उन्हाळ्याच्या दिवसात अनेकदा जेवण जात नाही किंवा भाजी खाण्याचा कंटाळा येतो. अशा वेळी ताटात खमंग आणि झणझणीत चटणी असेल, तर जेवणाची चव दुप्पट वाढते. आज आपण अशीच 15 दिवस ते 1 महिना आरामात टिकणारी ‘शेंगदाणा लसूण चटणी’ कशी बनवायची ते पाहणार आहोत. ही शेंगदाणा चटणी बनवायला अतिशय सोपी आहे आणि यासाठी लागणारे साहित्य सहज घरात उपलब्ध असते. गावरान पद्धतीची ही लसूण चटणी प्रवासात नेण्यासाठी किंवा रोजच्या जेवणात तोंडी लावण्यासाठी उत्तम पर्याय आहे. लसूण आणि भाजलेल्या शेंगदाण्यांचा खमंग सुगंध या चटणीला अधिक चविष्ट बनवतो. चला तर मग, कमी वेळेत तयार होणारी आणि सर्वांना आवडणारी ही झटपट लसूण चटणीची रेसिपी सविस्तर जाणून घेऊया.
साहित्य:
- शेंगदाणे: 1 वाटी (100 ते 150 ग्रॅम)
- लसूण: 1 गड्डी (तेलाशिवाय भाजलेला)
- धने: 1 छोटा चमचा (हलके भाजलेले)
- जिरं: 0.5 छोटा चमचा (भाजलेले)
- तिखट लाल मिरची पावडर: 1 छोटा चमचा
- काश्मिरी लाल मिरची पावडर: 1 छोटा चमचा (रंगासाठी)
- चाट मसाला: 0.5 छोटा चमचा
- मीठ: चवीनुसार
कृती:
- गॅसवर 1 लोखंडी तवा गरम करून घ्या. त्यात 1 वाटी शेंगदाणे चांगले खमंग भाजून घ्या आणि थंड करण्यासाठी बाजूला ठेवा. शेंगदाण्याची साले काढण्याची गरज नाही.
- त्याच तव्यात 1 गड्डी लसूण (पाकळ्या वेगळ्या करून) तेलाचा वापर न करता हलका भाजून घ्या. सोबत 1 चमचा धने आणि 0.5 चमचा जिरं देखील हलके भाजून घ्या.
- 1 मिक्सरच्या भांड्यात भाजलेले धने, जिरं, 1 चमचा तिखट लाल मिरची पावडर, 1 चमचा काश्मिरी लाल मिरची पावडर, 0.5 चमचा चाट मसाला आणि चवीनुसार मीठ टाका.
- हे सर्व मिश्रण मिक्सरमध्ये 1 वेळा फिरवून त्याची बारीक पावडर तयार करा.
- त्यानंतर या मसाल्यामध्ये भाजलेला लसूण टाका आणि पुन्हा 1 वेळा मिक्सर फिरवून घ्या.
- लसूण व्यवस्थित वाटला गेला की, शेवटी त्यात भाजलेले शेंगदाणे टाका.
- मिक्सर सलग न चालवता, चालू-बंद करत शेंगदाणे जाडसर वाटून घ्या. शेंगदाण्याची बारीक पेस्ट करू नका, चटणी थोडी जाडसरच छान लागते.
- खमंग आणि झणझणीत शेंगदाणा लसूण चटणी तयार आहे. 1 हवाबंद डब्यात साठवून ठेवा.
हे पण वाचा: बाहेरून कुरकुरीत आतून मऊ पापड बटाटा भजी
काही खास टिप्स:
- शेंगदाणे नेहमी लोखंडी तव्यात मंद आचेवर भाजावे, त्यामुळे चटणीला गावरान चव येते.
- मिक्सरमध्ये शेंगदाणे वाटताना ते सलग न वाटता चालू-बंद करत वाटा, जेणेकरून चटणीला छान जाडसर पोत मिळेल आणि शेंगदाण्याचे तेल जास्त सुटणार नाही.
- लसूण भाजताना तेलाचा वापर करू नये, यामुळे चटणी जास्त दिवस टिकण्यास मदत होते.
- चव वाढवण्यासाठी तुम्ही यामध्ये 2 चमचे भाजलेले तीळ किंवा जवस देखील वापरू शकता.
चटणीचे इतर प्रकार:
- कढीपत्ता शेंगदाणा चटणी: यामध्ये 1 मूठभर सुकवलेला कढीपत्ता भाजून घातल्यास चव आणखी वाढते.
- शेवगा पाला चटणी: शेवग्याची पाने स्वच्छ धुवून, वाळवून आणि तव्यात भाजून या चटणीत मिसळल्यास ही चटणी अत्यंत पौष्टिक बनते.
- आमचूर चटणी: चाट मसाल्याऐवजी तुम्ही 0.5 चमचा आमचूर पावडर वापरून याला थोडी आंबटसर चव देऊ शकता.
कशासोबत खावे?:
ही शेंगदाणा लसूण चटणी तुम्ही गरम चपाती, भाकरी किंवा वरण-भातासोबत तोंडी लावण्यासाठी खाऊ शकता. तसेच प्रवासात डब्यामध्ये नेण्यासाठी थालीपीठ किंवा पराठ्यासोबत ही चटणी उत्तम लागते.
हे पण वाचा: महिनाभर टिकणारी झटपट कढीपत्ता चटणी रेसिपी.
सतत विचारले जाणारे प्रश्न:
1) ही चटणी किती दिवस टिकते?
उत्तर: जर तुम्ही लसूण आणि शेंगदाणे व्यवस्थित कोरडे भाजले असतील आणि हवाबंद डब्यात ठेवले तर ही चटणी 15 दिवस ते 1 महिना आरामात टिकते.
2) शेंगदाण्याची साले काढणे गरजेचे आहे का?
उत्तर: नाही, साले न काढता चटणी बनवल्यास चव जास्त छान येते. पण तुम्हाला आवडत नसल्यास तुम्ही साले काढू शकता.
3) मिक्सर नसेल तर चटणी कशी बनवावी?
उत्तर: मिक्सर नसेल तर तुम्ही खलबत्त्यात शेंगदाणे आणि लसूण कुटून ही गावरान चटणी बनवू शकता. खलबत्त्यात कुटलेल्या चटणीची चव अप्रतिम लागते.
4) चटणीला छान लाल रंग कसा येईल?
उत्तर: चटणीला लाल रंग येण्यासाठी रेसिपीमध्ये सांगितल्याप्रमाणे 1 चमचा काश्मिरी लाल मिरची पावडरचा वापर करा.
5) लहान मुलांसाठी ही चटणी कशी बनवावी?
उत्तर: लहान मुलांसाठी बनवत असल्यास तिखट लाल मिरची पावडरचे प्रमाण कमी करा किंवा फक्त काश्मिरी मिरची पावडर वापरा.
