उन्हाळ्याची चाहूल लागली की गृहिणींची सर्वात मोठी चिंता असते, ती म्हणजे धान्याची साठवणूक! विशेषतः उन्हाळ्यात तांदळाला कीड लागू नये म्हणून काय करावे, हा प्रश्न प्रत्येकाला पडतो. वाढत्या तापमानामुळे आणि हवेतील बदलणाऱ्या आर्द्रतेमुळे तांदळात अळ्या, जाळे किंवा सोंडे होतात. तुमचे महागडे तांदूळ खराब होऊ नयेत, त्यांची चव बदलू नये आणि ते वर्षभर सुरक्षित राहावेत, यासाठी आम्ही काही खात्रीशीर आणि सोपे घरगुती उपाय घेऊन आलो आहोत. हे उपाय वापरून तुम्ही धान्याची अत्यंत योग्य काळजी घेऊ शकता आणि तुमचे नुकसान टाळू शकता.
तांदळाला कीड लागल्याची लक्षणे कशी ओळखावीत?
उपाय करण्याआधी तांदूळ खराब होत आहे हे ओळखणे महत्त्वाचे आहे. तांदळाच्या डब्यात पांढरी जाळी तयार होणे, तांदळाची भुकटी दिसणे, किंवा काळ्या रंगाचे छोटे कीटक फिरताना दिसणे, ही सर्व लक्षणे दर्शवतात की धान्याला कीड लागली आहे. असे दिसल्यास त्वरित धान्य साठवणूक पद्धती बदलण्याची गरज असते.
हे पण वाचा: लिंबाचे लोणचे वर्षभर टिकवण्यासाठी खास आणि सोप्या टिप्स
तांदळाला कीड लागू नये म्हणून अत्यंत प्रभावी उपाय
खाली काही अत्यंत प्रभावी आणि पारंपरिक घरगुती उपाय दिले आहेत, ज्यांचा वापर केल्यास तुमचे धान्य वर्षभर उत्तम राहील:
1. कडुलिंबाच्या पानांचा जास्तीत जास्त वापर
हा सर्वात जुना आणि खात्रीशीर उपाय मानला जातो. तांदळाच्या मोठ्या डब्यात तळाला, मधे आणि सर्वात वर असे 3 थरांमध्ये वाळलेली कडुलिंबाची पाने ठेवा. या पानांच्या अतिशय कडवट वासामुळे कोणत्याही प्रकारची कीड आणि अळ्या तांदळाजवळ फिरकत नाहीत. दर 3 ते 4 महिन्यांनी डबा साफ करून ही पाने बदलावीत.
2. वाळलेली लाल मिरची
लाल मिरचीचा तिखटपणा आणि उग्र वास कीटकांना दूर ठेवतो. तांदळाच्या डब्यात 5 ते 6 वाळलेल्या लाल मिरच्या (देठासहित) ठेवा. यामुळे उन्हाळ्यात तांदूळ सुरक्षित राहील आणि त्यात जाळी तयार होणार नाही.
3. लवंग आणि काळी मिरीची पुरचुंडी
लवंग आणि काळी मिरी यांचा नैसर्गिक सुवास कीड पळवून लावण्यासाठी खूप फायदेशीर ठरतो. 10 ते 15 लवंगा आणि 15 ते 20 काळे मिरीचे दाणे 1 सुती कापडात बांधून त्याची पुरचुंडी तांदळात ठेवा. मसाल्यांच्या उष्णतेमुळे कीड पैदा होत नाही.
4. लसूण पाकळ्यांचा योग्य वापर
लसणाच्या तीव्र वासानेही कीड आणि सोंडे दूर राहतात. लसणाच्या 10 ते 15 न सोललेल्या पाकळ्या तांदळात सर्वत्र पसरवून ठेवा. जेव्हा लसूण पूर्णपणे वाळून जाईल, तेव्हा त्या जुन्या पाकळ्या काढून त्यात नवीन ताज्या पाकळ्या टाका. हा अत्यंत उपयुक्त तांदूळ साठवण्याचा सोपा उपाय आहे.
हे पण वाचा: किचनमध्ये माशांचा त्रास? 2 मिनिटांत बनवा हा जालीम नैसर्गिक स्प्रे.
