नमस्कार! आज आपण पाहणार आहोत भिजवलेल्या आख्ख्या मुगाचे झणझणीत कालवण बनवण्याची अत्यंत सोपी आणि पारंपरिक पद्धत. रोजच्या जेवणात भाजीला काय बनवायचे असा प्रश्न पडतो, तेव्हा भिजवलेल्या मुगाचा रस्सा हा एक अतिशय उत्तम पर्याय आहे. हे कालवण खायला जितके चविष्ट लागते, तितकेच ते आरोग्यासाठीही फायदेशीर असते. मुगामध्ये भरपूर प्रमाणात प्रथिने असतात. आपण हे कालवण कुकरमध्ये शिजवून अगदी झटपट बनवणार आहोत. खमंग कांदा लसूण मसाला आणि लसूण-खोबऱ्याचे कुटलेले वाटण वापरून या रस्स्याला एक वेगळीच गावरान आणि अस्सल चव येते. तुम्ही हे गरमागरम मुगाचे कालवण भाकरी, चपाती किंवा भातासोबत अगदी चवीने खाऊ शकता. वेळ कमी असेल तेव्हा झटपट जेवण बनवण्यासाठी ही एक उत्तम रेसिपी आहे. चला तर मग, वेळ न घालवता आपण ही चविष्ट रेसिपी कशी बनवायची ते पाहूया.
साहित्य
- 1 वाडगभर भिजवलेले आख्खे मूग
- 1/2 पळी तेल
- 1 छोटा चमचा मोहरी
- 1 छोटा चमचा जिरं
- थोडीशी हिंग पावडर
- 5 ते 6 कढीपत्त्याची पाने
- 1 मध्यम आकाराचा कांदा (बारीक चिरलेला)
- 1 मध्यम आकाराचे टोमॅटो (बारीक चिरलेले)
- थोडे सुके खोबरे, 7 ते 8 लसूण पाकळ्या, 1/2 इंच आलं आणि थोडी कोथिंबीर (एकत्र खलबत्त्यात कुटून घेतलेले वाटण)
- थोडीशी हळद
- 1 छोटा चमचा जिरे-धणे पावडर
- 1 1/2 चमचा कांदा लसूण मसाला
- 2 छोटे चमचे भाजलेल्या शेंगदाण्याचे कूट (ऐच्छिक)
- चवीनुसार मीठ
- 1 ग्लास पाणी (मूग शिजवण्यासाठी)
- आवश्यकतेनुसार कोमट पाणी (रस्सा करण्यासाठी)
- थोडी कोथिंबीर (सजावटीसाठी)
कृती
- सर्वात आधी रात्रीभर भिजवलेले मूग एका कुकरमध्ये काढून घ्या. त्यात 1 ग्लास पाणी आणि अगदी थोडेसे मीठ टाकून कुकरच्या 2 शिट्ट्या काढून घ्या. मूग खूप जास्त गाळ शिजवायचे नाहीत.
- आता गॅसवर एक कढई गरम करण्यासाठी ठेवा आणि त्यात 1/2 पळी तेल टाका.
- तेल चांगले गरम झाल्यावर त्यात 1 छोटा चमचा मोहरी आणि 1 छोटा चमचा जिरं टाका. त्यानंतर थोडीशी हिंग पावडर आणि कढीपत्ता टाका.
- आता फोडणीत बारीक चिरलेला कांदा टाका आणि कांदा हलकासा लाल रंगाचा होईपर्यंत परतून घ्या.
- कांदा परतल्यानंतर त्यात सुके खोबरे, लसूण, आलं आणि कोथिंबीर यांचे कुटलेले वाटण टाका आणि चांगले परतून घ्या. (वाटण कुटून घेतल्यामुळे कालवणाला खूप छान चव येते).
- त्यानंतर बारीक चिरलेले टोमॅटो टाका आणि 1 मिनिटभर चांगले परतून घ्या.
- आता यात थोडीशी हळद, 1 छोटा चमचा जिरे-धणे पावडर आणि 1 1/2 चमचा कांदा लसूण मसाला टाकून सर्व मसाले छान मिक्स करून घ्या.
- मसाले चांगले परतल्यावर चवीनुसार मीठ टाका. (मूग शिजवतानाही आधी आपण थोडे मीठ टाकले होते, हे लक्षात ठेवा).
