परदेशात सुट्ट्या घालवायला जाणे आणि तिथे स्वतःची गाडी चालवत निसर्गरम्य रस्त्यांवरून फिरणे, हे आजकाल अनेकांचे स्वप्न असते. युरोपमधील सुंदर रस्ते असोत, अमेरिकेतील मोठे हायवे असोत किंवा दुबईतील आलिशान रस्ते, स्वतः ड्रायव्हिंग करत नवीन देश एक्सप्लोर करण्याचा आनंद काही औरच असतो. पण, यासाठी तुमच्या खिशात फक्त भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्स असून चालत नाही, तर तुम्हाला इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट असणे अत्यंत आवश्यक असते. जर तुम्ही विचार करत असाल की हाऊ टू अप्लाय फॉर इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट ऑनलाईन, तर हा लेख खास तुमच्यासाठीच आहे. या लेखामध्ये आपण परदेशात गाडी चालवण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या या महत्त्वाच्या परवान्याबद्दल, त्यासाठी लागणाऱ्या कागदपत्रांबद्दल आणि घरबसल्या अर्ज करण्याच्या संपूर्ण प्रक्रियेबद्दल अत्यंत सविस्तर माहिती घेणार आहोत. यामुळे तुमचा परदेशातील प्रवास अधिक सुरक्षित, सुखकर आणि पूर्णपणे कायदेशीर होईल.
इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट म्हणजे नक्की काय?
जेव्हा तुम्ही भारताबाहेर जाता, तेव्हा तुमचे प्रादेशिक भाषेतील किंवा इंग्रजीतील भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्स परदेशातील वाहतूक पोलिसांना किंवा अधिकाऱ्यांना समजेलच असे नाही. अशा वेळी इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट हे तुमच्या मूळ परवान्याचे अधिकृत बहुभाषिक भाषांतर म्हणून काम करते. हा एक अत्यंत महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज आहे जो संयुक्त राष्ट्रांच्या करारानुसार जगातील अनेक देशांमध्ये ग्राह्य धरला जातो. याद्वारे तुम्ही परदेशात कायदेशीररीत्या चारचाकी किंवा दुचाकी वाहने चालवू शकता. एक गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवा, हा परवाना स्वतंत्रपणे काम करत नाही, तो नेहमी तुमच्या मूळ वैध भारतीय लायसन्ससोबत बाळगणे बंधनकारक असते.
हे पण वाचा: कार लोन संपले? आरसी वरून बँकेचे नाव काढण्याची सोपी ऑनलाईन पद्धत!
परदेशात ड्रायव्हिंग करण्यासाठी आयडीपी का महत्त्वाचे आहे?
परदेश प्रवासात तुम्ही टॅक्सी करण्यापेक्षा स्वतःची गाडी भाड्याने घेणे अधिक पसंत करत असाल, तर खालील कारणांसाठी आंतरराष्ट्रीय ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे तुमच्यासाठी फायदेशीर आणि अनिवार्य ठरते:
- कायदेशीर मान्यता आणि सुरक्षितता: जगातील बहुतांश देशांमध्ये परदेशी पर्यटकांसाठी आयडीपी असणे कायद्याने सक्तीचे असते. जर तुम्ही या परवान्याशिवाय गाडी चालवली आणि स्थानिक पोलिसांनी तुम्हाला पकडले, तर तुम्हाला मोठा आर्थिक दंड होऊ शकतो किंवा कायदेशीर कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते.
- कार रेंट करण्यासाठी आवश्यक: परदेशातील बहुतांश नामांकित कार रेंटल कंपन्या तुम्हाला गाडी भाड्याने देण्यापूर्वी तुमचे आयडीपी आणि पासपोर्ट नक्की तपासतात. त्याशिवाय ते गाडीची चावी तुमच्या हातात देत नाहीत.
- विमा संरक्षण आणि क्लेम: जर दुर्दैवाने परदेशात गाडी चालवताना तुमचा अपघात झाला, तर स्थानिक विमा कंपनीकडून नुकसानीचा क्लेम मिळवण्यासाठी तुमच्याकडे वैध परवाना असणे अनिवार्य असते. परवाना नसल्यास विमा कंपनी क्लेम नाकारू शकते आणि तुम्हाला मोठा आर्थिक फटका बसू शकतो.
- उत्तम ओळखपत्र: परदेशात असताना तुमचा पासपोर्ट हॉटेलमध्ये सुरक्षित ठेवून, तुम्ही बाहेर फिरताना हा परवाना एक उत्तम आणि अधिकृत ओळखपत्र म्हणूनही वापरू शकता.
इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट मिळवण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
शासकीय कार्यालयाच्या चकरा वाचवण्यासाठी आणि ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सुरळीत पार पाडण्यासाठी तुमच्याकडे खालील आवश्यक कागदपत्रे तयार असणे अत्यंत गरजेचे आहे:
- वैध भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्स (ज्याची मुदत किमान पुढील एक वर्ष असावी).
