जेवणाची चव वाढवण्यासाठी आपल्या भारतीय ताटात लिंबाचे लोणचे असायलाच हवे. पण अनेकदा खूप मेहनत करून बनवलेले लोणचे काही महिन्यांतच खराब होते किंवा त्याला पांढरी बुरशी लागते. तुमचेही लोणचे असेच लवकर खराब होत असेल, तर आता अजिबात काळजी करू नका. या सविस्तर लेखात आम्ही तुम्हाला लिंबाचे लोणचे खराब होऊ नये यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स सांगणार आहोत. या साध्या पण प्रभावी टिप्स वापरून तुमचे लोणचे 1 किंवा 2 वर्षांपर्यंत अगदी ताजे राहील.
लिंबाचे लोणचे वर्षभर टिकवण्यासाठी 7 महत्त्वाच्या टिप्स
लोणचे बनवणे ही आपल्या घरातील पारंपारिक कला आहे, पण ते योग्य पद्धतीने साठवणे आणि टिकवणे हे त्याहून मोठे आणि महत्त्वाचे काम आहे. खाली दिलेल्या लोणचे साठवण्याच्या खास टिप्स वापरून तुम्ही तुमचे लोणचे खराब होण्यापासून सहज वाचवू शकता.
हे पण वाचा: किचनमध्ये माशांचा त्रास? 2 मिनिटांत बनवा हा जालीम नैसर्गिक स्प्रे.
1. लिंबू निवडताना आणि धुताना घ्यावयाची काळजी
लोणचे बनवण्याची सुरुवात लिंबू निवडण्यापासून होते. नेहमी डाग नसलेले आणि चांगल्या दर्जाचे लिंबू निवडा. लिंबू पाण्याने स्वच्छ धुतल्यानंतर ते 1 सुती आणि कोरड्या कापडाने पुसून घ्या. लिंबावर पाण्याचा 1 थेंबही राहता कामा नये. लिंबू पूर्णपणे कोरडे झाल्यानंतरच ते कापायला घ्यावेत.
2. काचेच्या बरणीचाच वापर करा
लोणचे साठवण्यासाठी नेहमी उच्च दर्जाची काचेची बरणी किंवा चिनी मातीची बरणी वापरावी. प्लास्टिक किंवा कोणत्याही धातूच्या डब्यात लोणचे ठेवल्यास लोणचे लवकर खराब होण्याची शक्यता असते. बरणी वापरण्यापूर्वी ती गरम पाण्याने स्वच्छ धुवून सलग 2 दिवस उन्हात चांगली वाळवून घ्या. बरणीत अजिबात ओलावा नसावा.
3. पाण्याचा संपर्क पूर्णपणे टाळा
कोणत्याही लोणच्याचा सर्वात मोठा शत्रू म्हणजे ओलावा आणि पाणी. लोणचे बरणीतून काढण्यासाठी नेहमी पूर्णपणे कोरड्या आणि स्वच्छ चमच्याचा वापर करा. ओल्या हाताने किंवा ओल्या चमच्याने लोणचे काढल्यास त्याला अवघ्या 2 ते 3 दिवसांत बुरशी लागू शकते. त्यामुळे लोणचे खराब होण्यापासून वाचवण्यासाठी पाण्याचा संपर्क टाळणे अत्यंत आवश्यक आहे.
4. मीठ आणि तेलाचे अचूक प्रमाण
लोणच्यामध्ये मीठ आणि तेल हे नैसर्गिक प्रिजर्व्हेटिव्ह म्हणून काम करतात. त्यामुळे लोणचे बनवताना नेहमीच्या तुलनेत मीठ थोडे जास्त घालावे. मिठाची मात्रा योग्य असल्यास जिवाणूंची वाढ होत नाही. तसेच, लोणच्यावर तेलाचा किमान 1 इंचाचा थर कायम असावा. तेलामुळे हवेतील ओलावा थेट लोणच्यापर्यंत पोहोचत नाही आणि लोणचे जास्त काळ सुरक्षित राहते.
5. नियमितपणे कडक ऊन दाखवा
लोणचे बरणीत भरल्यानंतर सुरुवातीचे 8 ते 10 दिवस बरणीला रोज कडक ऊन दाखवा. उन्हामुळे लोणचे लवकर आणि छान मुरते. तसेच त्यातील अतिरिक्त ओलावा नाहीसा होतो. बरणी उन्हात ठेवताना तिच्या तोंडावर 1 स्वच्छ आणि पातळ सुती कापड बांधावे, जेणेकरून धूळ आत जाणार नाही.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यातील उरलेल्या चपात्यांपासून बनवा 3 टेस्टी डिशेस
6. लोणचे वेळोवेळी हलवत राहा
बरणीत लोणचे ठेवल्यानंतर ते 1 जागी तसेच सोडून देऊ नका. दर 4 ते 5 दिवसांनी लोणचे 1 कोरड्या चमच्याने तळापासून वर-खाली हलवून घ्या. असे केल्याने तेल, मीठ आणि सर्व मसाले लोणच्याच्या सर्व फोडींना व्यवस्थित लागतात आणि लिंबाचे लोणचे जास्त काळ टिकते.
7. लोणचे काढण्याची योग्य पद्धत
रोजच्या वापरासाठी मोठ्या बरणीतून थोडे लोणचे 1 लहान बरणीत काढून ठेवावे. यामुळे मोठ्या बरणीला वारंवार हवा लागत नाही. मोठ्या बरणीचे झाकण नेहमी घट्ट बंद असल्याची खात्री करा.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, लिंबाचे लोणचे बनवणे आणि साठवणे यात स्वच्छतेला सर्वाधिक महत्त्व आहे. पाण्याचा संपर्क टाळणे, योग्य आणि स्वच्छ बरणीचा वापर करणे, तसेच मीठ आणि तेलाचे अचूक प्रमाण ठेवणे या साध्या गोष्टी पाळल्यास तुमचे लोणचे कधीच खराब होणार नाही. वर दिलेल्या लोणचे टिकवण्याच्या टिप्स तुम्ही नक्की वापरून पहा आणि वर्षभर तुमच्या जेवणाची चव वाढवा.
हे पण वाचा: प्रवासात खराब न होणारे उन्हाळ्यातील 5 सर्वोत्तम पदार्थ
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. लिंबाच्या लोणच्याला वारंवार बुरशी का लागते?
उत्तर: ओल्या चमच्याचा वापर केल्यामुळे, ओल्या हातांचा स्पर्श झाल्यामुळे किंवा बरणीत पाण्याचा थोडासा अंश राहिल्यामुळे लोणच्यामध्ये ओलावा निर्माण होतो. या ओलाव्यामुळेच लोणच्याला बुरशी लागते.
2. लोणचे खराब होऊ नये म्हणून त्यात प्रामुख्याने कोणते तेल वापरावे?
उत्तर: लोणचे जास्त काळ टिकवण्यासाठी मोहरीचे तेल किंवा तिळाचे तेल वापरणे सर्वात उत्तम आणि पारंपारिक मानले जाते. हे तेल नेहमी थोडे गरम करून आणि नंतर पूर्णपणे थंड झाल्यावरच लोणच्यात घालावे.
3. जुने आणि थोडे कोरडे झालेले लोणचे पुन्हा ताजे कसे करावे?
उत्तर: जर तुमचे जुने लोणचे थोडे कोरडे वाटत असेल, तर त्यात थोडे मोहरीचे तेल गरम करून आणि थंड करून वरून घाला. तसेच हे लोणचे 3 ते 4 दिवस कडक उन्हात ठेवल्यास लोणचे पुन्हा मऊ आणि ताजे होते.




