स्वतःची कार असावी हे प्रत्येकाचं आणि प्रत्येक फॅमिलीचं एक मोठं स्वप्न असतं. पण नवीन कारच्या दिवसेंदिवस वाढत्या किमती आणि स्वतःच्या बजेटचा विचार करता, आजकाल अनेकजण जुनी कार म्हणजेच सेकंड हँड कार घेण्याचा पर्याय निवडतात. हा निर्णय आर्थिकदृष्ट्या खूप शहाणपणाचा आणि पैसे वाचवणारा ठरू शकतो, पण फक्त तेव्हाच जेव्हा तुम्ही गाडीची योग्य पारख करून ती निवडाल.
सेकंड हँड बाजारात अनेकदा बाहेरून चमकणारी कार दाखवून भोळ्या ग्राहकांची मोठी फसवणूक केली जाते. बाहेरून एकदम चकचकीत आणि नवीन दिसणारी कार आतून पूर्णपणे खराब आणि मेंटेनन्स काढणारी असू शकते. तुमच्या एका चुकीच्या निर्णयामुळे तुमचे कष्टाचे लाखो रुपये अक्षरशः पाण्यात जाऊ शकतात आणि तुमची नवीन घेतलेली कार रस्त्यापेक्षा गॅरेजमध्येच जास्त वेळ घालवू शकते.
पण भावांनो अजिबात चिंता करू नका! आज मी तुम्हाला अशा काही अत्यंत महत्त्वाच्या गोष्टी आणि टिप्स सांगणार आहे, ज्या जुनी कार फायनल करण्यापूर्वी तुम्ही स्वतः तपासल्याच पाहिजेत. या चेकलिस्टमुळे तुम्ही कमी पैशात एक उत्तम डील मिळवू शकाल आणि भविष्यातील मोठा मनस्ताप नक्कीच टाळाल.
जुनी कार घेताना तपासायची १०-पॉइंट चेकलिस्ट
१. कागदपत्रे आणि कायदेशीर बाबी
कोणतीही कार पाहताना सर्वात आधी तिचे डॉक्युमेंट्स एकदम क्लिअर आहेत का हे पाहा. गाडीचे आरसी बुक ओरिजिनल आहे की डुप्लिकेट हे नक्की तपासा. आरसीवर गाडीच्या सध्याच्या मालकाचे नाव आणि गाडीचा चेसी नंबर मॅच होतोय का हे पडताळून पाहा.
दुसरी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे गाडीचा इन्शुरन्स. गाडीचा इन्शुरन्स सध्या व्हॅलिड आहे का आणि त्यावर मालकाने आतापर्यंत किती क्लेम घेतले आहेत हे तपासा. या नो क्लेम बोनसवरून गाडीचा आधी कधी मोठा ॲक्सिडेंट झाला होता का, याचा आपल्याला अगदी अचूक अंदाज येतो.
तसेच, आरसीवर हायपोथेकेशन आहे का हे नक्की पाहा. जर जुन्या मालकाने गाडी लोनवर घेतली असेल, तर आरसीवर कर्ज देणाऱ्या बँकेचे नाव असते. अशी गाडी विकत घेताना बँकेचे एनओसी असणे अत्यंत गरजेचे आहे. याशिवाय गाडीची पीयूसी आणि आरटीओ टॅक्स पावती अपडेटेड असल्याची खात्री करा.
२. कारचा बाह्य भाग आणि ॲक्सिडेंट हिस्ट्री
कार बाहेरून कितीही स्वच्छ आणि नवीन दिसत असली तरी ती दिवसाच्या उजेडात बारकाईने पाहणे गरजेचे आहे. कार उजेडात उभी करून तिच्या संपूर्ण पेंटकडे नीट लक्ष द्या. जर एखाद्या दरवाजाचा किंवा बंपरचा रंग बाकीच्या पूर्ण बॉडीपेक्षा थोडा वेगळा आणि फिका वाटत असेल, तर तो भाग ॲक्सिडेंटनंतर पुन्हा पेंट केलेला नक्कीच असू शकतो.
