जर तुम्ही कामानिमित्त किंवा प्रवासाची आवड म्हणून वारंवार नॅशनल हायवेवरून प्रवास करत असाल, तर तुमच्यासाठी नॅशनल हायवे अथॉरिटी ऑफ इंडिया कडून एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून फास्टॅग च्या वार्षिक पासच्या किमतीत वाढ होऊन ती ३,०७५ रुपये झाली आहे. टोल नाक्यांवर वारंवार टोल भरणे किंवा फास्टॅग सतत रिचार्ज करण्याच्या कटकटीतून मुक्तता मिळवण्यासाठी देशभरातील अनेक वाहनचालक या वार्षिक पासचा वापर करतात. या आर्टिकलमध्ये आपण फास्टॅगच्या नवीन दरांबद्दल, हा पास कसा आणि कुठे मिळवायचा, तसेच याचे नेमके काय फायदे आहेत, याची संपूर्ण आणि अचूक माहिती घेणार आहोत. जेणेकरून तुमचा पुढचा प्रवास विनाअडथळा आणि खिशाला परवडणारा ठरेल.
फास्टॅग च्या वार्षिक पासच्या किमतीतील नवीन बदल
भारत सरकारच्या रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने २०२६-२७ या आर्थिक वर्षासाठी फास्टॅगच्या वार्षिक पासच्या दरांमध्ये बदल करण्याची घोषणा केली आहे. यापूर्वी या पासची किंमत ३,००० रुपये इतकी होती. मात्र, नॅशनल हायवेज फी रूल्स २००८ च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार दरवर्षी होणाऱ्या नियमित बदलांचा भाग म्हणून, आता यात ७५ रुपयांची किरकोळ वाढ करण्यात आली आहे.
त्यामुळे १ एप्रिल २०२६ पासून जे वाहनचालक नवीन पास खरेदी करतील किंवा जुना पास रिन्यू करतील, त्यांना ३,०७५ रुपये इतके शुल्क भरावे लागेल. ही दरवाढ केवळ खाजगी आणि बिगर-व्यावसायिक वाहनांसाठी लागू असेल. शासनाने स्पष्ट केले খাঁकी, ७५ रुपयांची ही वाढ अतिशय किरकोळ असली तरी या पासमधून मिळणाऱ्या सुविधा आणि पैशांची बचत पूर्वीप्रमाणेच कायम राहणार आहे.
हे पण वाचा: जुन्या मॉडेलपेक्षा किती वेगळी आहे नवीन स्कोडा कुशाक फेसलिफ्ट? जाणून घ्या किंमत
फास्टॅग वार्षिक पास म्हणजे नेमके काय आणि तो कुणासाठी आहे?
सध्या देशभरात प्रत्येक वाहनासाठी फास्टॅग अनिवार्य आहे. सर्वसाधारणपणे आपण आपल्या गरजेनुसार फास्टॅगमध्ये पैसे टाकतो आणि टोल नाक्यावरून जाताना ते आपोआप कापले जातात. परंतु, जे लोक नोकरी, व्यवसाय किंवा इतर कारणांसाठी आठवड्यातून अनेकदा हायवेवरून ये-जा करतात, त्यांच्यासाठी दरवेळी फास्टॅग रिचार्ज करणे खूप खर्चिक आणि वेळखाऊ ठरते.
यावर उपाय म्हणून १५ ऑगस्ट २०२५ रोजी शासनाने फास्टॅग चा वार्षिक पास सुरू केला होता. हा पास म्हणजे एका वर्षासाठी दिलेला प्रिपेड टोल प्लॅन आहे.
- कुणासाठी: हा पास केवळ कार, जीप, व्हॅन यांसारख्या खाजगी वाहनांसाठीच उपलब्ध आहे. ट्रक किंवा बससारख्या व्यावसायिक वाहनांना हा पास मिळत नाही.
- वैधता: एकदा हा पास काढला की, तो १ वर्ष किंवा २०० टोल नाके ओलांडेपर्यंत (जे आधी पूर्ण होईल ते) वैध राहतो.
हा पास का खरेदी करावा? आर्थिक गणित आणि फायदे.