5. माचिसच्या काड्यांची युक्ती
ही 1 अतिशय आधुनिक आणि उत्तम युक्ती आहे. माचिसच्या काड्यांच्या पुढील भागात जे रसायन (सल्फर) असते, ते कीटकनाशक म्हणून काम करते. 1 पूर्ण डबी माचिसच्या काड्या तांदळाच्या डब्यात पसरवून ठेवल्यास कोणतीही कीड लागत नाही.
6. उन्हात वाळवणे सर्वात गरजेचे
कोणतेही धान्य डब्यात भरण्यापूर्वी त्याला 1 ते 2 दिवस कडक उन्हात वाळवणे आवश्यक आहे. उन्हाच्या कडक उष्णतेमुळे तांदळातील आर्द्रता आणि ओलावा पूर्णपणे नष्ट होतो आणि तांदळातील कीड किंवा त्यांची अंडी नष्ट होतात.
तांदूळ साठवताना घ्यायची महत्त्वाची काळजी
- तांदूळ नेहमी स्टीलच्या किंवा प्लास्टिकच्या हवाबंद डब्यात साठवा. डब्याला कोणतेही छिद्र नसावे.
- तांदूळ काढण्यासाठी वापरला जाणारा चमचा आणि तुमचे हात पूर्णपणे कोरडे असावेत. पाण्याचा 1 थेंबही धान्याला बुरशी लावू शकतो.
- डबा थेट जमिनीवर न ठेवता लाकडी फळीवर किंवा प्लास्टिकच्या स्टँडवर ठेवा.
- जुना शिल्लक राहिलेला तांदूळ आणि बाजारातून आणलेला नवीन तांदूळ कधीही 1 डब्यात एकत्र मिसळू नका.
निष्कर्ष
तांदूळ हे आपल्या दैनंदिन आहारातील अत्यंत मुख्य घटक आहे, त्यामुळे त्याची योग्य साठवणूक आणि काळजी घेणे खूप गरजेचे आहे. वर दिलेले सर्व घरगुती उपाय वापरल्यास तुम्हाला पुन्हा कधीही हा प्रश्न पडणार नाही की उन्हाळ्यात तांदळाला कीड लागू नये म्हणून काय करावे. हे सर्व नैसर्गिक उपाय आहेत जे तुमच्या धान्याला रासायनिक पावडरशिवाय पूर्णपणे सुरक्षित ठेवतील. आजच हे सोपे उपाय अंमलात आणा आणि तुमचे धान्य वर्षभर अगदी स्वच्छ व ताजे ठेवा.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यातील उरलेल्या चपात्यांपासून बनवा 3 टेस्टी डिशेस
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: तांदळाला खूप कीड लागल्यास ती कशी काढावी?
उत्तर: तांदळाला खूप कीड लागली असेल, तर तो तांदूळ 1 किंवा 2 मोठ्या ताटांमध्ये पसरवून 4 ते 5 तास कडक उन्हात ठेवा. उन्हाच्या उष्णतेमुळे सर्व कीड आणि सोंडे आपोआप बाहेर पळून जातील. त्यानंतर तांदूळ चाळून डब्यात भरा.
प्रश्न 2: तांदळात बोरिक पावडर टाकणे आरोग्यासाठी सुरक्षित आहे का?
उत्तर: बोरिक पावडर कीड मारण्यासाठी अत्यंत प्रभावी असली तरी, ती 1 प्रकारची रासायनिक पावडर आहे. त्यामुळे धान्य धुताना खूप काळजी घ्यावी लागते. त्याऐवजी कडुलिंब, लसूण किंवा लवंग वापरणे आरोग्यासाठी 100 टक्के जास्त सुरक्षित असते.
प्रश्न 3: फ्रिजमध्ये तांदूळ ठेवल्यास त्याला कीड लागते का?
उत्तर: अजिबात नाही! जर तुमच्याकडे तांदळाचे प्रमाण 2 ते 3 किलो इतके कमी असेल, तर तुम्ही ते 1 हवाबंद पिशवीत किंवा झिप-लॉक बॅगमध्ये घालून फ्रिजमध्ये नक्की ठेवू शकता. अति थंड तापमानात कीड किंवा अळ्या जिवंत राहू शकत नाहीत.