गाडीच्या दोन पॅनेल्समधील गॅप तपासा. जर बॉनेट आणि फेंडरमधील गॅप एकसारखा नसेल किंवा एका बाजूला जास्त असेल, तर गाडीचा समोरून मोठा अपघात झाला असण्याची दाट शक्यता असते.
येथे गाडी चेक करण्यासाठी एक प्रो ट्रिक वापरा ज्याला मॅग्नेट टेस्ट म्हणतात. गाडीच्या पत्र्यावर संशयास्पद ठिकाणी एक छोटा चुंबक लावून पाहा. जर चुंबक तिथे चिटकला नाही, तर समजून जा की तिथे मोठा डेंट काढून पत्र्याऐवजी पुट्टी भरली आहे. गंज चेक करण्यासाठी चारही चाकांजवळील कमानी आणि दारांच्या कडा नक्की तपासा.
हे पण वाचा: इलेक्ट्रिक विरुद्ध पेट्रोल स्कूटर: नक्की कोणती घ्यावी? वाचा सविस्तर हिशोब.
३. इंजिनची स्थिती
इंजिन हे कोणत्याही कारचे हृदय असते. गाडी चालू करण्याआधी बॉनेट उघडा आणि इंजिन कंपार्टमेंटमध्ये कुठेही ऑईल गळती आहे का ते बारकाईने पाहा. इंजिनला जोडलेले सर्व रबरी पाईप्स आणि बेल्ट्स तपासा.
त्यानंतर गाडी चालू करा आणि इंजिनचा आवाज लक्ष देऊन ऐका. जर इंजिनमधून विचित्र असा खडखड किंवा टिक-टिक आवाज येत असेल, तर इंजिनमध्ये मोठे आणि महागडे काम असू शकते. गाडीच्या सायलन्सरमधून निघणारा धूर सुद्धा गाडीबद्दल खूप काही सांगतो.
जर गाडी चालू केल्यावर सायलन्सरमधून निळा धूर येत असेल तर समजून जा की इंजिन आतून ऑईल जाळत आहे आणि इंजिनचे आयुष्य संपलेलं असू शकतं. जर सतत काळा धूर येत असेल तर फ्युएल मिक्सचरमध्ये नक्कीच काहीतरी गडबड आहे. आणि जर पांढरा धूर येत असेल तर इंजिनमध्ये कुलंट लिक होत असू शकते. एका निरोगी आणि चांगल्या इंजिनमधून शक्यतो कोणताही रंगहीन धूर येतो.
४. ओडोमीटर टॅम्परिंग
आजकाल डिजिटल मीटर मागे घेणे हा सेकंड हँड बाजारातला सर्वात मोठा आणि कॉमन स्कॅम झाला आहे. प्रत्यक्षात ५०,००० किलोमीटर चाललेली गाडी आतून १,००,००० किलोमीटर चालल्यासारखी जुनी दिसू शकते, पण मीटरवर मात्र जाणूनबुजून कमी आकडा दाखवला जातो.
हा स्कॅम ओळखण्यासाठी गाडीचे इंटिरिअर काळजीपूर्वक तपासा. जर गाडी खरोखरच फक्त ३०-४० हजार किलोमीटर चालली असेल, तर गाडीचे स्टिअरिंग व्हील, गिअर नॉब आणि ब्रेक-क्लचचे पेडल्स जास्त घासलेले आणि गुळगुळीत झालेले नसावेत.
जर गाडीचे रबर पॅड्स पूर्ण झिजले असतील आणि ड्रायव्हर सीटचा कुशन पूर्णपणे दबला असेल, पण तरीही मीटर फक्त ४०,००० किलोमीटर दाखवत असेल, तर मीटरमध्ये नक्कीच काहीतरी गडबड आहे. गाडी घेताना मीटरवर दिसणाऱ्या आकड्यावर कधीच डोळे झाकून विश्वास ठेवू नका.
