उन्हाळ्याची सुट्टी लागली की अनेकांना सहलीचे वेध लागतात. कुटुंबासोबत किंवा मित्रांसोबत बाहेर जाण्याची मज्जा काही औरच असते. पण, उन्हाळ्यात प्रवासासाठी कोणते पदार्थ नेणे योग्य ठरते, हा प्रश्न हमखास सगळ्यांनाच पडतो. उन्हाच्या कडक तीव्रतेमुळे अन्नाची नासाडी अत्यंत लवकर होते. प्रवासात बाहेरचे उघड्यावरचे किंवा अस्वच्छ अन्न खाल्ल्याने पोटाचे विकार होऊ शकतात आणि तब्येत बिघडू शकते. म्हणूनच, या लेखात आपण अशा काही पदार्थांची सविस्तर माहिती घेणार आहोत जे प्रवासात जास्त काळ टिकतात, अत्यंत आरोग्यदायी असतात आणि तुम्हाला पूर्ण प्रवासात ताजेतवाने ठेवतात.
उन्हाळ्याच्या प्रवासात टिकणारे आणि आरोग्यदायी पदार्थ
कोणत्याही प्रवासाचे अचूक नियोजन करताना कपड्यांसोबतच खाण्यापिण्याची योग्य सोय करणे अत्यंत गरजेचे असते. विशेषतः उन्हाळ्याच्या दिवसांत अन्नाची विशेष काळजी घेणे आवश्यक असते. खाली काही अत्यंत महत्त्वाचे आणि प्रवासात टिकणारे पदार्थ दिले आहेत ज्यांचा तुम्ही नक्की विचार करू शकता.
हे पण वाचा: ओले खोबरे टिकवण्याची योग्य पद्धत, 1 महिना राहील ताजे!
1. सुकामेवा आणि भाजलेले पदार्थ
उन्हाळ्यात लांबच्या प्रवासात नेहमी कोरडे पदार्थ सोबत ठेवावेत. सुकामेवा हा एक सर्वोत्तम पर्याय आहे. बदाम, काजू, मनुके, पिस्ता आणि अक्रोड यांमुळे शरीराला उत्तम ऊर्जा मिळते. तसेच, भाजलेले शेंगदाणे, फुटाणे, मखाणा आणि चुरमुरे हे अतिशय हलके आणि पौष्टिक पदार्थ प्रवासात खाण्यासाठी उत्तम ठरतात. हे सर्व पदार्थ डब्यात हवाबंद करून ठेवल्यास 10 ते 15 दिवस अगदी सहज टिकतात आणि भूक लागल्यावर लगेच खाता येतात.
2. घरगुती थालीपीठ, दशमी आणि खाकरा
महाराष्ट्रीयन पारंपरिक पदार्थांमध्ये थालीपीठ आणि दशमी हे लांबच्या प्रवासासाठी खूप लोकप्रिय पर्याय आहेत. ज्वारी, बाजरी आणि गव्हाच्या पिठात थोडे बेसन मिसळून केलेली दशमी 3 ते 4 दिवस आरामात टिकते. त्यात पाण्याचा अंश अजिबात नसल्याने उन्हाळ्यात ती लवकर खराब होत नाही. यासोबतच तुम्ही लसणाची किंवा शेंगदाण्याची कोरडी चटणी नक्की सोबत घेऊ शकता. तसेच, गुजरातचा प्रसिद्ध पदार्थ खाकरा देखील प्रवासासाठी अगदी उत्तम आहे. तो अनेक दिवस टिकतो आणि पचनाला अत्यंत हलका असतो.
3. फळे आणि शरीरातील पाण्याची पातळी (हायड्रेशन)
उन्हाळ्यात घामावाटे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणावर कमी होते. त्यामुळे फळांचा आहारात समावेश करणे आवश्यक आहे. संत्री, सफरचंद आणि पेरू यांसारखी फळे प्रवासात सोबत ठेवावीत. फळे आधीच कापून नेण्याऐवजी ती अख्खीच नेणे केव्हाही अधिक सुरक्षित असते. तसेच, शरीराला डिहायड्रेशनपासून वाचवण्यासाठी लिंबूपाणी, ताक किंवा ओआरएस पावडर टाकलेले साधे पाणी भरपूर प्रमाणात प्यावे. यामुळे उन्हाळ्यात आरोग्याची काळजी घेणे अत्यंत सोपे जाते.
