आज आपण एक अतिशय चविष्ट आणि चमचमीत अशी ‘मटकीचे कालवण’ रेसिपी पाहणार आहोत. रोजच्या जेवणात काय बनवायचे हा प्रश्न सर्वांनाच पडतो, अशा वेळी ही मटकीची रस्सा भाजी एक उत्तम पर्याय आहे. या मटकीच्या कालवणाची चव अगदी हुबेहूब मिसळसारखी लागते, त्यामुळे घरात लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच ही रेसिपी खूप आवडेल. मटकीला मोड आणून तिची भाजी बनवल्यामुळे ती आरोग्यासाठी अत्यंत पौष्टिक असते. ही रेसिपी बनवायला अतिशय सोपी आहे आणि घरात उपलब्ध असलेल्या साहित्यात सहज तयार होते. आपण यात एक खास वाटण वापरणार आहोत, ज्यामुळे या कालवणाला एक अप्रतिम गावरान चव येते. तुम्ही जर मटकीची उसळ किंवा सुकी भाजी खाऊन कंटाळला असाल, तर नक्कीच ही रस्सा भाजी बनवून पाहा. चला तर मग, वेळ न घालवता मिसळसारखी चव देणारे हे झणझणीत मटकीचे कालवण कसे बनवायचे ते पाहूया.
साहित्य
वाटणासाठी लागणारे साहित्य:
- 1 मूठभर कोथिंबीर
- थोडेसे सुके खोबरे
- 1 गड्डी लसूण
- 1/2 इंच आले
- 1 हिरवी मिरची
फोडणीसाठी आणि कालवणासाठी लागणारे साहित्य:
- 1 वाटी मोड आलेली मटकी
- 1/2 पळी तेल
- 1 छोटा चमचा मोहरी
- 1 छोटा चमचा जिरे
- थोडेसे हिंग
- कढीपत्त्याची पाने
- 1 मध्यम आकाराचा कांदा (बारीक चिरलेला)
- 1 मध्यम आकाराचा टोमॅटो (बारीक चिरलेला)
- 1 छोटा चमचा हळद
- 1 छोटा चमचा गरम मसाला
- 1.5 चमचा कांदा लसूण मसाला
- 1 छोटा चमचा जिरे धने पावडर
- मीठ चवीनुसार
- 2 ते 2.5 चमचे भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कूट (ऐच्छिक)
- 1.5 ग्लास कोमट पाणी
मटकीचे कालवण बनवण्याची कृती
- सर्वात आधी कोथिंबीर, सुके खोबरे, लसूण, आले आणि हिरवी मिरची मिक्सरमध्ये किंवा खलबत्त्यात बारीक वाटून घ्या.
- गॅसवर एक कढई गरम करण्यासाठी ठेवा आणि त्यात तेल टाका.
- तेल गरम झाल्यावर त्यात मोहरी आणि जिरे टाकून तडतडू द्या.
- त्यानंतर हिंग, कढीपत्ता आणि बारीक चिरलेला कांदा टाका. कांदा चांगला लालसर होईपर्यंत परतून घ्या.
- कांदा भाजून झाल्यावर गॅस बारीक करा आणि त्यात तयार केलेले वाटण टाका. हे सर्व मिश्रण चांगले परतून घ्या.
- आता यात हळद, गरम मसाला, कांदा लसूण मसाला आणि जिरे धने पावडर टाकून मसाले चांगले मिक्स करा.
- या मसाल्यांमध्ये बारीक चिरलेला टोमॅटो टाका आणि टोमॅटो मऊ होईपर्यंत व तेल सुटेपर्यंत चांगले परतून घ्या.
- त्यानंतर मोड आलेली मटकी मसाल्यात टाका आणि 2 ते 3 मिनिटे चांगली परतून घ्या.
- आवडीनुसार 2 ते 2.5 चमचे शेंगदाण्याचे कूट टाका आणि मिक्स करा.
- आता कालवणासाठी अंदाजे 1.5 ग्लास कोमट पाणी कढईत टाका आणि चवीनुसार मीठ टाका.
- गॅस बारीक करा आणि कढईवर झाकण ठेवून मटकीचे कालवण चांगले शिजू द्या.