- तुमचा वैध पासपोर्ट आणि त्याची झेरॉक्स प्रत.
- ज्या देशात तुम्ही प्रवास करणार आहात त्या देशाचा व्हिसा किंवा कन्फर्म झालेले विमानाचे तिकीट.
- अलीकडच्या काळातील चार पासपोर्ट साईजचे फोटो.
- पत्ता आणि वयाचा पुरावा म्हणून आधार कार्ड किंवा मतदान कार्ड.
- सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, शासकीय रुग्णालयातील किंवा नोंदणीकृत एमबीबीएस डॉक्टरांकडून प्रमाणित केलेले मेडिकल सर्टिफिकेट फॉर्म १ए.
इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट (आयडीपी) ऑनलाइन कसे काढावे?
आता आपण प्रत्यक्ष पाहूया की भारत सरकारच्या परिवहन सेवा पोर्टल द्वारे ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा. ही संपूर्ण प्रक्रिया अतिशय सोपी, पारदर्शक आणि सुरक्षित आहे.
- अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या: सर्वप्रथम भारत सरकारच्या रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाच्या परिवहन सेवा वेबसाईटवर परिवहन.गव्ह.इन जा.
- योग्य सेवा निवडा: मुख्यपृष्ठावर तुम्हाला ‘ऑनलाईन सर्व्हिसेस’ हा टॅब दिसेल, त्याखालील ‘ड्रायव्हिंग लायसन्स रिलेटेड सर्व्हिसेस’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमचे राज्य निवडा: एक नवीन पेज उघडेल, तिथे ड्रॉप-डाऊन मेनूमधून तुम्ही ज्या राज्यात राहता (उदा. महाराष्ट्र) ते राज्य निवडा.
- आयडीपी पर्याय शोधा: तुमच्या राज्याच्या पेजवर ‘अप्लाय फॉर इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट (आयडीपी)’ हा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा आणि सूचना वाचून ‘कंटिन्यू’ वर क्लिक करा.
- लायसन्स माहिती भरा: तुमचा सध्याचा ड्रायव्हिंग लायसन्स क्रमांक आणि तुमची जन्मतारीख अचूक टाका.
- तपशील तपासा: तुमच्या स्क्रीनवर तुमची लायसन्स संबंधी सर्व माहिती दिसेल. ती तपासून योग्य असल्याची खात्री करा आणि तुमच्या राज्याचा आणि आरटीओचा तपशील निवडून ‘प्रोसीड’ करा.
- देश आणि कालावधी निवडा: तुम्ही ज्या देशात जाणार आहात त्याचे नाव निवडा आणि तिथे किती काळ राहणार आहात याची माहिती भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: वर नमूद केलेली सर्व कागदपत्रे, तुमचा फोटो, तुमची सही आणि वैद्यकीय प्रमाणपत्र (फॉर्म १ए) स्कॅन करून योग्य साईझमध्ये अपलोड करा.
- ऑनलाइन फी भरा: आयडीपी साठी निर्धारित केलेली अर्ज शुल्क ऑनलाइन पद्धतीने (डेबिट कार्ड, क्रेडिट कार्ड, यूपीआय किंवा नेट बँकिंग) भरा.
- पावती आणि स्लॉट बुकिंग: पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर मिळणारी पावती डाउनलोड करा. काही राज्यांमध्ये तुम्हाला मूळ कागदपत्रांच्या पडताळणीसाठी आरटीओ ऑफिस मध्ये जाण्यासाठी ऑनलाइन वेळ बुक करावा लागतो.
फी आणि परवान्याची वैधता किती असते?
सध्या भारतामध्ये इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट काढण्यासाठी अर्ज शुल्क म्हणून साधारणपणे १,००० रुपये आकारले जातात. या परवान्याची वैधता ते जारी केलेल्या तारखेपासून फक्त एक वर्षाची असते किंवा तुमच्या मूळ भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्सची मुदत संपेपर्यंत असते (यापैकी जे आधी संपेल तो कालावधी ग्राह्य धरला जातो).
सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवा की, या परवान्याचे रिन्यूअल करता येत नाही. एक वर्ष पूर्ण झाल्यानंतर जर तुम्हाला पुन्हा परदेशात गाडी चालवायची असेल, तर तुम्हाला पुन्हा नव्याने सर्व प्रक्रिया करून नवीन परवान्यासाठी अर्ज करावा लागतो.
