महाराष्ट्रीयन जेवणात ‘मसाले भात’ या पदार्थाला महत्त्वाचे स्थान आहे. लग्नाच्या पंगतीत असो वा सणासुदीला, हा सुगंधी आणि चविष्ट भात सर्वांच्याच आवडीचा असतो. आज आपण कुकरमध्ये एकदम मोकळा आणि सुटसुटीत मसाले भात कसा बनवायचा हे पाहणार आहोत. ही वाटाणा मसाले भात रेसिपी बनवायला अतिशय सोपी आहे आणि यासाठी घरात उपलब्ध असलेले साहित्यच लागते. खास करून जुना कोलम तांदूळ आणि खड्या मसाल्यांचा वापर केल्यामुळे या भाताची चव अधिकच वाढते. जर तुम्हाला घाईच्या वेळी पोटभरीचा पदार्थ बनवायचा असेल, तर ही मसाले भात रेसिपी तुमच्यासाठी उत्तम पर्याय आहे. चला तर मग, वेळ न घालवता आपण या पारंपारिक आणि चमचमीत पदार्थाची कृती पाहूया.
मसाले भातासाठी लागणारे साहित्य
- 2 वाट्या जुना कोलम तांदूळ
- 6 वाट्या पाणी
- 1 वाटी हिरवे वाटाणे
- 1/2 वाटी कच्चे शेंगदाणे
- 1 मध्यम आकाराचा कांदा (बारीक चिरलेला)
- 1 टोमॅटो (बारीक चिरलेला)
- 1/2 पळी तेल (किंवा तूप)
- 1 छोटा चमचा मोहरी
- 1 छोटा चमचा जिरे
- 2 तेजपत्ते
- 1 मसाला वेलची
- 1 साधी वेलची
- 1 दालचिनीचा तुकडा
- 1/2 चक्रफूल
- 4 लवंगा
- 6 काळी मिरी
- कढीपत्त्याची पाने
- थोडीशी हिंग पावडर
- 1/2 चमचा हळद
- 1 चमचा गरम मसाला
- 1 चमचा धने पावडर
- चवीनुसार मीठ
- थोडेसे साजूक तूप (वरती घालण्यासाठी)
वाटणासाठी साहित्य:
- 1 गड्डी लसूण
- 1/2 इंच आले
- 2 तिखट हिरव्या मिरच्या
- 1 मूठभर कोथिंबीर
मसाले भात बनवण्याची कृती
- सर्वप्रथम 2 वाट्या कोलम तांदूळ स्वच्छ धुवून घ्या. तांदूळ पाण्यात भिजत ठेवण्याची गरज नाही.
- मिक्सरच्या भांड्यात 1 गड्डी लसूण, 1/2 इंच आले, 2 हिरव्या मिरच्या आणि 1 मूठभर कोथिंबीर घालून हे सर्व जाडसर वाटून घ्या.
- गॅसवर कुकर गरम करण्यासाठी ठेवा. त्यात 1/2 पळी तेल घाला. तेलाऐवजी तुम्ही तुपाचा वापरही करू शकता.
- तेल गरम झाल्यावर त्यात 1 चमचा मोहरी आणि 1 चमचा जिरे घालून तडतडू द्या.
- आता यात 2 तेजपत्ते, 1 मसाला वेलची, 1 साधी वेलची, 1 दालचिनीचा तुकडा, 1/2 चक्रफूल, 4 लवंगा आणि 6 काळी मिरी घालून खडे मसाले चांगले परतून घ्या.
- यानंतर कढीपत्ता आणि 1 चिरलेला कांदा घाला. कांदा हलकासा गुलाबी होईपर्यंत परतून घ्या. त्यावर थोडीशी हिंग पावडर घाला.
- कांदा परतल्यावर त्यात तयार केलेले कोथिंबीर-लसूण-आले-मिरचीचे वाटण घाला आणि 1 मिनिट परतून घ्या.
- आता यात 1 चिरलेला टोमॅटो घालून पुन्हा 1 मिनिट परतून घ्या.
- गॅस बारीक करा. यात 1/2 चमचा हळद, 1 चमचा गरम मसाला, 1 चमचा धने पावडर आणि चवीनुसार मीठ घालून सर्व मसाले व्यवस्थित एकत्र करा.
- मसाल्यांमध्ये 1/2 वाटी कच्चे शेंगदाणे आणि 1 वाटी हिरवे वाटाणे घालून चांगले मिसळून घ्या.
- यानंतर यात धुतलेले तांदूळ घाला आणि मध्यम आचेवर 1 मिनिट परतून घ्या.
- तांदूळ परतल्यानंतर यात 6 वाट्या साधे पाणी घाला. (1 वाटी जुन्या तांदळासाठी 3 वाट्या पाणी असे प्रमाण वापरा).
