उन्हाळ्याच्या दिवसांत किंवा जेव्हा घरात कोणतीही भाजी उपलब्ध नसते, तेव्हा ‘काय भाजी बनवावी?’ हा प्रश्न अनेकदा पडतो. अशा वेळी रोजच्या जेवणात बदल म्हणून तुम्ही अख्ख्या मसूरचं सुक्कं पिठलं बनवू शकता. ही एक अतिशय पारंपारिक आणि चविष्ट महाराष्ट्रीयन रेसिपी आहे. यात मोड आलेला अख्खा मसूर आणि भिजवलेली चणा डाळ यांचा वापर केला जातो. हे सुक्कं पिठलं भाकरी, चपाती किंवा वरण-भातासोबत अतिशय छान लागते.
या रेसिपीमध्ये भाजलेला लसूण आणि हिरवी मिरचीचा वापर असल्यामुळे याला एक मस्त झणझणीत गावरान चव येते. तुम्ही जर नेहमीचं बेसनाचं पिठलं खाऊन कंटाळला असाल, तर ही वेगळ्या पद्धतीची अख्ख्या मसूरची सुक्की पिठलं रेसिपी तुम्हाला नक्कीच आवडेल. कमी साहित्यात आणि अत्यंत सोप्या पद्धतीने तयार होणारा हा पदार्थ कुटुंबातील सर्वांना आवडेल. चला तर मग पाहूया हे खमंग आणि चमचमीत पिठलं कसं बनवायचं.
साहित्य
- १ वाटी अख्खा मसूर (८ तास भिजवून मोड आलेला)
- १ वाटी चण्याची डाळ (४ ते ५ तास भिजवलेली)
- ४ ते ५ भाजलेल्या हिरव्या मिरच्या
- १ गड्डी भाजलेला लसूण
- १ छोटा चमचा भाजलेले जिरे
- २ ते ३ चमचे तेल
- १ छोटा चमचा मोहरी
- १ छोटा चमचा जिरे (फोडणीसाठी)
- चिमूटभर हिंग
- कढीपत्त्याची पाने
- १ मध्यम आकाराचा कांदा (बारीक चिरलेला)
- अर्धा छोटा चमचा हळद
- चवीनुसार मीठ
- भरपूर बारीक चिरलेली कोथिंबीर
कृती
- पूर्वतयारी: अख्खा मसूर ८ तास भिजत घालून नंतर कपड्यात बांधून त्याला मोड आणून घ्या. चणा डाळ ४ ते ५ तास पाण्यात भिजवून घ्या .
- वाटण तयार करणे: एका मिक्सरच्या भांड्यात मोड आलेला अख्खा मसूर, भिजवलेली चणा डाळ, भाजलेल्या हिरव्या मिरच्या, भाजलेला लसूण आणि १ चमचा भाजलेले जिरे घ्या .
- मिक्सर बंद-चालू करत हे सर्व मिश्रण जाडसर वाटून घ्या. याची एकदम बारीक पेस्ट करायची नाही .
- फोडणी देणे: गॅसवर एक लोखंडी तवा गरम करून त्यात तेल घाला .
- तेल गरम झाल्यावर मोहरी, जिरे, हिंग आणि कढीपत्ता घालून छान तडतडू द्या .
- आता यात चिरलेला कांदा घाला आणि कांदा चांगला लालसर रंगाचा होईपर्यंत परतून घ्या .
- कांदा परतल्यावर हळद घाला आणि मिक्स करा .
- पिठलं शिजवणे: गॅस बारीक करा आणि मिक्सरमध्ये जाडसर वाटलेले मसूर आणि डाळीचे मिश्रण तव्यात घाला .
- हे सर्व मिश्रण कांद्यासोबत हलक्या हाताने व्यवस्थित मिक्स करून घ्या .
- आता चवीनुसार मीठ आणि बारीक चिरलेली कोथिंबीर घालून पुन्हा एकदा चांगले एकत्र करा .
- गॅस पूर्णपणे बारीक ठेवा आणि तव्यावर झाकण ठेवून २ ते ३ मिनिटे एक चांगली वाफ काढून घ्या .
- ३ मिनिटांनंतर गॅस बंद करा. तुमचे चमचमीत अख्ख्या मसूरचं सुक्कं पिठलं तयार आहे .
हे पण वाचा: जेवणाची चव दुप्पट करणारी चटपटीत बटाटा रेसिपी
उपयुक्त टिप्स
- डाळ आणि मसूर वाटताना पाण्याचा वापर अजिबात करू नका. मिक्सर फक्त बंद-चालू करून जाडसर वाटून घ्या, यामुळे पिठलं सुटसुटीत आणि मोकळे होते.
- लसूण आणि हिरवी मिरची हलकी भाजून घेतल्यामुळे पिठल्याला एक खमंग गावरान चव येते.
- हे पिठलं बनवण्यासाठी लोखंडी तव्याचा वापर केल्यास चव अधिक उत्तम लागते. लोखंडी तवा जाड असल्यामुळे पिठलं करपत नाही.
- तुम्हाला मोड आलेला मसूर वापरायचा नसेल, तर फक्त १ ते २ तास भिजवलेला मसूर वापरला तरी चालतो.
विविध प्रकार
- कमी तिखट प्रकार: लहान मुलांसाठी बनवायचे असल्यास मिरचीचे प्रमाण कमी करा किंवा मिरचीऐवजी थोडे लाल तिखट वापरले तरी चालेल.
- कांदा-लसूण विरहित: जर तुम्हाला उपवासासाठी किंवा विशिष्ट दिवशी बनवायचे असेल, तर कांदा आणि लसूण वगळून फक्त जिरे आणि मिरचीची फोडणी देऊ शकता.
- खोबऱ्याचा वापर: पिठलं तयार झाल्यावर वरून थोडे ओले खोबरे खवले तर चव अजून वाढते.
कसे वाढावे
- हे खमंग अख्ख्या मसूरचं सुक्कं पिठलं गरमागरम ज्वारीच्या किंवा बाजरीच्या भाकरीसोबत अतिशय अप्रतिम लागते.
- तुम्ही हे चपाती किंवा फुलक्यासोबतही खाऊ शकता.
- वरण-भात आणि लोणच्यासोबत एक उत्तम जोड पदार्थ म्हणून हे पिठलं वाढता येते. खाताना वरून थोडे लिंबू पिळल्यास आणखी छान लागते.
हे पण वाचा: जेवणाची चव दुप्पट वाढवणारी झटपट काकडीची कोशिंबीर
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
१. मसूर आणि चणा डाळ किती वेळ भिजत घालावी?
उत्तर: अख्खा मसूर ८ तास आणि चणा डाळ ४ ते ५ तास भिजत घालणे उत्तम. पण वेळ कमी असल्यास दोन्ही १ ते २ तास भिजवले तरी चालते.
२. या पिठल्यासाठी पेस्ट बारीक करायची का?
उत्तर: नाही. मिक्सर बंद-चालू करून डाळ आणि मसूर जाडसर वाटून घ्यायचे आहे. एकदम बारीक पेस्ट केल्यास पिठलं मोकळे होणार नाही.
३. पिठल्यामध्ये पाणी टाकायचे का?
उत्तर: नाही, हे सुक्कं पिठलं असल्यामुळे यात पाण्याचा अजिबात वापर होत नाही. झाकण ठेवून वाफेवरच ते छान शिजते.
४. मिरची आणि लसूण भाजून का घ्यायचा?
उत्तर: कच्च्या लसूण-मिरचीपेक्षा भाजून घेतल्यामुळे पिठल्याला एक छान खमंग चव मिळते.
