नमस्कार मंडळी! आज आपण आषाढ महिना विशेष अशी एक अत्यंत चविष्ट आणि पारंपारिक रेसिपी पाहणार आहोत, ती म्हणजे गुळाच्या कापण्या. कापण्या हा महाराष्ट्रीयन लोकांचा अत्यंत आवडता पदार्थ आहे. गव्हाचे पीठ आणि गूळ वापरून बनवल्या जाणाऱ्या या कापण्या खायला अत्यंत खुसखुशीत लागतात आणि त्या महिनाभर आरामात टिकतात. लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत सर्वांनाच हा पदार्थ खूप आवडतो.
अनेकदा कापण्या बनवताना त्या कडक होतात किंवा फुगत नाहीत. पण आज आपण अर्धा किलो गव्हाच्या पिठाचे अचूक प्रमाण वापरून टम्म फुगणाऱ्या आणि मऊ कापण्या कशा बनवायच्या ते पाहणार आहोत. गुळाच्या कापण्या चहाबरोबर खाण्यासाठी एक उत्तम पर्याय आहे. चला तर मग, वेळ न घालवता या सोप्या आणि चविष्ट रेसिपीला सुरुवात करूया.
साहित्य
- गव्हाचे पीठ – 5 वाट्या (1/2 किलो)
- बेसन पीठ – 1 वाटी
- गूळ (किसलेला) – 1 1/2 ते 2 वाट्या
- गरम पाणी – 2 वाट्या (गूळ वितळण्यासाठी)
- वेलची – 3
- जायफळ – थोडसं
- सुंठ – 1 छोटा तुकडा
- बडीशेप – 1 चमचा
- मीठ – चवीनुसार (थोडसं)
- बेकिंग सोडा – 1/4 चमचा
- कडकडीत गरम तेल (मोहन) – 2 चमचे
- खसखस – आवश्यकतेनुसार (लावण्यासाठी)
- तेल – तळण्यासाठी
कृती
- सर्वात आधी एका भांड्यात 2 वाट्या गरम पाणी घ्या आणि त्यात 1 1/2 ते 2 वाट्या किसलेला गूळ टाकून तो पूर्णपणे वितळून घ्या. गुळाचे पाणी तयार झाल्यावर ते थंड होण्यासाठी बाजूला ठेवा जेणेकरून गुळातील खडे खाली बसतील.
- मिक्सरच्या भांड्यात 3 वेलची, थोडसं जायफळ, 1 छोटा सुंठ तुकडा आणि 1 चमचा बडीशेप एकत्र करून बारीक पूड तयार करा. ही पूड चाळून घ्या.
- एका मोठ्या ताटात 5 वाट्या गव्हाचे पीठ आणि 1 वाटी बेसन पीठ घ्या. त्यात चवीनुसार मीठ, 1/4 चमचा बेकिंग सोडा आणि तयार केलेली 1 चमचा मसाल्याची पूड टाका.
- या कोरड्या मिश्रणात 2 चमचे कडकडीत गरम केलेले तेल (मोहन) घाला आणि सर्व पीठ हाताने चांगले एकजीव करून घ्या.
- आता या पिठात थंड झालेले गुळाचे पाणी थोडे थोडे ओतून पिठाचा घट्ट गोळा मळून घ्या. पाणी ओतताना गाळणीचा वापर करा किंवा हळूवार ओता जेणेकरून गुळातील कचरा पिठात जाणार नाही.
- मळलेले पीठ झाकून 1/2 तास मुरण्यासाठी बाजूला ठेवा.
- 1/2 तासानंतर पिठाचा एक गोळा घ्या. तो थोडासा लाटून घ्या आणि त्यावर दोन्ही बाजूंनी खसखस लावून पुन्हा लाटण्याने लाटा. पोळीपेक्षा थोडे जाडसर लाटून घ्या.
- आता सुरीच्या किंवा कातणीच्या मदतीने या पोळीचे चौकोनी किंवा शंकरपाळीच्या आकाराचे तुकडे (कापण्या) कापून घ्या.
- कढईत तेल मध्यम आचेवर गरम करा. तेल गरम झाल्यावर त्यात कापण्या सोडा आणि दोन्ही बाजूंनी हलक्या सोनेरी रंगावर तळून घ्या.
- कापण्या जास्त लाल करू नका नाहीतर त्या कडक होतात. तयार झालेल्या कापण्या पूर्णपणे थंड झाल्यावर हवाबंद डब्यात भरून ठेवा.
हे पण वाचा: अशी बनवा मऊसूद साबुदाणा खिचडी, अजिबात चिकटणार नाही
स्वयंपाकाच्या काही खास टिप्स
- गुळाचे पाणी पिठात ओतताना नेहमी तळाला थोडे पाणी सोडून द्यावे, जेणेकरून गुळातील खडे किंवा कचरा पिठात जाणार नाही.
- कापण्या लाटताना त्या पोळीइतक्या पातळ लाटू नयेत, थोड्या जाडसरच ठेवाव्यात, म्हणजे त्या छान टम्म फुगतात.
- कापण्या नेहमी मध्यम आचेवरच तळाव्यात. मोठ्या आचेवर तळल्यास त्या वरून लाल होतात पण आतून कच्च्या राहतात.
रेसिपीमधील काही बदल
- तुम्हाला जर जास्त गोड आवडत नसेल तर तुम्ही गुळाचे प्रमाण 1 1/2 वाटीपर्यंत कमी करू शकता.
- मसाल्याची चव आवडत नसेल तर तुम्ही सुंठ आणि बडीशेप वगळून फक्त वेलची पूड वापरू शकता.
- कापण्या लाटताना तुम्ही खसखस सोबत थोडे पांढरे तीळ देखील लावू शकता, त्यामुळे चव अधिक छान येते.
कसे सर्व्ह करावे?
- गुळाच्या या खुसखुशीत कापण्या तुम्ही संध्याकाळच्या चहासोबत एक उत्तम स्नॅक्स म्हणून खाऊ शकता.
- प्रवासात नेण्यासाठी हा एक उत्तम आणि जास्त काळ टिकणारा पदार्थ आहे.
- लहान मुलांना डब्यात देण्यासाठी तुम्ही या कापण्या नक्कीच देऊ शकता.
हे पण वाचा: मोत्यांसारखा मोकळा आणि सुटसुटीत साबूदाणा भिजवण्याची योग्य कृती
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न: कापण्या कडक का होतात?
उत्तर: जर तुम्ही कापण्या जास्त वेळ किंवा मोठ्या आचेवर तळल्या, किंवा पिठामध्ये तेलाचे मोहन जास्त पडले, तर कापण्या कडक होऊ शकतात. तसेच पीठ जास्त कडक मळल्यास देखील हा त्रास होतो.
प्रश्न: कापण्या किती दिवस टिकतात?
उत्तर: गुळाच्या कापण्या चांगल्या हवाबंद डब्यात ठेवल्यास आरामात 15 ते 20 दिवस टिकतात.
प्रश्न: पिठात बेसन घालणे गरजेचे आहे का?
उत्तर: हो, गव्हाच्या पिठात 1 वाटी बेसन घातल्यामुळे कापण्यांना एक छान खुसखुशीतपणा येतो आणि चवही वाढते.
प्रश्न: खसखस लावणे आवश्यक आहे का?
उत्तर: पारंपारिक पद्धतीने कापण्या बनवताना खसखस लावली जाते, यामुळे कापण्या दिसायला सुंदर दिसतात आणि चवही छान येते. पण खसखस नसेल तर तुम्ही पांढरे तीळ वापरू शकता.
