‘पत्रा’ की ‘सुरक्षित कार’? (The Reality Check)
भारतीय ऑटोमोबाईल मार्केटमध्ये मारुती सुझुकी (Maruti Suzuki) बद्दल दोन गोष्टी नेहमी बोलल्या जातात – एक म्हणजे “किंमत आणि मायलेज भारी” आणि दुसरी म्हणजे “बिल्ड क्वालिटी एकदम साधी”. अनेक वर्षे सोशल मीडियावर मारुतीला “टीन का डब्बा” (Tin ka dabba) म्हणून हिणवले गेले.
पण, 2025-26 मध्ये चित्र पूर्णपणे बदलले आहे. नुकतेच New Dzire ने Bharat NCAP आणि Global NCAP या दोन्हीमध्ये मिळवलेले 5 Stars हे फक्त मार्केटिंग आहे की मारुतीने खरंच आपल्या इंजिनिअरिंगमध्ये बदल केला आहे?
एक Mechanical Engineer म्हणून, आज आपण वरवरच्या गोष्टींवर न जाता, 2026 मधील Maruti Build Quality मागील तांत्रिक सत्य (Technical Reality) समजून घेणार आहोत.
1. इंजिनिअरिंगमधील बदल: वजनापेक्षा ‘साहित्य’ महत्त्वाचे (The Engineering Shift)
लोकांचा एक मोठा गैरसमज असतो की, “ज्या गाडीचा दरवाजा जड, ती गाडी सुरक्षित.” पण ऑटोमोटिव्ह इंजिनिअरिंगमध्ये हे सत्य नाही.
Heartect Platform: ‘हलकं’ म्हणजे ‘कमकुवत’ नाही
मारुतीच्या गाड्या Heartect Platform वर बनलेल्या असतात. अनेक लोक याला “हलकं” म्हणून नाकारतात. पण इंजिनिअरिंगच्या भाषेत याला Impact Energy Absorption म्हणतात.
या प्लॅटफॉर्मचा उद्देश अपघाताचा मार (Impact Force) केबिनपर्यंत पोहोचण्याआधीच पूर्ण चेसिसमध्ये पसरवणे (Disperse) हा आहे. New Dzire Safety रेटिंग सुधारण्यामागे याच प्लॅटफॉर्ममध्ये केलेले स्ट्रक्चरल बदल आणि High Tensile Steel चा वाढलेला वापर कारणीभूत आहे.
High Tensile Steel vs. Heavy Metal
जुन्या काळातील गाड्यांमध्ये (उदा. जुन्या अँबेसिडर किंवा जुन्या जीप) जाड लोखंड (Heavy Metal) वापरले जायचे. पण आजचे तंत्रज्ञान वेगळे आहे.
- Engineering Logic: विचार करा, जुन्या काळातील मोबाईल फोन खूप जड होते, पण पडले की तुटायचे. आजचे स्मार्टफोन्स हलके आहेत, पण त्यातील मटेरियल (Titanium/Aluminium frames) खूप मजबूत असते.
- गाड्यांमध्ये आता High Tensile Steel वापरले जाते. हे स्टील वजनाला हलके असते पण त्याची ताकद (Tensile Strength) साध्या लोखंडापेक्षा 3-4 पट जास्त असते. Grand Vitara आणि New Dzire (2025-26) मध्ये याच उच्च दर्जाच्या स्टीलचा (Ultra-high tensile steel) वापर वाढवला आहे.
Crumple Zones आणि केबिनची सुरक्षा
गाडीचा बॉनेट (Bonnet) अपघातात वाकणे हे वाईट नाही, तर ते Crumple Zone चे काम करते. जर बॉनेट वाकले नाही, तर तो सर्व धक्का (Impact Energy) प्रवाशांपर्यंत पोहोचेल. मारुतीने 2026 च्या नवीन मॉडेल्समध्ये केबिन (Passenger Compartment) अधिक मजबूत केले आहे.
2. दोन मोठे गैरसमज: पत्रा आणि दरवाजाचा आवाज (Myths Busted)
येथेच सामान्य ग्राहक आणि इंजिनिअर यांच्या विचारात फरक पडतो.
A. पत्रा हाताने का दबतो? (Pedestrian Safety Norms)
अनेकदा शोरूममध्ये आपण गाडीचा फेंडर किंवा बंपर दाबून बघतो.