तुम्ही जर असा विचार करत असाल की एकाच वेळी ३,०७५ रुपये का गुंतवावेत, तर त्यामागचे आर्थिक गणित समजून घेणे खूप गरजेचे आहे. या पासमुळे तुमची हजारो रुपयांची बचत होऊ शकते.
- प्रचंड आर्थिक बचत: भारतात बहुतांश टोल नाक्यांवर एका बाजूचा टोल साधारणपणे ७० ते २०० रुपयांच्या घरात असतो. जर आपण एका फेरीचा सरासरी टोल ७० रुपये धरला, तर २०० वेळा टोल नाका ओलांडण्यासाठी तुम्हाला तब्बल १४,००० रुपये मोजावे लागतील. पण वार्षिक पास असल्यामुळे हेच काम फक्त ३,०७५ रुपयांत होते. म्हणजेच प्रत्येक टोल नाका ओलांडण्याचा तुमचा खर्च केवळ १५ ते १६ रुपयांवर येतो.
- वेळेची बचत आणि मनःशांती: प्रवासात असताना अचानक फास्टॅगमध्ये बॅलन्स संपल्याचा मेसेज येणे आणि त्यानंतर दुप्पट दंड भरणे, हा अनेकांचा अनुभव असतो. वार्षिक पासमुळे ही चिंता पूर्णपणे मिटते. तुम्ही देशभरातील हायवेवर बिनधास्त प्रवास करू शकता.
- अत्यंत लोकप्रिय योजना: सरकारच्या आकडेवारीनुसार, ही योजना सुरू झाल्यापासून अल्पावधीतच ५६ लाखांहून अधिक वाहनचालकांनी हा पास खरेदी केला आहे. यावरूनच या पासची उपयुक्तता सिद्ध होते.
वार्षिक पासची कार्यकक्षा (कुठे चालेल आणि कुठे नाही?)
हा पास काढण्यापूर्वी एक गोष्ट स्पष्ट असणे आवश्यक आहे की हा पास देशभरातील सर्वच रस्त्यांवर चालत नाही. नॅशनल हायवे अथॉरिटी ऑफ इंडिया अंतर्गत येणाऱ्या देशभरातील सुमारे १,१५० टोल नाक्यांवर आणि नॅशनल एक्सप्रेस वे वर तुम्ही या पासचा वापर करू शकता.
परंतु, हा पास राज्य महामार्ग, शहरातील स्थानिक टोल नाके (उदा. मुंबईतील सी लिंक किंवा एंट्री पॉईंट्स), तसेच विमानतळ आणि मॉल्सच्या पार्किंगमध्ये चालणार नाही. तिथे तुमच्या फास्टॅगमधून नेहमीप्रमाणे नियमित पैसे कापले जातील.
मोबाईलवरून स्वतःचा फास्टॅग वार्षिक पास कसा ॲक्टिव्हेट करायचा?
हा पास खरेदी करण्यासाठी तुम्हाला कुठेही लाईनमध्ये उभे राहण्याची किंवा नवीन फास्टॅग स्टिकर विकत घेण्याची अजिबात गरज नाही. तुमच्या सध्याच्याच ॲक्टिव्ह फास्टॅगवर तुम्ही हा पास जोडू शकता. खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो करा:
- ॲप डाऊनलोड करा: तुमच्या मोबाईलमध्ये गुगल प्ले स्टोअर किंवा ॲपल ॲप स्टोअरवरून शासनाचे अधिकृत राजमार्ग यात्रा ॲप डाऊनलोड करा. तुम्ही एनएचएआय च्या अधिकृत वेबसाईटवरूनही ही प्रक्रिया करू शकता.
- लॉगिन करा: ॲपमध्ये तुमचा मोबाईल नंबर टाकून लॉगिन करा आणि तुमच्या वाहनाचा नोंदणी क्रमांक आणि फास्टॅगची माहिती भरा.
- वार्षिक पासचा पर्याय निवडा: ॲपमध्ये तुम्हाला ‘ॲन्युअल पास’ खरेदी करण्याचा पर्याय दिसेल. तुमचा फास्टॅग ॲक्टिव्ह आणि ब्लॅकलिस्ट नसलेला असणे गरजेचे आहे.
