नमस्कार मित्रांनो! आजकाल आपल्याकडे सेकंड हँड गाड्यांचे मार्केट खूप जोरात चालले आहे. नवीन गाडीच्या किमती गगनाला भिडल्यामुळे अनेक जण चांगल्या कंडिशनमधील जुनी गाडी घेण्याला पसंती देतात. पण मित्रांनो, याच मार्केटमध्ये सध्या एक मोठा घोटाळा सुसाट सुटला आहे, तो म्हणजे ओडोमीटर टॅम्परिंग.
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, गाडी १ लाख किलोमीटर चाललेली असताना सुद्धा तिचे मीटर फिरवून ते फक्त ३०-४० हजारांवर आणले जाते. यामुळे ग्राहकाला वाटते की गाडी खूप कमी चालली आहे आणि तो त्यासाठी जास्त पैसे मोजायला तयार होतो. आज मी तुम्हाला अशा काही जबरदस्त टिप्स देणार आहे, ज्यामुळे तुम्ही ओडोमीटरचा हा फ्रॉड अगदी चुटकीसरशी पकडू शकाल.
१. ओडोमीटर टॅम्परिंग म्हणजे नक्की काय आणि हे का केले जाते?
ओडोमीटर म्हणजे तुमच्या गाडीच्या डॅशबोर्डवर दिसणारे ते मीटर, जे गाडीने आतापर्यंत नक्की किती प्रवास केला आहे हे दाखवते. पूर्वीच्या काळी ॲनालॉग मीटर्स असायचे, ज्यात थेट स्क्रू ड्रायव्हरने आकडे मागे फिरवले जायचे. आता डिजिटल मीटर्सचा काळ आहे, पण फसवणूक अजिबात थांबलेली नाही. उलट आता लॅपटॉप आणि सॉफ्टवेअरचा वापर करून डिजिटल रीडिंग अगदी सहज बदलता येते.
हे लोक असे का करतात? तर फक्त गाडीची किंमत वाढवून जास्त पैसे कमवण्यासाठी. समजा एखादी गाडी दीड लाख किलोमीटर चालली असेल, तर तिचे इंजिन आणि इतर पार्ट्स पूर्णपणे थकलेले असतात. पण तेच रीडिंग जर ५० हजार दाखवले, तर गाडीची किंमत १ ते २ लाखांनी आपोआप वाढू शकते. यालाच ओडोमीटर फ्रॉड असे म्हणतात.
२. सर्व्हिस रेकॉर्ड: गाडीची ‘कुंडली’ तपासा
कोणतीही सेकंड हँड गाडी घेण्यापूर्वी तिची सर्व्हिस हिस्ट्री तपासणे हे तुमचे पहिले आणि सर्वात महत्त्वाचे काम आहे. हीच ती जागा आहे जिथे हा खोटेपणा पकडला जाण्याची शक्यता ९० टक्के असते.
- तारीख आणि किलोमीटरचे गणित: गाडीच्या सर्व्हिस बुकमध्ये प्रत्येक सर्व्हिसच्या वेळी किती किलोमीटर झाले होते, याची पक्की नोंद असते. जर एखादी गाडी २०२१ मध्ये ६०,००० किलोमीटरवर सर्व्हिस झाली होती आणि आज २०२४ मध्ये ती फक्त ६५,००० किलोमीटर दाखवत असेल, तर लगेच सावध व्हा. ३ वर्षांत गाडी फक्त ५,००० किलोमीटर चालणे हे खूपच दुर्मिळ आणि संशयास्पद आहे.
- अधिकृत सर्व्हिस सेंटरचे बिल: नेहमी अधिकृत सर्व्हिस सेंटरचीच बिले तपासा. आजकाल अनेक लोक गॅरेजमधून बनावट बिले बनवून घेतात. तुम्ही स्वतः त्या कार कंपनीच्या शोरूममध्ये जाऊन गाडीचा नंबर देऊन जुने रेकॉर्ड चेक करू शकता. जर सध्याचा मालक तुम्हाला रेकॉर्ड देण्यास टाळाटाळ करत असेल, तर समजून जा की नक्कीच काहीतरी लपवलेलं आहे.
३. टॅक्सी ते खाजगी गाडी
हा सेकंड हँड मार्केटमधला सध्याचा सर्वात मोठा घोटाळा आहे. अनेकदा टॅक्सी किंवा येलो प्लेट म्हणून वापरलेली गाडी ३ ते ४ वर्षांत सहज २ लाख किलोमीटर धावते. मग हे लोक काय करतात? त्या गाडीचे रजिस्ट्रेशन व्हाईट प्लेट मध्ये बदलतात आणि मीटर रिव्हर्स करून ती एक खाजगी गाडी म्हणून ग्राहकांच्या माथी मारतात.
