कल्पना करा, तुम्ही रात्री घरात शांत झोपला आहात. तुमची लाखो रुपयांची नवीन स्मार्ट कार बाहेर दारात सुरक्षित पार्क केलेली आहे. तिची ‘स्मार्ट चावी’ (Key Fob) तुमच्या बेडरूममधील टेबलवर सुरक्षित आहे. पण सकाळी उठून पाहता तर घराबाहेरची कार गायब. कोणताही आवाज नाही, गाडीची काच फोडलेली नाही आणि चावी तर तुमच्याच जवळ आहे. मग कार गेली कशी.
तुमच्या मनात धडकी भरवणारा हा प्रसंग एखाद्या हॉलिवूड सिनेमातील सीन वाटू शकतो. पण दुर्दैवाने, ही आजच्या काळातील भयानक वास्तविकता आहे. तुमची गाडी जितकी स्मार्ट होत आहे, तितकेच आजकालचे चोर देखील हाय-टेक झाले आहेत. आता गाडी चोरण्यासाठी लोखंडी रॉड किंवा बनावट चावीची गरज उरलेली नाही. चोर आता फक्त एका लॅपटॉप आणि काही उपकरणांच्या मदतीने तुमची गाडी काही सेकंदात पळवू शकतात.
जर तुमच्याकडे ‘की-लेस एंट्री’ (Keyless entry) वाली कार असेल, तर हा लेख तुमच्यासाठी धोक्याचा इशारा आहे. या लेखात आपण चोरांची ही नवीन ट्रिक काय आहे आणि त्यापासून स्वतःचा बचाव कसा करायचा, हे सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
स्मार्ट कार हॅकिंग किंवा Relay Attack म्हणजे काय.
आजकालच्या बहुतांश गाड्यांमध्ये ‘पुश बटन स्टार्ट’ आणि ‘की-लेस एंट्री’ सारखे फीचर्स येतात. याचा अर्थ गाडी उघडण्यासाठी तुम्हाला चावीचे बटन दाबावे लागत नाही. तुम्ही चावी खिशात ठेवून गाडीजवळ गेलात की गाडीचे दरवाजे आपोआप अनलॉक होतात. हे सगळं रेडिओ सिग्नल्सच्या माध्यमातून होतं. तुमची चावी सतत एक विशिष्ट प्रकारचा सिग्नल सोडत असते, जो गाडीचा सेन्सर ओळखतो.
नेमक्या याच तंत्रज्ञानाचा फायदा आता सायबर गुन्हेगार घेत आहेत. चोर तुमच्या चावीतून निघणारा हा सिग्नल हॅक करतात. या संपूर्ण प्रक्रियेला तांत्रिक भाषेत Signal Hacking किंवा Relay Attack असे म्हटले जाते.
हे पण वाचा: शाओमी SU7 चा धक्कादायक रेकॉर्ड: १८ महिन्यात २.६५ लाख किलोमीटर प्रवास, तरीही EV Battery Health ९४% सुरक्षित.
चोरांची ही लॅपटॉप आणि सिग्नलची ट्रिक कशी काम करते.
ही चोरीची पद्धत वाचून तुम्हाला नक्कीच धक्का बसेल. यासाठी चोरांना तुमच्या गाडीला हात लावण्याचीही गरज नसते. या पद्धतीत सहसा दोन चोर एकत्र काम करतात.
१. पहिला चोर: हा चोर एका विशेष ‘सिग्नल ॲम्प्लीफायर’ (Signal Amplifier) डिव्हाइससह तुमच्या घराजवळ, दरवाजापाशी किंवा खिडकीजवळ उभा राहतो. तुमच्या घरात ठेवलेल्या गाडीच्या चावीचा सिग्नल कॅच करणे हे त्याचे काम असते.
२. दुसरा चोर: हा चोर लॅपटॉप किंवा ‘सिग्नल रिसिव्हर’ (Signal Receiver) घेऊन तुमच्या कारजवळ उभा राहतो.
पहिला चोर तुमच्या घरातील चावीचा कमकुवत सिग्नल कॅच करतो, तो सिग्नल बुस्ट (वाढवतो) करतो आणि तो दुसऱ्या चोराच्या डिव्हाइसवर ट्रान्सफर करतो. दुसऱ्या चोराचे डिव्हाइस तोच सिग्नल गाडीला पाठवते.