- पाण्याला चांगली उकळी येऊ द्या. उकळी आल्यावर यात बारीक चिरलेली कोथिंबीर (देठांसहित) आणि 1 चमचा साजूक तूप घाला.
- आता कुकरचे झाकण लावा आणि बारीक गॅसवर कुकरच्या 3 शिट्ट्या काढून घ्या.
- कुकर पूर्णपणे थंड झाल्यावर झाकण उघडा. तुमचा एकदम मोकळा आणि सुगंधी मसाले भात तयार आहे.
हे पण वाचा: हॉटेलसारखा मशरूम राईस आता घरीच बनवा
उत्तम मसाले भात बनवण्यासाठी काही खास टिप्स
- भात मोकळा होण्यासाठी जुन्या कोलम तांदळाचा वापर करा. जुन्या तांदळामुळे भात चिकट होत नाही.
- पाण्याचे प्रमाण अचूक ठेवा. जुन्या तांदळासाठी 1 वाटी तांदळाला 3 वाट्या पाणी हे प्रमाण योग्य ठरते.
- खडे मसाले तेलात चांगले परतल्यामुळे भाताला उत्तम सुगंध येतो.
- कुकरची शिट्टी झाल्यावर कुकर लगेच उघडू नका. कुकर पूर्णपणे थंड झाल्यावरच झाकण काढा, यामुळे भात अधिक मोकळा होतो.
- वाटण मिक्सरमध्ये एकदम बारीक न वाटता थोडे जाडसर वाटल्याने भाताची चव अधिक वाढते.
मसाले भाताचे विविध प्रकार
- भाज्यांचा मसाले भात: यात तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार गाजर, फ्लॉवर, बटाटा आणि फरसबी यांसारख्या भाज्या घालू शकता.
- तिखट मसाले भात: जर तुम्हाला अधिक झणझणीत भात आवडत असेल, तर हिरव्या मिरच्यांचे प्रमाण वाढवा आणि थोडी लाल तिखट पावडर वापरा.
- जैन मसाले भात: यामध्ये कांदा आणि लसूण न वापरता तुम्ही हा भात बनवू शकता.
- गोडा मसाला वापरून: गरम मसाल्याऐवजी पारंपारिक महाराष्ट्रीयन गोडा मसाला वापरल्यास भाताला अस्सल गावरान चव मिळते.
मसाले भातासोबत काय खावे?
- मसाले भात गरमागरम असताना त्यावर साजूक तूप घालून खाल्ल्यास तो अप्रतिम लागतो.
- हा भात तुम्ही थंडगार मठ्ठा किंवा ताकासोबत वाढू शकता.
- सोबत पापड, लोणचे आणि काकडी-टोमॅटोची कोशिंबीर दिल्यास जेवणाची मजा अधिक वाढते.
- कढी आणि मसाले भात ही देखील अत्यंत लोकप्रिय आणि स्वादिष्ट जोडगोळी आहे.
हे पण वाचा: पालक राईस बनवण्याची सर्वात सोपी पद्धत | झटपट आणि चविष्ट
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: मसाले भात मोकळा का होत नाही?
उत्तर: पाण्याचे प्रमाण जास्त झाल्यास किंवा नवीन तांदूळ वापरल्यास भात चिकट होऊ शकतो. 1 वाटी जुन्या तांदळासाठी 3 वाट्या पाणी हे प्रमाण वापरा आणि कुकर पूर्ण थंड झाल्यावरच उघडा.
प्रश्न 2: कुकरमध्ये मसाले भातासाठी किती शिट्ट्या काढाव्या लागतात?
उत्तर: बारीक किंवा मध्यम आचेवर कुकरच्या 3 शिट्ट्या काढणे पुरेसे असते.
प्रश्न 3: मसाले भात बनवण्यासाठी कोणता तांदूळ सर्वात चांगला असतो?
उत्तर: मसाले भात बनवण्यासाठी जुना कोलम तांदूळ सर्वात उत्तम मानला जातो. तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही बासमती तांदूळ देखील वापरू शकता.
प्रश्न 4: शेंगदाणे कच्चे घालायचे की भाजून?
उत्तर: तुम्ही कच्चे शेंगदाणे कांदा परतताना घालू शकता किंवा हवे असल्यास शेंगदाणे आधी थोडे भाजून मग भातात घालू शकता. कसेही केले तरी चव छान येते.
प्रश्न 5: मसाले भातात गरम पाणी घालावे का?
उत्तर: या कृतीमध्ये साधे पाणी वापरले तरी चालते. पण तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही गरम पाण्याचा वापरही करू शकता, यामुळे कुकरला लवकर उकळी येते.
