव्हा मोठा ‘धमक’ किंवा बेसचा आवाज येतो, तेव्हा ॲम्प्लीफायरला अचानक मोठ्या प्रमाणात विजेची गरज भासते. सामान्य कारचे अल्टरनेटर एवढी अचानक लागणारी वीज तयार करण्यासाठी डिझाईन केलेले नसतात. त्यामुळे अल्टरनेटरवर प्रचंड ताण येतो आणि तो गरजेपेक्षा जास्त गरम होऊ शकतो.
२. बॅटरीचे आयुष्य झपाट्याने कमी होणे
जेव्हा अल्टरनेटर पुरेशी वीज देऊ शकत नाही, तेव्हा ॲम्प्लीफायर ती उरलेली वीज थेट कारच्या बॅटरीमधून खेचायला सुरुवात करतो. कारची मूळ बॅटरी ही फक्त इंजिन स्टार्ट करण्यासाठी बनवलेली असते, सतत आणि वेगाने वीज पुरवण्यासाठी नाही (ज्याला डीप सायकलिंग म्हणतात). बेस ट्यूबमुळे बॅटरी सतत चार्ज आणि डिस्चार्ज होत राहते, ज्यामुळे कार बॅटरीचे आयुष्य निम्म्याहून अधिक कमी होऊ शकते.
३. हेडलाईट्स आणि डॅशबोर्ड लाईट्स डीम होणे
हा सर्वात सामान्य आणि लगेच लक्षात येणारा परिणाम आहे. रात्रीच्या वेळी कार चालवताना जर गाण्यामध्ये मोठा बेस आला आणि त्याच क्षणी तुमच्या कारचे हेडलाईट्स किंवा डॅशबोर्डवरील लाईट्स थोडे मंद (डीम) झाले, तर समजून जा की तुमची ऑडिओ सिस्टीम बॅटरी आणि अल्टरनेटरची सर्व ताकद खेचून घेत आहे. ही एक धोक्याची घंटा असते.
४. इंजिन बंद असताना बॅटरी लवकर डाऊन होणे
अनेक जण कार पार्किंगमध्ये उभी करून इंजिन बंद ठेवतात आणि तासनतास मोठ्या आवाजात गाणी ऐकतात. बेस ट्यूब खूप जास्त वीज वापरत असल्याने, अशा परिस्थितीत तुमची बॅटरी अवघ्या काही मिनिटांत पूर्णपणे संपू शकते (डेड होऊ शकते). परिणामी, तुम्हाला कार धक्का मारून किंवा जंप-स्टार्ट करून चालू करावी लागते.
बेस ट्यूब बसवताना बॅटरी सुरक्षित ठेवण्याचे ५ जबरदस्त उपाय
आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की, मग कारमध्ये बेस ट्यूब बसवायचीच नाही का? तर तसे अजिबात नाही. योग्य ती काळजी घेतल्यास तुम्ही साऊंड सिस्टीम अपग्रेड करूनही बॅटरी सुरक्षित ठेवू शकता. त्यासाठी खालील उपाय नक्की अमलात आणा:
१. ऑडिओ कॅपेसिटरचा आवर्जून वापर करा: हेवी साऊंड सिस्टीम आणि बॅटरी यांच्यामध्ये ऑडिओ कॅपेसिटर बसवणे हा सर्वात उत्तम मार्ग आहे. कॅपेसिटर स्वतःमध्ये थोडी वीज साठवून ठेवतो. जेव्हा गाण्यात अचानक मोठा बेस येतो आणि ॲम्प्लीफायरला जास्त विजेची गरज असते, तेव्हा कॅपेसिटर ती वीज सेकंदाच्या आत पुरवतो. यामुळे बॅटरी आणि अल्टरनेटरवर अचानक ताण येत नाही आणि हेडलाईट्स डीम होण्याची समस्या कायमची दूर होते.
२. योग्य गेजची (जाडीची) वायरिंग वापरा: ऑडिओ सिस्टीमसाठी वापरण्यात येणाऱ्या वायरची गुणवत्ता खूप महत्त्वाची असते. नेहमी चांगल्या दर्जाची आणि योग्य जाडीची (उदा. ४-गेज किंवा ८-गेज) कॉपर वायरिंग वापरा. स्वस्त आणि पातळ वायर्समुळे विजेचा प्रवाह अडथळ्यासह वाहतो, ज्यामुळे वायर्स गरम होतात आणि बॅटरीची ताकद वाया जाते.
३. इंजिन बंद असताना सिस्टीम वापरणे टाळा: तुमच्या बेस ट्यूबचे आणि बॅटरीचे आयुष्य वाढवायचे असेल, तर एक नियम कायम लक्षात ठेवा. नेहमी इंजिन चालू असल्यावरच मोठ्या आवाजात गाणी ऐका. इंजिन बंद असताना साऊंड सिस्टीम चालू ठेवल्यास बॅटरी लगेच खराब होते.