गाडीच्या सिस्टीमला असे वाटते की गाडीचा मालकच खऱ्या चावीसह गाडीजवळ उभा आहे. एका सेकंदात गाडी अनलॉक होते. चोर गाडीत बसतो, पुश बटन दाबतो आणि तुमची लाखो रुपयांची कार क्षणात डोळ्यांसमोरून गायब होते. या संपूर्ण प्रक्रियेला एक मिनिटापेक्षाही कमी वेळ लागतो.
कोणत्या कार्सना सर्वात जास्त धोका आहे.
तुम्हाला वाटत असेल की फक्त महागड्या आणि आलिशान गाड्याच या प्रकारे हॅक होऊ शकतात, तर तुम्ही चुकीचे आहात.
ज्या-ज्या गाड्यांमध्ये रिमोट की-लेस एंट्री (Keyless Entry) आणि इंजिन स्टार्ट-स्टॉप बटन दिले आहे, त्या सर्व गाड्यांना या Relay Attack चा धोका आहे. सध्या बाजारात उपलब्ध असलेल्या बहुतांश मध्यम आणि उच्च श्रेणीतील गाड्यांमध्ये हे फीचर कॉमन झाले आहे. त्यामुळे तुमची गाडी हॅचबॅक असो, सेडान असो वा मोठी एसयूव्ही (SUV), जर त्यात स्मार्ट की असेल, तर ती हॅकर्सच्या रडारवर असू शकते.
स्वतःच्या कारचा बचाव कसा करायचा (Practical Car Security Tips).
आता सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे, या हाय-टेक चोरांपासून आपल्या कष्टाच्या कमाईतून घेतलेल्या कारचे संरक्षण कसे करायचे. घाबरून जाण्याचे कारण नाही, कारण काही सोप्या आणि अत्यंत प्रभावी Car Security Tips वापरून तुम्ही या चोरीला आळा घालू शकता. येथे काही अत्यंत उपयुक्त उपाय दिले आहेत.
१. Faraday Pouch चा वापर नक्की करा हा Relay Attack रोखण्याचा सर्वात सोपा आणि स्वस्त उपाय आहे. Faraday Pouch हे एक खास प्रकारचे पाकीट असते, ज्यामध्ये धातूचे अस्तर असते. जेव्हा तुम्ही तुमची स्मार्ट की या पाऊचमध्ये ठेवता, तेव्हा ते चावीमधून बाहेर पडणारे सर्व रेडिओ सिग्नल्स ब्लॉक करते. सिग्नलच बाहेर आला नाही, तर चोर त्याला हॅक करू शकणार नाहीत. हे पाकीट तुम्हाला ऑनलाइन अगदी सहज मिळून जाईल.
२. कारची चावी खिडकी किंवा दरवाजाजवळ ठेवू नका अनेक जण कामावरून आले की गाडीची चावी थेट हॉलमधील टीव्हीजवळ किंवा दरवाजाच्या शेजारील टेबलवर ठेवतात. ही सर्वात मोठी चूक आहे. चावी नेहमी घराच्या मध्यभागी किंवा अशा ठिकाणी ठेवा जिथून सिग्नल घराबाहेर जाणे कठीण होईल.
हे पण वाचा: टायर पंक्चरची भीती विसरा! AirFree Tyres आले; आता हवेची गरजच भासणार नाही
३. मॅन्युअल स्टीयरिंग लॉक (Steering Wheel Lock) तंत्रज्ञानाला मात देण्यासाठी जुन्या आणि पारंपारिक पद्धती आजही सर्वोत्तम आहेत. गाडी पार्क केल्यानंतर जुन्या पद्धतीचे ‘स्टीयरिंग व्हील लॉक’ किंवा ‘गियर लॉक’ लावा. जरी चोरांनी लॅपटॉपच्या मदतीने गाडी सुरू केली, तरी स्टीयरिंग लॉक असल्यामुळे ते गाडी चालवू शकणार नाहीत.
४. की-फोब (Key Fob) स्लीप मोडवर टाका सध्याच्या काही नवीन कार्सच्या चाव्यांमध्ये ‘मोशन सेन्सर’ असतो किंवा चावी बंद करण्याची सुविधा (Sleep Mode / Deactivation) असते. जेव्हा चावी काही वेळ स्थिर राहते, तेव्हा ती सिग्नल देणे बंद करते. तुमच्या गाडीच्या मॅन्युअलमध्ये तपासून पाहा की तुमच्या चावीला निष्क्रिय (Turn off) करता येते का.