- कागदपत्रे तपासा: आरसी बुकवर टॅक्स किंवा रजिस्ट्रेशनची मूळ तारीख तपासा. जर गाडी आधी कमर्शिअल होती, तर तिथे कागदपत्रांमध्ये काही ना काही खुणा नक्की असू शकतात.
- वापर: टॅक्सी म्हणून वापरलेल्या गाड्यांच्या सीट बेल्टचे लॉक सततच्या वापरामुळे ढिले झालेले असतात किंवा मागील सीटचा वापर नेहमीपेक्षा जास्त झालेला असतो.
हे पण वाचा: जुनी स्विफ्ट की नवी कोरी अल्टो? 5 लाखांत कार घेणाऱ्यांसाठी ‘खरा’ सल्ला!
४. विमा इतिहास: एक छुपा पुरावा
मित्रांनो, गाडीचे मीटर सहज फिरवले जाऊ शकते, पण विम्याचा जुना रेकॉर्ड बदलणे खूप कठीण असते.
- नो क्लेम बोनस: इन्शुरन्सच्या पॉलिसीवर मागील वर्षीचा ओडोमीटर रीडिंग अनेकदा नोंदवलेला असतो. तुम्ही इन्शुरन्स कंपनीला फोन करून किंवा त्यांच्या वेबसाईटवर जाऊन गाडीचा नंबर टाकला, तर तुम्हाला मागील क्लेमची सर्व माहिती मिळेल. जर एखाद्या अपघाताच्या क्लेम वेळी गाडी ७०,००० किलोमीटर चालली होती आणि आज मीटर ४०,००० दाखवत असेल, तर याचा अर्थ ही सरळ सरळ फसवणूक आहे.
- विमा नूतनीकरण: इन्शुरन्स रिन्यूअल करताना अनेकदा एजंट किलोमीटर विचारतात. गाडीच्या जुन्या इन्शुरन्स पॉलिसीच्या कॉपीमध्ये ही माहिती शोधण्याचा नक्की प्रयत्न करा.
५. आरटीओ आणि ‘परिवहन’ ॲपचा वापर
आजकाल भारत सरकारच्या एम-परिवहन किंवा कार इन्फो सारख्या मोबाईल ॲप्समुळे गाडीची मूळ माहिती मिळवणे खूप सोपे झाले आहे.
- मालकांचा क्रमांक: जर गाडी वारंवार मालक बदलत असेल जसे की तिसरा किंवा चौथा मालक, तर मीटर रिव्हर्स असण्याची शक्यता खूप जास्त असते. प्रत्येक नवीन मालक गाडी विकताना ती कमी चालली आहे असे दाखवण्याचाच प्रयत्न करतो.
- ब्लॅकलिस्ट किंवा मेमो: गाडीवर आरटीओचे काही मोठे दंड किंवा ब्लॅकलिस्टिंगचे रेकॉर्ड्स आहेत का, हे सुद्धा या ॲपवर नक्की तपासा.
६. इंटिरियरची झीज: गाडीचे अंतरंग खरे सांगतील
गाडीचे मीटर सहज बदलता येते, पण गाडीचा खरा वापर कधीच लपवता येत नाही. गाडी किती धावली आहे हे तिच्या आतल्या इंटिरियरवरून स्पष्ट समजते.
- स्टीअरिंग व्हील आणि गिअर नॉब: जर ओडोमीटरवर रीडिंग फक्त ३०,००० किलोमीटर असेल, तर स्टीअरिंग व्हील अगदी नवीन दिसायला हवे. जर स्टीअरिंगची पकड पूर्ण गुळगुळीत झाली असेल किंवा त्याचे लेदर फाटले असेल, तर समजून जा की गाडी किमान ८०,००० ते १ लाख किलोमीटर धावली आहे.
- पेडल्सची स्थिती: ड्रायव्हरचे पाय सतत ॲक्सिलरेटर, ब्रेक आणि क्लचच्या पेडल्सवर असतात. जर त्यावरील रबर पूर्ण घासले गेले असेल आणि खालचे मेटल दिसत असेल, तर ते मीटर रिव्हर्स असल्याचे पक्के लक्षण आहे.