- सत्य: भारत सरकारच्या BNVSAP (Bharat New Vehicle Safety Assessment Program) आणि पादचारी सुरक्षा नियमांनुसार, गाडीचा पुढचा भाग (Bumper/Bonnet) हा Impact Absorb करणारा म्हणजेच थोडा मऊ असावा लागतो.
- कारण: जर दुर्दैवाने गाडीची धडक पादचाऱ्याला (चालणाऱ्या माणसाला) बसली, तर त्याच्या डोक्याला किंवा पायाला फॅक्चर होऊ नये म्हणून हे भाग लवचिक ठेवले जातात. पत्रा दबणे हे आता ‘सुरक्षा नियम’ (Safety Compliance) आहे, खराब क्वालिटी नव्हे.
B. दरवाजाचा ‘Thud’ आवाज (Perceived Quality)
दरवाजा लावताना येणारा “दणकट आवाज” (Thud Sound) म्हणजे सुरक्षितता, असे अनेकांना वाटते.
- सत्य: हा आवाज कृत्रिमरीत्या ‘ट्यून’ करता येतो. दरवाजाच्या आत रबर बीडिंग (Rubber Beading) आणि डॅम्पर्स (Dampers) योग्य प्रकारे लावले की हलक्या दरवाजाचा आवाजही जड येऊ शकतो.
3. Global NCAP आणि Bharat NCAP: नवीन निकष
पूर्वी मारुती सेफ्टी रेटिंगकडे दुर्लक्ष करायची, पण आता Bharat NCAP लागू झाल्यामुळे स्पर्धा वाढली आहे. 2026 मधील सर्वात मोठे बदल:
- 6 Airbags Standard: आता मारुतीने Alto K10, WagonR, Swift ते Brezza पर्यंत सर्व गाड्यांमध्ये बेस व्हेरिएंटपासून 6 एअरबॅग्ज स्टँडर्ड केल्या आहेत.
- Electronic Stability: गाडी हायवेवर स्किड होऊ नये म्हणून ESP (Electronic Stability Program) हे फिचर आता मारुतीच्या सर्व गाड्यांमध्ये (अगदी लहान गाड्यांतही) मिळते.
4. तुलना: जुनी मारुती vs नवीन मारुती (Comparison Table 2026)
मारुतीने नेमकी कुठे सुधारणा केली आहे हे खालील 2026 च्या डेटावरून स्पष्ट होईल:
| Car Model | Platform | Safety Rating (BNCAP/GNCAP) | Bodyshell Integrity | Verdict |
| Maruti Alto K10 / S-Presso | Heartect (Basic) | Not Rated (Standard 6 Airbags) | Unstable | बजेट कार, सिटी युजसाठी ठीक. |
| Maruti WagonR | Heartect | 1-2 Stars (Old Rating) | Unstable | ॲव्हरेज बिल्ड. |
| Maruti Baleno | Heartect (New) | 4 Stars (Bharat NCAP) | Stable | मोठी सुधारणा (Major Improvement). |
| Maruti Brezza | Global C Platform | 4 Stars | Stable | अतिशय मजबूत (Heavy & Stable). |
| Grand Vitara | TECT Body | 4-5 Stars (Expected) | Stable | प्रीमियम बिल्ड, सुरक्षित SUV. |
| New Dzire (2025-26) | Heartect (Modified) | 5 Stars (Bharat NCAP) | Stable | Game Changer! सर्वात सुरक्षित सेडान. |
5. एक कडू सत्य: सुरक्षिततेची किंमत (The Hidden Cost)
हे कोणालाही सांगायला आवडत नाही, पण सुरक्षितता फुकट मिळत नाही.
- Repair Cost: जुन्या मारुती गाड्यांचा बंपर फुटला की 2-3 हजारात काम व्हायचे. आताच्या सुरक्षित गाड्यांमध्ये बंपरच्या मागे सेन्सर्स (Sensors) आणि क्रंपल झोन्स असतात. त्यामुळे 2026 मध्ये दुरुस्तीचा खर्च (Repair Cost) जुन्या गाड्यांच्या तुलनेत नक्कीच वाढला आहे.
- Mileage vs Safety: जर गाडीचे वजन खूप वाढवले (जसे टाटा गाड्यांचे असते), तर मायलेज कमी होतो. मारुतीने High Tensile Steel वापरून वजन आणि मजबूती यांचा सुवर्णमध्य (Balance) साधला आहे. त्यामुळे आजही सुरक्षित असूनही मारुतीचे मायलेज 20-25 kmpl मिळत आहे.
