नमस्कार मित्रांनो! आज आपण एक अत्यंत साधी, सोपी पण चवीला भन्नाट असणारी रेसिपी पाहणार आहोत – ‘मटकीचे कालवण’. आपल्या महाराष्ट्रात मोड आलेल्या कडधान्यांना खूप महत्त्व आहे, आणि त्यातही गावरान मटकी म्हणजे आरोग्यासाठी उत्तम. अनेकांना प्रश्न पडतो की मटकीची रस्सा भाजी किंवा मटकीचे कालवण कसे बनवावे जेणेकरून ते चविष्ट होईल. तर आज आपण लतिका निंबाळकर यांच्या पद्धतीने एकदम झटपट आणि गावरान चवीचे मटकीचे कालवण बनवणार आहोत.
रोजच्या जेवणात काय बनवावे हा प्रश्न अनेकदा पडतो, अशा वेळी ही रेसिपी तुमच्या नक्कीच कामी येईल. मोड आलेल्या मटकीमध्ये भरपूर प्रथिने (प्रोटीन) असतात आणि ती पचायलाही हलकी असते. या रेसिपीमध्ये आपण कांदा लसूण मसाला आणि ताज्या कुटलेल्या वाटणाचा वापर करणार आहोत, ज्यामुळे या भाजीला एक मस्त गावरान चव येते. हे मटकीचे कालवण बनवायला अगदी कमी वेळ लागतो आणि घरातील उपलब्ध साहित्यात सहज तयार होते. तुम्हाला जर मटकीची रस्सा भाजी आवडत असेल, तर ही सोपी कृती नक्की वापरून पहा. चला तर मग, वेळ न घालवता सुरुवात करूया या चविष्ट आणि झणझणीत मटकीच्या कालवणाच्या रेसिपीला!
साहित्य:
- मोड आलेली गावरान मटकी (स्वच्छ धुतलेली)
- 1/2 पळी तेल
- 1 छोटा चमचा मोहरी
- 1 छोटा चमचा जिरे
- 1/4 चमचा हिंग पावडर
- कढीपत्त्याची पाने
- 1 मध्यम आकाराचा कांदा (साधारण चिरलेला)
- वाटणासाठी: 1 छोटा तुकडा सुके खोबरे, 1 गड्डी लसूण, 1/2 इंच आले आणि थोडी कोथिंबीर
- 1 छोटे टोमॅटो
- 1/2 चमचा हळद
- चवीनुसार मीठ
- 1 छोटा चमचा जिरे-धने पावडर
- 1 मोठा चमचा कांदा लसूण मसाला
- 2 ग्लास कोमट पाणी
- 1 1/2 चमचा शेंगदाण्याचे कूट (ऐच्छिक)
कृती:
- सर्वात आधी एका कढईत 1/2 पळी तेल गरम करत ठेवा.
- तेल गरम झाल्यावर त्यात 1 छोटा चमचा मोहरी आणि 1 छोटा चमचा जिरे टाका. जिरे आणि मोहरी तडतडल्यावर त्यात हिंग पावडर आणि कढीपत्ता टाका.
- आता 1 मध्यम आकाराचा कांदा टाका आणि तो चांगला भाजून घ्या. कांदा खूप बारीक किंवा खूप मोठा कापू नये.
- कांदा भाजत असताना सुके खोबरे, लसूण, आले आणि कोथिंबीर खलबत्त्यात कुटून घ्या. तुम्ही मिक्सरमध्ये पेस्ट केली तरी चालेल. हे तयार वाटण कढईत टाका आणि छान परतून घ्या.
- त्यानंतर 1 छोटे टोमॅटो टाका आणि 1 मिनिटभर परतून घ्या.
- आता त्यात 1/2 चमचा हळद, चवीनुसार मीठ, 1 छोटा चमचा जिरे-धने पावडर आणि 1 मोठा चमचा कांदा लसूण मसाला टाका. सर्व मसाले चांगले मिक्स करून घ्या.