- ड्रायव्हर सीट आणि बटणे: खिडकीच्या काचा वर-खाली करण्याची पॉवर विंडोची बटणे आणि हेडलाईटचे नॉब जर घासलेले आणि फिके पडलेले असतील, तर गाडीचा वापर भरपूर झालेला असतो.
७. टायरची स्थिती आणि ब्रेक डिस्क
- मॅन्युफॅक्चरिंग डेट: प्रत्येक टायरच्या बाजूला एक चार अंकी नंबर असतो जसे की २२२३ याचा अर्थ २०२३ सालचा २२ वा आठवडा. जर गाडी फक्त ३०,००० किलोमीटर चालली आहे असे मीटर सांगत असेल, तर टायर कंपनी फिटिंगचेच असायला हवेत. जर टायर नवीन टाकलेले असतील, तर मालकाने ते इतक्या लवकर का बदलले याचे योग्य कारण नक्की तपासा.
- ब्रेक डिस्क: चाकाच्या आत असलेली लोखंडी ब्रेक डिस्क तपासा. जर त्यावर खोलवर रेषा पडल्या असतील, तर ती गाडी किमान ५०,००० ते ६०,००० किलोमीटर पेक्षा जास्त चाललेली असते.
हे पण वाचा: सेकंड हँड कार: जुनी गाडी घेताना ‘या’ गोष्टींकडे दुर्लक्ष कराल, तर पडेल महागात!
८. डॅशबोर्डवरील वॉर्निंग लाईट्स
मीटरशी छेडछाड करताना अनेकदा इंजिनमध्ये काही एरर्स येतात. हे लपवण्यासाठी हे भामटे काय करतात? तर ते डॅशबोर्डमधील चेक इंजिन लाईट किंवा एबीएस लाईट चे कनेक्शनच मागून कापून टाकतात.
- कसे तपासावे?: जेव्हा तुम्ही गाडीचे इग्निशन ऑन करता आणि इंजिन सुरू करण्यापूर्वीचा टप्पा असतो, तेव्हा डॅशबोर्डवर सर्व लाईट्स लागल्या पाहिजेत आणि इंजिन सुरू झाल्यावर त्या सर्व लाईट्स बंद झाल्या पाहिजेत. जर इग्निशन ऑन केल्यावर चेक इंजिन लाईट लागतच नसेल, तर याचा अर्थ ती लाईट मुद्दाम बंद केली आहे.
९. मेकॅनिकल कंडिशन: इंजिन आणि क्लच
- क्लचचे वजन: जर गाडी खरोखरच फक्त ४०,००० किलोमीटर चालली असेल, तर तिचा क्लच एकदम हलका आणि स्मूथ असायला हवा. जर क्लच दाबायला खूप जड असेल, तर गाडी किमान ७०,००० ते ८०,००० किलोमीटर धावली आहे असे समजा.
- सस्पेन्शनचा आवाज: कमी चाललेल्या गाडीतून रस्त्यावर खड्डे आल्यावर खालून आवाज येत नाही. जर गाडीतून जास्त खडखड आवाज येत असेल, तर गाडीचे सस्पेन्शन आणि आयुष्य जास्त संपलेले असू शकते.
१०. इंजिन बे आणि ऑईलची स्थिती
- अतिस्वच्छ इंजिन: जर गाडी खूप जुनी आहे पण तिचे इंजिन आतून एकदम लख्ख आणि चमकणारे दिसत असेल, तर सावधान! अनेकदा ऑईल गळती किंवा इंजिनमधील मोठे दोष लपवण्यासाठी ते स्टीम वॉश करून एकदम लख्ख केले जाते.
- इंजिन ऑईल स्टिकर: इंजिनच्या बाजूला किंवा गाडीच्या दरवाजाच्या कोपऱ्यात अनेकदा ऑईल बदलल्याचे सर्व्हिसिंग स्टिकर लावलेले असते. त्यावर पुढील ऑईल कधी बदलायचे त्याचे किलोमीटर लिहिलेले असतात. हे स्टिकर गाडी घेताना तपासायला अजिबात विसरू नका.
११. टेक्नॉलॉजीचा वापर: ओबीडी स्कॅनर आणि ईसीयू
- ईसीयू डेटा: डॅशबोर्डच्या मीटरमधील आकडे बदलणे खूप सोपे असते, पण गाडीच्या मेंदूत म्हणजेच ईसीयू मध्ये खरी माहिती नेहमी साठवलेली असते. एका प्रोफेशनल मेकॅनिकला सोबत न्या आणि ओबीडी स्कॅनर लावून गाडीचे खरे मायलेज आणि किलोमीटर तपासा.