४. ॲक्टिव्ह आणि पॅसिव्ह बेस ट्यूबची योग्य निवड: बाजारात दोन प्रकारचे बेस ट्यूब मिळतात. ॲक्टिव्ह बेस ट्यूबमध्ये ॲम्प्लीफायर आधीच इनबिल्ट असतो, जो त्या स्पीकरच्या क्षमतेनुसार अगदी योग्य वीज घेतो. याउलट, पॅसिव्ह बेस ट्यूबसाठी बाहेरून वेगळा ॲम्प्लीफायर लावावा लागतो. जर तुमचे बजेट आणि विजेचे गणित जुळत नसेल, तर बॅटरीसाठी ॲक्टिव्ह बेस ट्यूब हा नेहमीच सुरक्षित पर्याय मानला जातो.
५. मोठी बॅटरी किंवा अल्टरनेटर अपग्रेड करणे: जर तुम्ही अत्यंत हेवी आणि स्पर्धात्मक पातळीची साऊंड सिस्टीम बसवत असाल, तर तुमची नेहमीची कार बॅटरी अजिबात चालणार नाही. अशा वेळी तुम्हाला कारची मूळ बॅटरी बदलून जास्त क्षमतेची ‘डीप सायकल बॅटरी’ बसवावी लागेल किंवा अल्टरनेटर अपग्रेड करावा लागेल.
हे पण वाचा: इलेक्ट्रिक गाडी पावसात चालवणे किंवा चार्ज करणे सेफ आहे का? जाणून घ्या सत्य
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, कारमध्ये बेस ट्यूब बसवल्याने बॅटरीवर नक्कीच अतिरिक्त ताण पडतो, परंतु त्यामुळे बॅटरी लगेच खराब होते असा त्याचा अर्थ नाही. जर तुम्ही योग्य क्षमतेचा ॲम्प्लीफायर, उत्तम दर्जाची वायरिंग आणि ऑडिओ कॅपेसिटरचा अचूक वापर केला, तर तुमच्या कारची बॅटरी अगदी सुरक्षित राहू शकते. कोणत्याही स्थानिक आणि अननुभवी मेकॅनिककडून सिस्टीम बसवण्याऐवजी, नेहमी एका प्रोफेशनल ऑडिओ इन्स्टॉलरकडूनच साऊंड सिस्टीम अपग्रेड करा. यामुळे तुम्ही कोणत्याही टेन्शनशिवाय लाँग ड्राईव्हवर धमाकेदार संगीताचा मनसोक्त आनंद घेऊ शकाल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (एफएक्यूज)
प्रश्न १. इंजिन बंद असताना बेस ट्यूब वापरल्यास काय होईल?
उत्तर: इंजिन बंद असताना अल्टरनेटर काम करत नाही. त्यामुळे बेस ट्यूब थेट कारच्या मुख्य बॅटरीमधून वीज खेचतो. अशा स्थितीत अवघ्या १५ ते ३० मिनिटांत तुमची बॅटरी पूर्णपणे डिस्चार्ज होऊ शकते आणि कार स्टार्ट होणार नाही.
प्रश्न २. बेस ट्यूब लावण्यासाठी कॅपेसिटर लावणे खरंच गरजेचे आहे का?
उत्तर: जर तुमची साऊंड सिस्टीम ५०० वॅट्स (आरएमएस) पेक्षा जास्त क्षमतेची असेल आणि बेस वाजताना तुमच्या कारचे लाईट्स मंद होत असतील, तर कॅपेसिटर लावणे अत्यंत गरजेचे आहे. यामुळे बॅटरीचे आयुष्य वाढते.
प्रश्न ३. बेस ट्यूबसाठी मला कारची मूळ बॅटरी बदलावी लागेल का?
उत्तर: सामान्य रोजच्या वापरासाठी लावलेल्या एका बेस ट्यूबसाठी मूळ बॅटरी बदलण्याची गरज नसते. पण जर तुम्ही एकापेक्षा जास्त वूफर आणि हेवी ॲम्प्लीफायर लावत असाल, तर मात्र हाय-पॉवर बॅटरी लावणे फायद्याचे ठरते.
प्रश्न ४. माझी कारची बॅटरी बेस ट्यूब लावल्यापासून वारंवार डाऊन का होत आहे?
उत्तर: याचे मुख्य कारण वायरिंगमध्ये झालेली चूक असू शकते. अनेकदा इंजिन बंद केल्यावरही ॲम्प्लीफायर चालूच राहतो. वायरिंगमधील ‘रिमोट वायर’ योग्य जागी न जोडल्यास ही समस्या उद्भवते. मेकॅनिककडून वायरिंग तपासून घ्या.
प्रश्न ५. बॅटरी सुरक्षित ठेवण्यासाठी ॲक्टिव्ह आणि पॅसिव्ह बेस ट्यूबमध्ये कोणता पर्याय चांगला आहे?
उत्तर: बॅटरीच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने ॲक्टिव्ह बेस ट्यूब अधिक चांगला पर्याय आहे. यामध्ये स्पीकर आणि ॲम्प्लीफायर एकाच युनिटमध्ये असतात आणि ते एकमेकांना पूरक असे डिझाईन केलेले असतात, ज्यामुळे ते प्रमाणापेक्षा जास्त वीज खेचत नाहीत.