परदेशात गाडी चालवताना या गोष्टी नक्की लक्षात ठेवा
तुमच्याकडे परवाना आला म्हणजे सर्व काम झाले असे नाही. परदेशात गाडी चालवताना तिथले नियम आपल्यापेक्षा खूप वेगळे असू शकतात:
- लेफ्ट विरूद्ध राईट हँड ड्राईव्ह: अमेरिका, युरोप आणि दुबई सारख्या देशांमध्ये उजव्या बाजूने गाडी चालवली जाते, तर इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये भारताप्रमाणेच डाव्या बाजूने गाडी चालवली जाते. याची सवय करून घेणे महत्त्वाचे आहे.
- वेगमर्यादा: परदेशात वेगमर्यादेचे अत्यंत काटेकोरपणे पालन केले जाते. स्पीड लिमिट ओलांडल्यास मोठे दंड होऊ शकतात.
- वाहतुकीचे नियम आणि चिन्हे: प्रवास सुरू करण्यापूर्वी ज्या देशात जाणार आहात, तिथले रस्ते सुरक्षा नियम आणि ट्रॅफिक सिग्नल्सची चिन्हे इंटरनेटवर नक्की अभ्यासा.
हे पण वाचा: गाडी दुसऱ्या राज्यात नेताय? घरबसल्या ऑनलाईन एनओसी कशी काढायची ते जाणून घ्या!
निष्कर्ष
परदेशात स्वतः ड्रायव्हिंग करत नवीन शहरे, गावे आणि निसर्गरम्य रस्ते एक्सप्लोर करण्याचा अनुभव खरोखरच आयुष्यातील एक अविस्मरणीय क्षण असतो. पण या आनंदाच्या आणि रोमांचक प्रवासात कोणत्याही कायदेशीर अडचणी किंवा अडथळे येऊ नयेत यासाठी इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट वेळेत काढून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. आता तुम्हाला हाऊ टू अप्लाय फॉर इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट ऑनलाईन याबद्दल संपूर्ण आणि सविस्तर माहिती मिळाली आहे. त्यामुळे तुमच्या पुढच्या आंतरराष्ट्रीय ट्रिपचे प्लॅनिंग करताना या अत्यंत महत्त्वाच्या पायरीकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका. सर्व आवश्यक कागदपत्रे वेळेत तयार ठेवा, ऑनलाइन अर्ज करा आणि परदेशातील सुरक्षित प्रवासाचा आनंद घ्या!
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (एफएक्यूज)
प्रश्न १: मी आंतरराष्ट्रीय ड्रायव्हिंग परमिटशिवाय परदेशात गाडी चालवू शकतो का?
उत्तर: नाही. जगातील बहुतांश देशांमध्ये कायदेशीररीत्या गाडी चालवण्यासाठी आणि कार भाड्याने घेण्यासाठी तुमच्या मूळ भारतीय लायसन्ससोबत आयडीपी असणे सक्तीचे आहे. याशिवाय गाडी चालवणे बेकायदेशीर मानले जाते आणि तुम्हाला दंड होऊ शकतो.
प्रश्न २: इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट मिळण्यासाठी साधारण किती वेळ लागतो?
उत्तर: ऑनलाइन अर्ज करून आरटीओ कार्यालयात कागदपत्रांची यशस्वी पडताळणी झाल्यानंतर, साधारणपणे ३ ते ७ कामकाजाच्या दिवसांत हा परवाना तुमच्या नोंदणीकृत पत्त्यावर भारतीय टपालाने पाठवला जातो.
प्रश्न ३: माझ्या आयडीपीची वैधता संपल्यास मी काय करावे?
उत्तर: आयडीपीची मुदत फक्त एक वर्षाची असते आणि नियमांनुसार त्याचे नूतनीकरण करता येत नाही. एक वर्षाची मुदत संपल्यानंतर तुम्हाला पुन्हा नव्याने ऑनलाइन फॉर्म भरून आणि फी भरून नवीन परवान्यासाठी अर्ज करावा लागतो.
प्रश्न ४: माझ्याकडे सध्या फक्त लर्नर लायसन्स आहे, मला आयडीपी मिळू शकते का?
उत्तर: नाही. इंटरनॅशनल ड्रायव्हिंग परमिट मिळवण्यासाठी तुमच्याकडे पक्के आणि वैध भारतीय ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे अनिवार्य आहे. शिकाऊ परवान्यावर हा आंतरराष्ट्रीय दस्तऐवज दिला जात नाही.
प्रश्न ५: प्रक्रियेसाठी लागणारे मेडिकल सर्टिफिकेट (फॉर्म १ए) कोठून मिळवावे?
उत्तर: तुम्ही हे वैद्यकीय प्रमाणपत्र कोणत्याही नोंदणीकृत एमबीबीएस डॉक्टरांकडून तपासून घेऊ शकता किंवा तुमच्या जवळच्या शासकीय रुग्णालयातून प्रमाणित करून घेऊ शकता. परिवहन पोर्टलवर हा फॉर्म डाउनलोड करण्यासाठी उपलब्ध असतो.