हे पण वाचा: इलेक्ट्रिक विरुद्ध पेट्रोल स्कूटर: नक्की कोणती घ्यावी? वाचा सविस्तर हिशोब.
१२. कायदेशीर कारवाई: जर तुमची फसवणूक झाली तर?
- पोलीस तक्रार: ओडोमीटर टॅम्परिंग हा थेट फसवणुकीचा आणि आयपीसी कलम ४२० अंतर्गत येणारा गंभीर गुन्हा आहे.
- ग्राहक न्यायालय: जर एखाद्या कार डिलरकडून तुमची फसवणूक झाली असल्यास तुम्ही थेट ग्राहक न्यायालयात धाव घेऊ शकता.
१३. वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: डिजिटल ओडोमीटर खरोखर मागे फिरवता येते का?
उत्तर: होय, आजकाल लॅपटॉप आणि चायनीज सॉफ्टवेअर वापरून डिजिटल ओडोमीटरचे रीडिंग अगदी १० मिनिटांत सहज बदलता येते. त्यामुळे गाडी घेताना फक्त मीटरवर अवलंबून राहू नका.
प्रश्न २: १ लाख किलोमीटर पेक्षा जास्त चाललेली गाडी घ्यावी का?
उत्तर: जर गाडीचे इंजिन आणि तिचे सर्व्हिस रेकॉर्ड चांगले असेल, तर १ लाख किलोमीटर चाललेली गाडी सुद्धा वापरण्यासाठी चांगली असू शकते. पण तिची किंमत मार्केटमध्ये कमी असायला हवी आणि तुम्ही गाडीचे इंजिन मेकॅनिककडून तपासून घ्यायला हवे.
प्रश्न ३: गाडी घेताना मेकॅनिकला सोबत नेणे किती महत्त्वाचे आहे?
उत्तर: हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे! एक अनुभवी मेकॅनिक गाडीचा आवाज, तिचा क्लच आणि सस्पेन्शन बघून लगेच ओळखू शकतो की गाडी खरोखर किती चालली असेल.
प्रश्न ४: ओडोमीटर टॅम्परिंग पकडण्यासाठी सर्वात सोपा मार्ग कोणता कोणता आहे?
उत्तर: गाडीच्या अधिकृत सर्व्हिस हिस्ट्रीचे बिल आणि टायरची मॅन्युफॅक्चरिंग डेट तपासणे हा सर्वात सोपा आणि खात्रीशीर मार्ग आहे.
प्रश्न ५: जर मी असा ओडोमीटर फ्रॉड पकडला तर काय करावे?
उत्तर: त्वरित तो व्यवहार रद्द करा आणि अशा विक्रेत्याची माहिती पोलिसांना किंवा स्थानिक ग्राहक मंचाला द्या, जेणेकरून भविष्यात दुसऱ्या कोणाची फसवणूक होणार नाही.
१४. अंतिम सल्ला: गाडी घेताना कोणती काळजी घ्यावी?
मित्रांनो, सेकंड हँड कार घेताना सर्वात महत्त्वाची टीप म्हणजे तुमची नजर एकदम तल्लख ठेवा. गाडी बाहेरून दिसायला कितीही छान असली तरी तिची सर्व ओरिजिनल कागदपत्रे आणि मेकॅनिकल स्थिती तपासल्याशिवाय पैशांचा व्यवहार पक्का करू नका.
- थोडक्यात चेकलिस्ट:
- इन्शुरन्स आणि आरटीओ रेकॉर्ड्स नक्की तपासा.
- अधिकृत सर्व्हिस सेंटरमधून गाडीची हिस्ट्री काढा.
- मेकॅनिककडून ओबीडी स्कॅनिंग करून घ्या.
- इग्निशन ऑन करून सर्व डॅशबोर्ड लाईट्स लागतात का ते तपासा.
- टॅक्सी ते व्हाईट प्लेट कनव्हर्जन झाले आहे का, हे आवर्जून पहा.
नवीन गाडी घेणे हे तुमच्या आणि फॅमिलीच्या स्वप्नांच्या दिशेने टाकलेले एक मोठे पाऊल असते, ते अशा फसवणुकीचे ठरू नये यासाठी ही सर्व खबरदारी नक्की घ्या! हा लेख आवडला असल्यास तुमच्या मित्रांसोबत शेअर करा आणि त्यांना फसवणुकीपासून वाचवा!
हॅपी आणि सेफ ड्रायव्हिंग!