- मटकी स्वच्छ धुवून आणि पाणी निथळून कढईत टाका. मटकी मसाल्यासोबत 1 मिनिटभर मध्यम गॅसवर परतून घ्या.
- आता यात 2 ग्लास कोमट पाणी टाका. भाजीला चांगली उकळी येऊ द्या.
- गॅस बारीक करा आणि मटकी चांगली शिजू द्या.
- जर तुम्हाला आवडत असेल तर तुम्ही थोडे शेंगदाण्याचे कूट टाकू शकता, पण नाही टाकले तरी हे मटकीचे कालवण खूप चविष्ट लागते.
हे पण वाचा: कांद्याच्या पातीची झटपट चटणी | Spring Onion Chutney Recipe
काही महत्त्वाच्या टिप्स:
- मटकीचे कालवण बनवताना नेहमी कोमट पाण्याचा वापर करा, यामुळे भाजीला छान तर्री येते आणि गावरान चव वाढते.
- सुके खोबरे, आले, लसूण आणि कोथिंबीर ताजे कुटून टाकल्यास रस्स्याला घट्टपणा आणि सुगंध मस्त येतो.
- कांदा लसूण मसाला तुम्ही तुमच्या तिखट खाण्याच्या आवडीनुसार 1/2 चमचा कमी किंवा जास्त करू शकता.
विविध प्रकार:
- सुकी मटकी उसळ: जर तुम्हाला रस्सा नको असेल, तर पाण्याचे प्रमाण 1/2 ग्लास इतकेच ठेवा आणि भाजी कोरडी होईपर्यंत शिजवा.
- लहान मुलांसाठी: तिखट मसाल्याचे प्रमाण कमी करून त्यात थोडे जास्त शेंगदाण्याचे कूट टाका, जेणेकरून भाजी कमी तिखट होईल.
- जैन मटकीची भाजी: यात कांदा आणि लसूण वापरू नका, फक्त टोमॅटो, जिरे-धने पावडर आणि काश्मिरी लाल तिखट वापरा.
कशासोबत खावे:
हे गरमागरम मटकीचे कालवण बाजरीची भाकरी, ज्वारीची भाकरी किंवा चपातीसोबत खूप छान लागते. तसेच तुम्ही हे जिरा राईस किंवा साध्या भातासोबत देखील खाऊ शकता. जेवताना सोबत कच्चा कांदा आणि लिंबू घ्यायला विसरू नका, त्यामुळे जेवणाची चव दुप्पट होईल.
हे पण वाचा: कांद्याची पात आणि मुगाची डाळ: डब्यासाठी खमंग सुकी भाजी | Kanda Paat Moong Dal Recipe
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न:
प्रश्न 1: मटकीचे कालवण शिजायला किती वेळ लागतो?
उत्तर: बारीक गॅसवर मटकीचे कालवण शिजण्यासाठी साधारण 10 ते 15 मिनिटे लागतात.
प्रश्न 2: भाजीमध्ये थंड पाणी टाकले तर चालेल का?
उत्तर: शक्यतो नेहमी कोमट किंवा गरम पाणी वापरावे. गरम पाण्यामुळे भाजीची चव आणि रंग टिकून राहतो.
प्रश्न 3: मटकीला लवकर मोड येण्यासाठी काय करावे?
उत्तर: मटकी 7 ते 8 तास पाण्यात भिजत ठेवा आणि नंतर एका सुती कपड्यात घट्ट बांधून उबदार जागी ठेवा. 10 ते 12 तासात छान मोड येतील.
प्रश्न 4: कांदा लसूण मसाला नसेल तर काय वापरावे?
उत्तर: तुम्ही तुमच्या घरातील रोजचा लाल मसाला (काळा मसाला) किंवा गोडा मसाला आणि लाल तिखट एकत्र करून वापरू शकता.