- पेमेंट करा: यूपीआय, डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगचा वापर करून ३,०७५ रुपये (१ एप्रिल २०२६ नंतरचे दर) भरा.
- ॲक्टिव्हेशन: पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर साधारण दोन तासांच्या आत तुमचा वार्षिक पास सध्याच्या फास्टॅगवर ॲक्टिव्हेट होईल आणि तुम्हाला कन्फर्मेशनचा मेसेज येईल.
पास खरेदी करताना लक्षात ठेवण्याच्या महत्त्वाच्या अटी
- तुमचा फास्टॅग तुमच्या वाहनाच्या अधिकृत नोंदणी क्रमांकाशी लिंक केलेला असणे बंधनकारक आहे.
- केवायसी पूर्ण नसलेले किंवा कोणत्याही वादामुळे ब्लॅकलिस्ट झालेले फास्टॅग या सुविधेचा लाभ घेऊ शकत नाहीत.
- हा पास एका वाहनापुरता मर्यादित असतो. तो दुसऱ्या कोणत्याही वाहनावर ट्रान्सफर करता येत नाही. नियम मोडल्यास पास त्वरित रद्द होऊ शकतो.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, १ एप्रिल २०२६ पासून फास्टॅग च्या वार्षिक पासच्या किमतीत झालेली वाढ जरी ७५ रुपयांची असली, तरी नियमित प्रवास करणाऱ्यांसाठी हा पास एक वरदानच आहे. वेळेची बचत, आर्थिक फायदा आणि प्रवासातील मनःशांती या तिन्ही गोष्टींचा विचार करता ३,०७५ रुपयांची ही गुंतवणूक नक्कीच फायदेशीर ठरते. जर तुम्ही किंवा तुमच्या घरातील कोणी नियमित हायवेवरून कारने प्रवास करत असेल, तर पुढच्या प्रवासाला निघण्यापूर्वी हा वार्षिक पास नक्की ॲक्टिव्हेट करून घ्या.
हे पण वाचा: टाटा पंचला टक्कर देण्यासाठी आली नवीन ह्युंदाई एक्सटर फेसलिफ्ट: पहा डिझाईन आणि किंमत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १. फास्टॅग च्या वार्षिक पासची नवीन किंमत किती आहे आणि ती कधीपासून लागू होईल?
उत्तर: १ एप्रिल २०२६ पासून फास्टॅग च्या वार्षिक पासची नवीन किंमत ३,०७५ रुपये इतकी निश्चित करण्यात आली आहे.
प्रश्न २. हा वार्षिक पास नेमका किती दिवसांसाठी वैध असतो?
उत्तर: हा पास तुम्ही खरेदी केल्याच्या तारखेपासून बरोबर १ वर्ष किंवा तुम्ही २०० वेळा टोल नाका ओलांडेपर्यंत (जे आधी होईल तोपर्यंत) वैध राहतो.
प्रश्न ३. वार्षिक पास काढण्यासाठी मला नवीन फास्टॅग स्टिकर विकत घ्यावे लागेल का?
उत्तर: नाही. तुम्हाला नवीन स्टिकर घेण्याची गरज नाही. तुम्ही तुमच्या वाहनावर सध्या असलेल्या ॲक्टिव्ह फास्टॅगवरच हा वार्षिक पास ऑनलाइन लिंक करू शकता.
प्रश्न ४. व्यावसायिक वाहने जसे की ट्रॅव्हल्स किंवा मालवाहतूक करणारे ट्रक हा पास घेऊ शकतात का?
उत्तर: नाही. ही सुविधा फक्त खाजगी वापराच्या गाड्यांसाठी जसे की कार, जीप आणि व्हॅन यांच्यासाठीच उपलब्ध आहे.
प्रश्न ५. फास्टॅग वार्षिक पास कोणत्या ॲपवरून किंवा वेबसाईटवरून काढता येतो?
उत्तर: तुम्ही शासनाच्या अधिकृत ‘राजमार्ग यात्रा ॲप’ वरून किंवा नॅशनल हायवे अथॉरिटी ऑफ इंडियाच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन हा पास स्वतः खरेदी करू शकता.
