उन्हाळ्याची चाहूल लागताच प्रत्येकाला थंडगार पाणी पिण्याची इच्छा होते. फ्रीजचे पाणी आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते, त्यामुळे बहुतांश लोक तहान भागवण्यासाठी माठाचा वापर करतात. पण बरेचदा माठात पाणी हवे तसे थंड होत नाही. जर तुम्हाला माठातील पाणी नैसर्गिकरित्या जास्त थंड राहण्यासाठी उपाय हवे असतील, तर हा लेख नक्की वाचा. येथे दिलेली माहिती वापरून तुम्ही तुमच्या माठातील पाणी 10 पटीने अधिक थंड करू शकता.
माठात पाणी थंड कसे होते? (वैज्ञानिक कारण)
आपल्या सर्वांना माहित आहे की मातीची भांडी पाणी थंड करतात, पण यामागील विज्ञान काय आहे? मातीच्या पृष्ठभागावर 1000 हून अधिक सूक्ष्म छिद्रे असतात. जेव्हा आपण माठात पाणी भरतो, तेव्हा या छिद्रांमधून पाणी हळूहळू बाहेर झिरपते. बाहेरील उष्ण हवेच्या संपर्कात आल्यावर या पाण्याचे बाष्पीभवन होते. बाष्पीभवनाच्या या प्रक्रियेसाठी आवश्यक असणारी उष्णता माठाच्या आतील पाण्यातून शोषून घेतली जाते. यामुळे आतील पाण्याचे तापमान वेगाने खाली येते आणि आपल्याला नैसर्गिकरित्या थंड पाणी मिळते. ही अत्यंत सोपी आणि निसर्गानुकूल प्रक्रिया आहे.
माठातील पाणी नैसर्गिकरित्या जास्त थंड राहण्यासाठी उपाय
माठ हे नैसर्गिक मातीपासून बनलेले असते. परंतु, काही वेळा योग्य काळजी न घेतल्यास पाणी पुरेसे थंड होत नाही. अशा वेळी खालील घरगुती युक्त्या नक्की वापरून पाहा:
1. माठ योग्य ठिकाणी ठेवा
माठ कधीही बंद खोलीत किंवा थेट सूर्यप्रकाशात ठेवू नका. माठ नेहमी अशा ठिकाणी ठेवा जिथे हवा खेळती असेल. खिडकीजवळ किंवा दरवाजाजवळ माठ ठेवल्यास हवेमुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढतो आणि माठातले पाणी थंड होते. घराच्या ज्या खिडकीतून जास्त हवा येते, तिथे 1 लहान लाकडी बैठक लावून त्यावर माठ ठेवा.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यात पीठ आंबण्यापासून कसे वाचवावे? जाणून घ्या ५ खास टिप्स
2. सुती कापडाचा वापर करा
हा सर्वात प्रभावी नैसर्गिक उपाय आहे. 1 स्वच्छ सुती कापड घ्या. ते पाण्यात ओले करा आणि माठाच्या सभोवताली गुंडाळा. जेव्हा हे कापड सुकते, तेव्हा ते पुन्हा ओले करा. उन्हाळ्याच्या दिवसात तापमान 40 अंश सेल्सिअसच्या पुढे जाते, अशा वेळी सुती कापड माठाला बाहेरील उष्णतेपासून वाचवते. यामुळे माठाचे तापमान कमी राहते आणि पाणी फ्रीजसारखे थंड होते. दिवसातून 3 ते 4 वेळा हा प्रयोग करा.
3. वाळूचा थर वापरा
माठातील पाणी थंड करण्यासाठी उपाय शोधताना वाळूचा वापर अत्यंत फायदेशीर ठरतो. 1 पसरट भांडे घ्या. त्यात 2 ते 3 इंच जाडीचा वाळूचा थर पसरा. ही वाळू पाण्याने पूर्णपणे ओली करा आणि त्यावर माठ ठेवा. वाळूतील ओलाव्यामुळे माठाला तळाकडून सतत थंडावा मिळतो. ही पद्धत 24 तास उत्तम काम करते.