५. टायर्स आणि व्हील्स
गाडीचे चारही टायर्स नवीन बदलणे हा एक खूप मोठा खर्च असतो, त्यामुळे त्यांची सध्याची कंडिशन पाहणे खूप गरजेचे आहे. टायरवर अजूनही रबर आणि खोलगट रेषा शिल्लक आहेत का ते पाहा. यासाठी तुम्ही १ रुपयाचे नाणे टायरच्या खाचेत घालून त्याची खोली पाहू शकता.
प्रत्येक टायरच्या बाजूला एक ४ अंकी नंबर लिहिलेला असतो जसे की १२२१. याचा अर्थ असा की २०२१ सालाच्या १२ व्या आठवड्यात हा टायर फॅक्टरीत बनला आहे. जर टायर ५ वर्षांपेक्षा जास्त जुना असेल, तरीही तो सुरक्षिततेसाठी बदलावा लागू शकतो, भले तो बाहेरून दिसायला कितीही चांगला असो.
तसेच, डिक्कीत असलेली स्टेपनीची अवस्थाही नक्की तपासा. जर गाडीचे चारही टायर्स असमान पद्धतीने एकाच बाजूला झिजले असतील, तर गाडीच्या व्हील अलाइनमेंट किंवा सस्पेन्शनमध्ये मोठा प्रॉब्लेम असू शकतो.
हे पण वाचा: बेस्ट मायलेज बाईक्स इन 2026: पेट्रोलचे भाव वाढलेत? चिंता नको, या टॉप 5 बाईक्स वाचवतील तुमचे पैसे!
६. सस्पेन्शन आणि स्टिअरिंग
गाडी टेस्ट ड्राईव्हला घेताना ती नेहमी सरळ आणि गुळगुळीत रस्त्याऐवजी खडबडीत आणि खराब रस्त्यावर चालवून पाहा. जर गाडी खड्ड्यातून जाताना खालून ‘धड-धड’ किंवा ‘कट-कट’ असा मोठा आवाज येत असेल, तर गाडीच्या सस्पेन्शनचे काम निघाले आहे असे समजा.
गाडी चालवताना स्टिअरिंग थोडा वेळ सोडून पाहा पण हे फक्त रिकाम्या आणि सुरक्षित रस्त्यावरच करा. जर स्टिअरिंग सोडल्यावर गाडी आपोआप एका बाजूला खेचली जात असेल, तर तिची अलाइनमेंट पूर्णपणे बिघडली आहे. हाय स्पीडवर पळवताना स्टिअरिंग हातात व्हायब्रेट होत असेल, तर गाडीचे टायर बॅलन्सिंग किंवा सस्पेन्शन बुश खराब असू शकतात. हे काम करताना चांगलाच खर्च येऊ शकतो.
७. इंटिरिअर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स
गाडीत बसल्यावर डॅशबोर्डवरील सर्व बटणे दाबून पाहा. गाडीचा एसी चालू करा आणि केबिनमध्ये कुलिंग किती वेळात होते ते तपासा. आपल्या महाराष्ट्रातील कडक उन्हाळ्यात जर गाडीचा एसी नीट चालत नसेल तर खूप हाल होतात, आणि एसीचा कंप्रेसर बदलणे हे खूप खर्चिक काम असते.
गाडीच्या चारही पॉवर विंडो वर-खाली करून पाहा की त्या स्मूथ चालत आहेत का. म्युझिक सिस्टीम, हॉर्न, वायपर आणि हेडलाईट्स चालू करून तपासा. डॅशबोर्डवर इग्निशन चालू केल्यावर येणारे सर्व वॉर्निंग लाईट्स गाडी स्टार्ट केल्यावर लगेच निघून गेले पाहिजेत. जर इंजिन चालू असतानाही ‘चेक इंजिन’ किंवा ‘एबीएस’ चा लाईट डॅशबोर्डवर चालूच राहत असेल, तर इंजिनमध्ये किंवा सेन्सरमध्ये मोठा प्रॉब्लेम नक्कीच असू शकतो.