6. अजूनही कुठे सुधारणेची गरज आहे? (Critical View)
एक मेकॅनिकल इंजिनिअर म्हणून माझे काही स्पष्ट निरीक्षणे:
- Sheet Metal Thickness: जरी पादचारी सुरक्षेसाठी बंपर मऊ असला तरी, बाजूचे दरवाजे (Door Panels) अजूनही खूप हलके वाटतात. हायवेवर बाजूने ट्रक गेल्यास हे दरवाजे डगमगल्यासारखे वाटतात, जे प्रीमियम फिलिंग देत नाहीत.
- Rear Impact: मागून धडक बसल्यास (Rear collision) हॅचबॅक गाड्यांमध्ये (WagonR/Swift) अजूनही सुधारणेची गरज आहे, कारण बूट स्पेस कमी असल्याने इम्पॅक्ट थेट मागील सीटपर्यंत पोहोचू शकतो.
7. निष्कर्ष (Verdict): मारुती घेणं सुरक्षित आहे का?
तर, मारुती सुझुकीची बिल्ड क्वालिटी खरंच सुधारली आहे का?
उत्तर आहे: हो, नक्कीच!
- जर तुम्ही New Dzire, Baleno, Brezza किंवा Grand Vitara घेत असाल, तर निश्चिंत राहा. या गाड्या आता ‘सेफ्टी’ मध्ये टाटा आणि महिंद्राला टक्कर देत आहेत. विशेषतः New Dzire चे 5 Star Rating हे मारुतीच्या बदलत्या इंजिनिअरिंगचा पुरावा आहे.
- Alto/WagonR सारख्या एंट्री लेव्हल गाड्यांमध्येही आता 6 एअरबॅग्ज आहेत, ज्यामुळे त्या पूर्वीपेक्षा नक्कीच सुरक्षित झाल्या आहेत, पण हायवे ड्रायव्हिंगसाठी 4-5 स्टार रेटेड गाड्यांनाच प्राधान्य द्या.
मारुतीने 2026 मध्ये “Kitna Deti Hai” (मायलेज) सोबत “Kitni Safe Hai” (सुरक्षा) यावरही काम केले आहे, हे आता सिद्ध झाले आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न 1: मारुतीची कोणती गाडी सर्वात सुरक्षित (Safest) आहे?
उत्तर: 2026 मध्ये New Dzire (5 Star Bharat NCAP) ही सर्वात सुरक्षित मानली जाते. त्यासोबत Brezza आणि Baleno (4 Star) देखील अत्यंत सुरक्षित आहेत.
प्रश्न 2: टाटा आणि महिंद्रा मारुतीपेक्षा जास्त मजबूत आहेत का?
उत्तर: टाटा आणि महिंद्रा ‘जाड धातू’ (Heavy Metal) वापरतात, त्यामुळे त्यांचे वजन जास्त असते. मारुती ‘स्मार्ट इंजिनिअरिंग’ (Lightweight but Strong Steel) वापरते. आता रेटिंग्समध्ये मारुतीने बरोबरी केली आहे (उदा. Dzire 5 Stars).
प्रश्न 3: भारत NCAP (Bharat NCAP) मुळे गाड्या महाग होणार का?
उत्तर: हो. 6 एअरबॅग्ज, ESP आणि मजबूत स्ट्रक्चरमुळे उत्पादन खर्च वाढतो. त्यामुळे सुरक्षित गाडीसाठी ग्राहकांना थोडे जास्त पैसे मोजावे लागतील.
प्रश्न 4: जुन्या Swift ला 5 स्टार रेटिंग मिळेल का?
उत्तर: नाही. जुन्या Swift चे स्ट्रक्चर वेगळे होते. 5 स्टार फक्त नवीन प्लॅटफॉर्मवर बनलेल्या गाड्यांना (जसे New Dzire) मिळू शकते.
(टीप: हा लेख 2026 च्या तांत्रिक डेटा आणि Bharat NCAP रेटिंग्जवर आधारित आहे. गाडी कितीही सुरक्षित असली, तरी सीटबेल्ट लावणे आणि सुरक्षित वेगात गाडी चालवणे हेच सर्वात महत्त्वाचे आहे.)