- यानंतर 2 छोटे चमचे शेंगदाण्याचे कूट टाका आणि मसाले पुन्हा एकदा चांगले परतून घ्या.
- आता शिजवलेले मूग कढईत टाका आणि मसाल्यासोबत चांगले मिक्स करा.
- तुम्हाला मुगाचे कालवण जितके घट्ट किंवा पातळ हवे आहे त्यानुसार त्यात थोडे कोमट पाणी ओता.
- कालवणाला एक मोठी उकळी येऊ द्या आणि मध्यम आचेवर 5 ते 7 मिनिटे चांगले शिजवून घ्या.
- शेवटी गॅस बंद करा आणि वरून थोडी ताजी बारीक चिरलेली कोथिंबीर टाका. तुमचे झणझणीत मुगाचे कालवण जेवणासाठी तयार आहे!
हे पण वाचा: कच्च्या आणि उकडलेल्या बटाट्यांची भन्नाट चटपटीत रेसिपी
खास टिप्स
- मूग कुकरमध्ये शिजवताना फक्त 2 शिट्ट्या करा, त्यामुळे मूग जास्त मऊ होऊन त्याचा गाळ होणार नाही.
- वाटण मिक्सरमध्ये बारीक करण्यापेक्षा खलबत्त्यात कुटून घेतल्यास रस्स्याला छान पारंपरिक गावरान चव येते.
- कालवणाचा दाटसरपणा आणि चव टिकवून ठेवण्यासाठी नेहमी कोमट पाण्याचाच वापर करा. थंड पाणी टाकू नका.
रस्स्याचे काही प्रकार
- कमी तिखट रस्सा: लहान मुलांसाठी कालवण बनवताना कांदा लसूण मसाल्याचा वापर कमी करा.
- मोड आलेल्या मुगाचे कालवण: तुम्ही साध्या भिजवलेल्या मुगाऐवजी मोड आलेल्या मुगाचा वापर करून देखील अगदी अशाच पद्धतीने हा रस्सा बनवू शकता.
- बटाटा आणि मुगाचा रस्सा: कालवण आणखी चविष्ट बनवण्यासाठी फोडणीत एक बारीक चिरलेला कच्चा बटाटा देखील टाकू शकता.
कशासोबत खावे?
- हे चमचमीत आणि झणझणीत मुगाचे कालवण तुम्ही बाजरीची गरम भाकरी किंवा ज्वारीच्या भाकरीसोबत खाऊ शकता. भाकरीसोबत या रस्स्याची चव अप्रतिम लागते.
- गरमागरम चपाती, फुलका आणि जिरा राईस सोबत देखील हा रस्सा अतिशय छान लागतो.
- ताटात सोबत कांदा, लिंबू आणि थोडे लोणचे घेतल्यास जेवणाची चव अधिक वाढेल.
हे पण वाचा: रोजच्या जेवणाची चव वाढवणारी चटपटीत मिरची
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: मुगाचे कालवण बनवण्यासाठी मूग किती वेळ भिजत घालावे?
उत्तर: मूग चांगल्या प्रकारे फुलण्यासाठी ते रात्रीभर किंवा किमान 6 ते 7 तास पाण्यात भिजत घालणे आवश्यक आहे.
प्रश्न 2: रस्सा दाटसर होण्यासाठी काय करावे?
उत्तर: रस्सा दाटसर होण्यासाठी तुम्ही फोडणीत थोडे शेंगदाण्याचे कूट टाकले आहे, त्यासोबतच तुम्ही थोडेसे डाळीचे पीठ (बेसन) देखील भाजून टाकू शकता.
प्रश्न 3: कुकर ऐवजी मूग थेट कढईत शिजवता येतील का?
उत्तर: होय, तुम्ही मूग कढईतही शिजवू शकता. पण कढईत थेट शिजवण्यासाठी सुमारे 15 ते 20 मिनिटे जास्त वेळ लागतो. घाई असल्यास कुकरचा वापर करणे सोपे पडते.
प्रश्न 4: कांदा लसूण मसाला नसेल तर कोणता मसाला वापरावा?
उत्तर: जर तुमच्याकडे कांदा लसूण मसाला नसेल, तर तुम्ही घरगुती काळा मसाला, मालवणी मसाला किंवा कोणताही लाल तिखट मसाला वापरू शकता.