८. क्लच आणि गिअरबॉक्स
शहरातील ट्रॅफिकमध्ये गाडी चालवताना तिचा क्लच किती जड किंवा हार्ड आहे हे लगेच समजते. जर क्लच दाबायला खूप हार्ड असेल किंवा तो सोडताना गाडीला अचानक मोठा झटका बसत असेल, तर त्या गाडीची क्लच प्लेट लवकरच बदलावी लागेल असा त्याचा अर्थ होतो. हे क्लच प्लेट बदलण्याचे काम ५ ते १० हजारांच्या घरात जाऊ शकते.
गाडी चालवताना गिअर्स बदलताना ते अगदी सहज आणि स्मूथपणे पडले पाहिजेत. जर गिअर टाकताना करकर असा आवाज येत असेल किंवा गिअर टाकायला खूप ताकद लागत असेल, तर गिअरबॉक्स किंवा सिंक्रोनायझर रिंगमध्ये बिघाड असू शकतो. जर तुम्ही ऑटोमॅटिक गाडी घेत असाल, तर गिअर बदलताना गाडीला मोठा जर्क किंवा धक्का बसतोय का हे नक्की तपासा.
हे पण वाचा: सनरूफ कार्स इन इंडिया: स्टेटस सिम्बॉल की डोकेदुखी?
९. खालच्या भागाची तपासणी
शक्य असल्यास गाडी एखाद्या मॅकॅनिकच्या रॅम्पवर चढवून किंवा जवळच्या सर्व्हिस स्टेशनवर नेऊन गाडी खालून नक्की तपासा. समुद्रकिनाऱ्याजवळील शहरांमध्ये जसे की मुंबई किंवा कोकणात चालणाऱ्या गाड्यांना खालून लवकर गंज लागण्याची खूप मोठी शक्यता असते.
गाडीची चेसी आणि खालच्या फ्लोअरला गंज लागला आहे का ते पाहा. तसेच, खालून कुठेही ऑईल लिकेज होत आहे का किंवा सायलन्सरला गंज लागून कुठे होल पडले आहे का, हे पाहणे देखील खूप गरजेचे आहे. मोठ्या ॲक्सिडेंटमध्ये गाडीला लागलेला खालचा मार अनेकदा हुशारीने लपवला जातो.
१०. सर्व्हिस हिस्ट्री – सर्वात महत्त्वाचे!
सेकंड हँड गाडी घेताना ही सर्वात महत्त्वाची आणि फायद्याची टीप आहे. गाडी फायनल करताना मालकाकडे नेहमी गाडीचे सर्व्हिस हिस्ट्री रेकॉर्ड्स मागा. जर गाडी नेहमी कंपनीच्या अधिकृत सर्व्हिस सेंटरमध्येच सर्व्हिस झाली असेल, तर त्या रेकॉर्डवरून तुम्हाला गाडीची एकदम खरी आणि पारदर्शक स्थिती समजेल.
सर्व्हिस रेकॉर्डवरून गाडीचे खरे किलोमीटर आणि आतापर्यंत झालेली कामे समजतात कारण सर्व्हिस सेंटरला प्रत्येक कामाची आणि किलोमीटरची नोंद असते. जर मालक तुम्हाला सर्व्हिस रेकॉर्ड द्यायला सतत टाळाटाळ करत असेल, तर त्या गाडीत नक्कीच काहीतरी मोठा फॉल्ट लपवण्यासारखे असू शकते.