हे पण वाचा: पावसाळ्यापूर्वी उन्हाळ्यात वाळवणाचे पदार्थ करताना घ्या ‘ही’ विशेष काळजी
4. घरगुती लाडू, चिक्की आणि चिवडा
प्रवासात गोड खाण्याची तीव्र इच्छा झाल्यास बाहेरचे चॉकलेट किंवा मिठाई खाण्यापेक्षा घरगुती गुळ आणि शेंगदाण्याची चिक्की किंवा बेसनाचे लाडू सोबत नक्की ठेवा. हे घरगुती पदार्थ उन्हाळ्यात लवकर खराब होत नाहीत आणि थकवा दूर करून तत्काळ ऊर्जा देण्याचे काम करतात. याव्यतिरिक्त पातळ पोह्यांचा किंवा मुरमुऱ्यांचा चिवडा बनवून नेल्यास लहान मुलांसाठी हे आरोग्यदायी प्रवासाचे पदार्थ अत्यंत फायदेशीर आणि चविष्ट ठरतात.
उन्हाळ्याच्या प्रवासात कोणते पदार्थ सोबत नेणे टाळावेत?
- जास्त तेलकट, मसालेदार किंवा तिखट पदार्थ सोबत नेणे पूर्णपणे टाळा. त्यामुळे प्रवासात ॲसिडिटीचा त्रास होऊ शकतो.
- दूध किंवा दुधापासून बनवलेले पदार्थ (उदा. पनीर, पेढे, खवा) उन्हाळ्यात खूप लवकर खराब होतात, त्यामुळे ते 1 दिवसापेक्षा जास्त लांबच्या प्रवासात अजिबात नेऊ नका.
- ओल्या भाज्या किंवा रस्सा असलेल्या भाज्या डब्यात नेल्यास त्या उन्हामुळे केवळ 5 ते 6 तासांत खराब होऊन त्यांना वास येऊ शकतो.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, उन्हाळ्यात प्रवासासाठी कोणते पदार्थ नेणे योग्य ठरते हे जर तुम्ही योग्यरित्या समजून घेतले, तर तुमचा संपूर्ण प्रवास अधिक आनंददायी आणि सुरक्षित होऊ शकतो. वरील सर्व उपयुक्त टिप्स वापरून तुम्ही घरगुती आणि ताजे पदार्थ नेहमी सोबत नेऊ शकता. तुमच्या प्रवासाचे योग्य नियोजन करा, शरीराला आवश्यक तेवढे भरपूर पाणी प्या आणि तुमच्या उन्हाळ्याच्या सुट्टीचा कुटुंबासोबत मनमुराद आनंद घ्या.
हे पण वाचा: टोमॅटो प्युरी साठवण्याच्या 3 भन्नाट ट्रिक्स: आजच वापरून पहा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: उन्हाळ्यात प्रवासात पोळ्या किंवा चपाती नक्की किती दिवस टिकते?
उत्तर: जर तुम्ही चपातीमध्ये थोडे तेल किंवा तूप नेहमीपेक्षा जास्त घातले आणि ती कडक भाजली, तर ती 2 दिवस चांगल्या स्थितीत राहू शकते. तरीही सुरक्षिततेसाठी पोळीपेक्षा दशमी किंवा थालीपीठ नेणे जास्त योग्य ठरते.
प्रश्न 2: रेल्वेच्या किंवा बसच्या प्रवासात सोबत नेण्यासाठी सर्वोत्तम पदार्थ कोणता?
उत्तर: रेल्वेच्या प्रवासासाठी सुकामेवा, भाजलेले फुटाणे, चुरमुऱ्याचा घरगुती चिवडा आणि बेसनाचे लाडू हे सर्वोत्तम आणि टिकणारे पदार्थ आहेत. उन्हाळ्यात हे पदार्थ खराब होण्याची अजिबात चिंता नसते.
प्रश्न 3: प्रवासात 1 व्यक्तीने किमान किती पाणी सोबत ठेवावे?
उत्तर: 1 व्यक्तीसाठी प्रवासात किमान 2 ते 3 लिटर शुद्ध पाणी सोबत असायला हवे. उन्हाळ्यात वारंवार तहान लागते, त्यामुळे लिंबूपाणी, ग्लुकोजचे पाणी किंवा साधे ताक सोबत ठेवणे खूप फायदेशीर ठरते.