- मटकी मऊ शिजल्यावर गॅस बंद करा. तुमचे गरमागरम मटकीचे कालवण तयार आहे.
हे पण वाचा: तोंडाला चव आणणारी सोपी आणि चविष्ट कोथिंबीर टोमॅटो चटणी
स्वयंपाकाच्या उपयुक्त टिप्स
- मटकीला चांगले मोड आणण्यासाठी मटकी रात्रभर पाण्यात भिजवा आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी सुती कापडात घट्ट बांधून ठेवा.
- कालवणात नेहमी कोमट किंवा गरम पाण्याचाच वापर करा, यामुळे भाजीला चांगली तर्री येते आणि चव वाढते.
- तुम्हाला कालवण जेवढे घट्ट किंवा पातळ हवे आहे, त्यानुसार पाण्याचे प्रमाण तुम्ही कमी-जास्त करू शकता.
- टोमॅटो मसाल्यात टाकण्याऐवजी, वाटण परतल्यानंतर टाकला तरी चालतो, कारण तो लवकर शिजतो.
रेसिपीतील विविध प्रकार
- तिखट आणि झणझणीत प्रकार: तुम्हाला जर मिसळसारखे एकदम झणझणीत कालवण हवे असेल, तर लाल तिखट किंवा कांदा लसूण मसाल्याचे प्रमाण थोडे वाढवा आणि वरून थोडी तर्री बनवा.
- मुलांसाठी कमी तिखट प्रकार: लहान मुलांसाठी बनवताना हिरवी मिरची आणि कांदा लसूण मसाला कमी वापरा, जेणेकरून भाजी जास्त तिखट होणार नाही.
- विना शेंगदाणा कूट प्रकार: जर तुम्हाला शेंगदाण्याची ऍलर्जी असेल किंवा आवडत नसेल, तर शेंगदाण्याचे कूट न वापरताही तुम्ही हे कालवण बनवू शकता, चवीत फारसा बदल होत नाही.
कशासोबत खावे
हे चमचमीत मटकीचे कालवण तुम्ही गरमागरम बाजरीची भाकरी, ज्वारीची भाकरी किंवा चपातीसोबत खाऊ शकता. तसेच जिरा राईस किंवा साध्या भातासोबतही हे कालवण अतिशय उत्कृष्ट लागते. मिसळचा अनुभव घेण्यासाठी तुम्ही यासोबत पाव आणि बारीक शेव देखील सर्व्ह करू शकता.
हे पण वाचा: तोंडाची चव वाढवणारा झणझणीत ठेचा राईस
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: मटकीला चांगले आणि लांब मोड कसे आणावेत?
उत्तर: मटकी 8 ते 10 तास पाण्यात भिजत ठेवा. त्यानंतर पाणी पूर्णपणे काढून टाका आणि मटकी एका स्वच्छ सुती कापडात घट्ट बांधून उबदार ठिकाणी 12 ते 15 तास ठेवा.
प्रश्न 2: मटकीचे कालवण लवकर शिजण्यासाठी काय करावे?
उत्तर: कालवण बनवताना नेहमी गरम पाण्याचा वापर करा आणि मटकी मसाल्यात टाकल्यानंतर 2 ते 3 मिनिटे चांगली परतून घ्या. यामुळे मटकी लवकर शिजते.
प्रश्न 3: या कालवणात शेंगदाण्याचे कूट वापरणे गरजेचे आहे का?
उत्तर: नाही, शेंगदाण्याचे कूट वापरणे पूर्णपणे ऐच्छिक आहे. कूट न टाकताही हे कालवण अतिशय चविष्ट लागते.
प्रश्न 4: मटकीचे कालवण घट्ट करण्यासाठी काय वापरावे?
उत्तर: भाजीला दाटसरपणा आणण्यासाठी वाटण करताना त्यात थोडे जास्त खोबरे आणि कोथिंबीर वापरा. शेंगदाण्याचा कूट टाकल्यानेही रस्सा घट्ट होतो.
प्रश्न 5: कांदा लसूण मसाला नसेल तर कोणता मसाला वापरावा?
उत्तर: कांदा लसूण मसाला उपलब्ध नसेल तर तुम्ही लाल तिखट आणि गोडा मसाला किंवा रोजच्या वापरातील कोणताही घरगुती मसाला वापरू शकता.