सावधान! या २ गोष्टींकडे अजिबात दुर्लक्ष करू नका
११. पुराच्या पाण्यात बुडालेली गाडी
आपल्या महाराष्ट्रात पावसाळ्यात अनेक शहरांमध्ये अनेकदा पूरपरिस्थिती निर्माण होते. पुराच्या पाण्यात बुडालेल्या गाड्या नंतर बाहेरून रिपेअर करून सेकंड हँड बाजारात सर्रास विकल्या जातात. अशा गाड्या ओळखण्यासाठी खालील गोष्टी तपासा:
- वास येत असेल: गाडीत बसल्यावर जर खबट किंवा सतत ओसरट वास येत असल्यास लगेच सावध व्हा.
- सीट बेल्ट: गाडीचा सीट बेल्ट पूर्ण बाहेर खेचून पाहा. जर त्याच्या शेवटच्या टोकाला वाळलेली माती किंवा पाण्याचे डाग असतील, तर गाडी नक्कीच पाण्यात बुडालेली असू शकते.
- डॅशबोर्डच्या खाली: डॅशबोर्डच्या खाली वाकून मोबाईलच्या टॉर्चने पाहा. तिथे न दिसणाऱ्या ठिकाणी गंज किंवा वाळलेली माती दिसल्यास ती गाडी चुकूनही घेऊ नका.
१२. पेंडिंग ई-चालान
गाडी फायनल करण्याआधी आणि मालकाला पैसे देण्याआधी तिचे ट्रॅफिक चालान नक्की तपासा. अनेकदा जुन्या मालकाने सिग्नल तोडणे, नो पार्किंग किंवा ओव्हरस्पीडिंगचे हजारो रुपयांचे दंड वर्षानुवर्षे भरलेले नसतात.
- हे तपासण्यासाठी महाट्रॅफिक ॲप किंवा सरकारच्या अधिकृत परिवहन वेबसाईटवर गाडीचा नंबर टाकून चेक करा.
- जर गाडीवर पेंडिंग चालान असतील, तर गाडी घेण्याआधी ते सर्व दंड जुन्या मालकाला भरायला सांगा, अन्यथा गाडी तुमच्या नावावर झाल्यावर ते सर्व दंड तुम्हालाच भरावे लागतील.
हे पण वाचा: ग्लोबल एनकॅप विरुद्ध भारत एनकॅप 2026: भारतीय कार ग्राहकांसाठी काय महत्त्वाचे?
आणखी काही छोटे पण महत्त्वाचे चेकपॉइंट्स
या मोठ्या गोष्टींसोबतच गाडी पाहताना काही साध्या पण महत्त्वाच्या गोष्टी तपासायला विसरू नका, ज्या नंतर मोठी डोकेदुखी ठरतात:
- बॅटरी कंडिशन: गाडीच्या बॅटरीवर नेहमी तिची मॅन्युफॅक्चरिंग तारीख छापलेली असते. ती नक्की तपासा. जर बॅटरी ३ वर्षांपेक्षा जास्त जुनी असेल, तर ती तुम्हाला लवकरच नवीन बदलावी लागू शकते ज्याचा खर्च ३ ते ५ हजार रुपये येऊ शकतो. बॅटरीच्या टर्मिनल्सवर पांढरी पावडर जमा झाली आहे का ते पाहा.
- दोन्ही चाव्या: गाडीच्या मालकाकडे गाडीच्या दोन्ही ओरिजिनल चाव्या आहेत का ते विचारा. आजकालच्या गाड्यांच्या रिमोट किंवा सेन्सर की डुप्लिकेट करायला ५ ते १० हजार रुपये खर्च येतो. जर मालकाकडे एकच चावी असेल, तर सुरक्षेच्या दृष्टीने ते थोडे धोकादायक आहे.
- टूल किट: गाडीच्या डिकीमध्ये टायर बदलण्यासाठी जॅक, पाना आणि सेफ्टीसाठी त्रिकोण आहे का ते तपासा. हायवेवर कधी गाडी पंक्चर झाली तर इमर्जन्सीमध्ये याची खूप गरज पडते.