५. की-लेस एंट्री पूर्णपणे बंद करणे (Disable Keyless Entry) अनेक नवीन कार्सच्या इन्फोटेनमेंट सिस्टीम (Touchscreen) मध्ये ‘की-लेस एंट्री’ पूर्णपणे डिसेबल करण्याचा पर्याय दिला जातो. जर तुम्ही गाडी अनेक दिवसांसाठी पार्क करत असाल किंवा एखाद्या असुरक्षित ठिकाणी गाडी लावत असाल, तर सेटिंग्जमध्ये जाऊन हे फीचर तात्पुरते बंद करा.
६. OBD Port Protector आणि Immobilizer चा वापर काही ॲडव्हान्स चोर गाडीचे लॉक उघडून आत शिरतात आणि गाडीच्या ‘OBD पोर्ट’ (जिथे स्कॅनर लावला जातो) ला लॅपटॉप जोडून नवीन चावी प्रोग्राम करतात. हे टाळण्यासाठी ‘OBD पोर्ट लॉक’ किंवा बाजारात मिळणारे अतिरिक्त ‘इमोबिलायझर’ (Immobilizer) बसवून घेणे हा एक जबरदस्त उपाय आहे. यामुळे चोरांना गाडी चालूच करता येत नाही.
७. लपवलेला GPS ट्रॅकर (GPS Tracker / AirTag) तुमच्या गाडीमध्ये कुठेतरी लपवून एक चांगला GPS ट्रॅकर किंवा ॲपल एअरटॅग (Apple AirTag) नक्की ठेवा. जर दुर्दैवाने हॅकर्सनी गाडी पळवलीच, तर तिचे लाईव्ह लोकेशन ट्रॅक करून पोलिसांच्या मदतीने गाडी परत मिळवणे अत्यंत सोपे जाते.
८. कारच्या सॉफ्टवेअरकडे लक्ष द्या (Cyber Security) स्मार्ट कार्स आता एका चालत्या कम्प्युटरसारख्या झाल्या आहेत. त्यामुळे त्यांच्या Cyber Security कडे लक्ष देणे अत्यंत गरजेचे आहे. कार उत्पादक कंपन्या वेळोवेळी सुरक्षेतील त्रुटी दूर करण्यासाठी सॉफ्टवेअर अपडेट्स देत असतात. तुमची गाडी सर्व्हिसिंगला गेल्यावर सिस्टीम अपडेटेड असल्याची खात्री नक्की करा.
शेवटी, गाडी स्मार्ट असली तरी आपण मालक म्हणून अधिक अलर्ट राहणे गरजेचे आहे. तंत्रज्ञानाचा फायदा जसा आपल्याला होतो, तसाच तो चोरांनाही होत आहे. त्यामुळे योग्य ती खबरदारी घ्या आणि आपली गाडी सुरक्षित ठेवा.
हे पण वाचा: नवीन Mercedes-Benz CLA EV: एका चार्जवर 792 KM ची रेंज, पेट्रोलचा खर्च कायमचा संपला!
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न १: फॅराडे पाऊच (Faraday Pouch) खरंच काम करतं का?
उत्तर: होय, फॅराडे पाऊच १००% काम करते. यात वापरलेले धातूचे कव्हर (RFID Blocking) चावीचे रेडिओ सिग्नल्स बाहेर पडण्यापासून पूर्णपणे रोखते. त्यामुळे चोर सिग्नल हॅक करू शकत नाहीत.
प्रश्न २: माझी गाडी हॅक झाली आहे हे कसं ओळखावं?
उत्तर: जर तुमची गाडी तुम्ही अनलॉक न करताच अनलॉक झालेली आढळली, गाडीच्या सिस्टीममध्ये वारंवार एरर येत असतील, किंवा गाडी लॉक असतानाही लाईट्स ब्लिंक होत असतील, तर कुणीतरी सिग्नल टॅप करण्याचा प्रयत्न करत असावा, असा संशय घेण्यास जागा आहे.
प्रश्न ३: Relay Attack मधून गाडी वाचवण्याचा सर्वात सोपा उपाय कोणता?
उत्तर: सर्वात सोपा आणि खात्रीशीर उपाय म्हणजे गाडीला फिजिकल लॉक (स्टीयरिंग लॉक किंवा पेडल लॉक) लावणे आणि आपली चावी सिग्नल-ब्लॉकिंग फॅराडे पाऊचमध्ये सुरक्षित ठेवणे.
प्रश्न ४: ‘सिग्नल हॅकिंग’ करताना चोरांना किती वेळ लागतो?
उत्तर: अनुभवी चोर ‘सिग्नल हॅकिंग’ करून तुमची कार अवघ्या ४५ ते ६० सेकंदात अनलॉक करून पळवू शकतात. म्हणूनच वेळीच योग्य ती खबरदारी घेणे महत्त्वाचे आहे.
