रोजच्या जेवणात किंवा डब्यासाठी काय भाजी बनवावी हा प्रश्न नेहमीच पडतो. अशा वेळी अगदी सोप्या पद्धतीने बनवता येणारे मूग बटाट्याचे कालवण हा एक उत्तम पर्याय आहे. ही रेसिपी बनवायला अतिशय सोपी आहे आणि घरातील मोजक्याच साहित्यात झटपट तयार होते.
बऱ्याचदा मुगाला मोड आणायला वेळ नसतो, पण या मूग बटाट्याच्या भाजीसाठी मुगाला मोड आलेले नसले तरीही चालते, फक्त मूग चांगले भिजलेले असावेत. कुकरमध्ये शिजवून घेतल्यामुळे वेळेचीही बचत होते. या कालवणाची चव अगदी गावरान आणि झणझणीत लागते. गरमागरम भाकरी किंवा चपातीसोबत हे कालवण खाण्याची मजा काही औरच असते. जर तुम्हाला कमी वेळेत एखादी चविष्ट आणि पौष्टिक रेसिपी बनवायची असेल, तर हे मूग बटाट्याचे कालवण नक्की करून पाहा. खाली दिलेल्या सोप्या पायऱ्या वापरून तुम्ही अगदी सहज ही भाजी बनवू शकता.
साहित्य
- १५० ग्रॅम मूग (८ तास भिजवलेले)
- १ मध्यम आकाराचा बटाटा (साल काढून तुकडे केलेला)
- १/४ चमचा हळद
- १/२ पळी तेल
- १ छोटा चमचा मोहरी
- १ छोटा चमचा जिरे
- १/४ चमचा हिंग
- ७ ते ८ कढीपत्त्याची पाने
- १ मध्यम आकाराचा कांदा (बारीक चिरलेला)
- १ मध्यम आकाराचा टोमॅटो (बारीक चिरलेला)
- १ १/२ चमचा कांदा लसूण मसाला (किंवा आवडीनुसार तिखट)
- १ छोटा चमचा गरम मसाला
- १ छोटा चमचा जिरे धने पावडर
- चवीनुसार मीठ
- थोडे कोमट पाणी (कालवणाच्या गरजेनुसार)
- थोडीशी ताजी कोथिंबीर (सजावटीसाठी)
वाटणासाठी साहित्य:
- थोडेसे सुके खोबरे
- १ गड्डी लसूण
- १/२ इंच आले
- थोडीशी कोथिंबीर
कृती (बनवण्याची पद्धत)
- मूग आणि बटाटा शिजवणे: एका कुकरमध्ये भिजवलेले मूग आणि बटाट्याचे तुकडे काढा. त्यात १ ग्लास पाणी, १/४ चमचा हळद आणि थोडेसे मीठ टाका. कुकरचे झाकण लावून बारीक ते मध्यम गॅसवर फक्त १ शिट्टी काढून घ्या. १ शिट्टी झाल्यानंतर गॅस बंद करा आणि कुकर थंड होऊ द्या.
- वाटण तयार करणे: सुके खोबरे, लसूण, १/२ इंच आले आणि थोडीशी कोथिंबीर एकत्र करून खलबत्त्यात किंवा मिक्सरमध्ये जाडसर वाटून घ्या.
- फोडणीची तयारी: एका कढईत १/२ पळी तेल गरम करा. तेल गरम झाल्यावर त्यात १ छोटा चमचा मोहरी, १ छोटा चमचा जिरे, १/४ चमचा हिंग आणि कढीपत्ता टाकून चांगली फोडणी द्या.
- कांदा आणि वाटण परतणे: आता यात बारीक चिरलेला कांदा टाका आणि कांदा सोनेरी रंगाचा होईपर्यंत परतून घ्या. त्यानंतर तयार केलेले खोबरे आणि लसणाचे वाटण टाकून चांगले परता.
- टोमॅटो आणि मसाले: यात बारीक चिरलेला टोमॅटो टाका आणि तो मऊ शिजेपर्यंत परता. आता गॅस एकदम बारीक करा. त्यात १ १/२ चमचा कांदा लसूण मसाला, १ छोटा चमचा गरम मसाला आणि १ छोटा चमचा जिरे धने पावडर टाकून मसाले तेलात चांगले परतून घ्या.