बोनस टीप
जर तुम्हाला गाड्यांमधलं आणि इंजिनमधलं जास्त तांत्रिक ज्ञान नसेल, तर डील फायनल करण्याआधी तुमच्या ओळखीच्या आणि विश्वासातील एखाद्या चांगल्या मॅकॅनिकला गाडी पाहायला सोबत घेऊन जा. त्याला त्याचा वेळ दिल्याबद्दल ५००-१००० रुपये फी नक्की द्या, पण त्याचे गाडीबद्दलचे प्रामाणिक मत घ्या.
तुमच्या लाखो रुपयांच्या गुंतवणुकीसाठी हे सुरुवातीला दिलेले ५०० रुपये खूप मोलाचे ठरतील. एक अनुभवी मॅकॅनिक गाडीचा आवाज ऐकून आणि तिचा परफॉर्मन्स पाहून ती गाडी घेण्यालायक आहे की नाही, हे अगदी एका मिनिटात तुम्हाला सांगू शकतो.
निष्कर्ष
जुनी कार घेणे हा पैशांच्या दृष्टीने एक चांगला आणि शहाणपणाचा निर्णय आहे, पण गाडी घेताना घाईघाईत कोणताही व्यवहार करू नका. वर दिलेल्या चेकलिस्टचा नक्की वापर करा आणि मार्केटमध्ये दोन-तीन गाड्या स्वतः चालवून पाहून मगच तुमचा फायनल निर्णय घ्या. “ही गाडी खूप स्वस्त मिळतेय म्हणून मी घाईत घेतली” अशी चूक कधीच करू नका.
गाडी घेताना थोडा वेळ द्या, गाडीची कागदपत्रे तपासा, मोठी टेस्ट ड्राईव्ह घ्या आणि स्वतःची पूर्ण खात्री पटल्यावरच मालकाला पैसे मोजा. एक चांगली आणि व्यवस्थित तपासलेली सेकंड हँड कार तुम्हाला नवीन कारसारखाच आनंद आणि अनेक वर्षांचे सुख देऊ शकते.
तुमच्या कार खरेदीसाठी आणि प्रवासासाठी खूप खूप शुभेच्छा!
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्र १: पहिली कार म्हणून कोणती सेकंड हँड कार बेस्ट आहे?
उत्तर: जर तुम्ही नवीन गाडी चालवायला शिकत असाल, तर मारुती सुझुकी किंवा ह्युंदाई च्या छोट्या गाड्या उत्तम आहेत. त्यांचे सर्व्हिसिंग मेंटेनन्स खूप कमी असते आणि नंतर विकताना रीसेल व्हॅल्यू चांगली मिळते. जसे की स्विफ्ट, आय१० किंवा वॅगनआर.
प्र २: किती जुनी कार घेणे योग्य आणि फायदेशीर आहे?
उत्तर: साधारणपणे ३ ते ५ वर्षे जुनी आणि ५०,००० किलोमीटर पेक्षा कमी चाललेली कार घेणे सर्वात फायदेशीर ठरते. अशा गाड्यांचे इंजिन अजूनही चांगले असते आणि गाडीची किंमतही नवीनच्या तुलनेत ४० ते ५० टक्क्यांनी कमी झालेली असते.
प्र ३: गाडीची योग्य किंमत कशी ओळखावी?
उत्तर: इंटरनेटवर ऑरेंज बुक व्हॅल्यू किंवा कार देखो सारख्या वेबसाईटवर जाऊन गाडीचे मॉडेल आणि वर्ष टाकून तुम्ही गाडीची आजची अंदाजित किंमत पाहू शकता. तसेच सेकंड हँड बाजारात त्याच मॉडेलच्या इतर गाड्यांचे सध्या काय दर चालू आहेत ते नक्की तपासा.