4. माठ नियमितपणे स्वच्छ करा
माठाच्या पृष्ठभागावरील सूक्ष्म छिद्रे धुळीमुळे वेळोवेळी बंद होतात. यामुळे पाण्याची वाफ बाहेर पडण्याची प्रक्रिया थांबते. दर 2 ते 3 दिवसांनी माठ आतून आणि बाहेरून स्वच्छ हाताने घासून धुवा. यासाठी कोणताही रासायनिक साबण वापरू नका. फक्त कोमट पाणी किंवा लिंबाचा वापर करा. जर तुम्ही माठ स्वच्छ ठेवला नाही, तर पाण्याची चव बदलू शकते.
हे पण वाचा: कैरी वर्षभर फ्रेश ठेवण्याच्या ५ सोप्या आणि खात्रीशीर ट्रिक्स
5. खडे मीठ आणि पाणी
जेव्हा तुम्ही नवीन माठ विकत आणता, तेव्हा त्यात थेट पिण्याचे पाणी भरू नका. सुरुवातीला माठ पूर्णपणे पाण्याने भरा आणि त्यात 2 चमचे खडे मीठ टाका. हे पाणी 12 ते 15 तास तसेच राहू द्या. नंतर माठ स्वच्छ धुवून घ्या. या पारंपरिक पद्धतीमुळे माठाची क्षमता वाढते.
माठ वापरताना घ्यावयाची महत्त्वाची काळजी
- माठात नेहमी गाळलेले आणि स्वच्छ पाणी भरा.
- दर 1 किंवा 2 वर्षांनी नवीन माठ खरेदी करा, कारण जुन्या माठाची छिद्रे पूर्णपणे बंद होतात.
- माठात हात बुडवून पाणी काढू नका, यासाठी 1 लांब दांडीच्या पळीचा वापर करा.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, माठातील पाणी नैसर्गिकरित्या जास्त थंड राहण्यासाठी उपाय अत्यंत सोपे आणि खिशाला परवडणारे आहेत. योग्य हवा, ओले सुती कापड, आणि वाळूचा वापर करून तुम्ही या उन्हाळ्यात अगदी फ्रीजसारखे थंड पाणी पिण्याचा आनंद घेऊ शकता. हे आरोग्यदायी पाणी तुमची तहान तर भागवेलच, शिवाय तुम्हाला उन्हाळ्यातील उष्णतेपासूनही सुरक्षित ठेवेल. आजच यापैकी किमान 2 उपाय करून पाहा आणि 100 टक्के फरक अनुभवा!
हे पण वाचा: उन्हाळ्यात दूध नासू नये म्हणून घ्यायची काळजी आणि सोपे उपाय
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: माठातील पाणी थंड न होण्याची मुख्य कारणे कोणती?
उत्तर: माठाची सूक्ष्म छिद्रे धुळीमुळे बंद होणे, माठ हवेशीर ठिकाणी न ठेवणे आणि माठ खूप जुना असणे ही पाणी थंड न होण्याची 3 मुख्य कारणे आहेत.
प्रश्न 2: उन्हाळ्यात माठातील पाणी किती वेळेत थंड होते?
उत्तर: जर तुम्ही ओल्या सुती कापडाचा किंवा वाळूचा उपाय वापरला, तर सामान्यत: 4 ते 6 तासांमध्ये पाणी पिण्यायोग्य आणि उत्तम थंड होते.
प्रश्न 3: जुन्या माठातले पाणी थंड कसे करावे?
उत्तर: जुना माठ आतून आणि बाहेरून खडे मीठ लावून स्वच्छ धुवा आणि कडक उन्हात 2 ते 3 तास वाळवा. यामुळे बंद झालेली छिद्रे पुन्हा उघडतात आणि माठातले पाणी थंड होण्यास मदत मिळते.