- कालवण तयार करणे: शिजवलेले मूग आणि बटाटा कुकरमधून काढून मसाल्याच्या कढईत टाका. तुम्हाला कालवण जितके दाट किंवा पातळ हवे आहे, त्यानुसार त्यात थोडे कोमट पाणी टाका (साधारण १ ते १ १/२ ग्लास).
- उकळी काढणे: चवीनुसार थोडे मीठ टाका (लक्षात ठेवा, आपण शिजतानाही मीठ टाकले होते). आता गॅस मध्यम करा आणि कालवणाला ५ ते ७ मिनिटे चांगली उकळी येऊ द्या.
- सजावट: भाजी चांगली उकळल्यानंतर गॅस बंद करा आणि वरून बारीक चिरलेली ताजी कोथिंबीर टाका. तुमचे चमचमीत मूग बटाट्याचे कालवण तयार आहे.
हे पण वाचा: झणझणीत फ्लॉवरची भाजी अशी बनवा की सगळे बोटं चाटत राहतील! (Spicy Cauliflower Sabzi Recipe)
खास टिप्स
- मूग कुकरमध्ये शिजवताना गॅस एकदम मोठा ठेवू नका, बारीक ते मध्यम गॅसवर फक्त १ शिट्टी पुरेशी आहे. यामुळे मूग जास्त गाळ होत नाहीत.
- कालवण बनवताना नेहमी कोमट पाण्याचा वापर करा. कोमट पाण्यामुळे भाजीची चव आणि रंग (तर्री) खूप छान येतो.
- कालवण थोडे दाटसर हवे असल्यास, शिजलेले मूग पळीने किंवा चमच्याने थोडेसे दाबून किंवा घोटून घ्या.
प्रकार
- लहान मुलांसाठी (कमी तिखट): घरात लहान मुले असतील तर कांदा लसूण मसाल्याचे प्रमाण थोडे कमी करा. १ १/२ चमचा ऐवजी फक्त १/२ चमचा मसाला वापरा.
- झणझणीत प्रकार: तुम्हाला जास्त तिखट आवडत असेल, तर फोडणीत वाटण करताना २ ते ३ हिरव्या मिरच्या वाटून टाकू शकता.
- बिगर बटाट्याची भाजी: जर तुम्हाला बटाटा खायचा नसेल, तर तुम्ही बटाटा वगळून फक्त मुगाचे कालवण याच पद्धतीने बनवू शकता.
कशासोबत खावे
हे चमचमीत मूग बटाट्याचे कालवण बाजरीच्या किंवा ज्वारीच्या गरमागरम भाकरीसोबत अतिशय उत्कृष्ट लागते. तसेच तुम्ही हे चपाती, फुलका किंवा पांढऱ्या भातासोबत (राईस) देखील आवडीने खाऊ शकता. कांदा आणि लिंबू सोबत घ्यायला विसरू नका.
हे पण वाचा: झणझणीत अंड्याचे कालवण: गावरान स्टाईल अंडा करी आता घरीच बनवा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न १: या रेसिपीसाठी मुगाला मोड आणणे गरजेचे आहे का?
उत्तर: नाही, या मूग बटाट्याच्या कालवणासाठी मुगाला मोड आणण्याची गरज नाही. फक्त ८ तास भिजवलेले मूग वापरले तरी कालवण खूप छान होते.
प्रश्न २: कुकरच्या किती शिट्ट्या काढाव्यात?
उत्तर: मुगाचा गाळ होऊ नये म्हणून बारीक गॅसवर कुकरची फक्त १ शिट्टी काढावी.
प्रश्न ३: भाजीचा रस्सा वाढवण्यासाठी काय करावे?
उत्तर: तुम्हाला रस्सा जास्त हवा असेल तर मसाल्यांमध्ये मूग टाकल्यावर गरजेनुसार अजून थोडे कोमट पाणी वाढवा आणि ५ ते ७ मिनिटे उकळा.
प्रश्न ४: कांदा लसूण मसाला नसेल तर काय वापरावे?
उत्तर: जर तुमच्याकडे कांदा लसूण मसाला नसेल, तर तुम्ही घरगुती साधे लाल तिखट आणि थोडासा गोडा मसाला वापरून ही भाजी बनवू शकता.
प्रश्न ५: ही भाजी पूर्णपणे शाकाहारी आहे का?
उत्तर: होय, ही भाजी पूर्णपणे शाकाहारी आहे आणि रोजच्या जेवणासाठी अत्यंत आरोग्यदायी आहे.
