उन्हाळ्याची चाहूल लागताच आपल्या घरातील तापमानात वेगाने वाढ होते. या कडक उन्हाचा फटका आपल्या स्वयंपाकघरातील सर्वच पदार्थांना बसतो. विशेषतः, किचन ओट्यावरील मसाल्याचे डबे उन्हाळ्यात कुठे ठेवावेत हा प्रश्न प्रत्येक गृहिणीला पडतो. वाढत्या उष्णतेमुळे मसाल्यांचा सुवास आणि मूळ चव कमी होण्याची दाट शक्यता असते. या लेखामध्ये आपण उन्हाळ्यात मसाल्यांची योग्य साठवणूक कशी करावी आणि त्यांना खराब होण्यापासून कसे वाचवावे, याविषयी सविस्तर आणि अचूक माहिती पाहणार आहोत.
उन्हाळ्यात मसाल्यांचे नेमके नुकसान का होते?
भारतीय स्वयंपाकात वापरल्या जाणाऱ्या सर्व मसाल्यांमध्ये काही नैसर्गिक तेले असतात. ही तेलेच मसाल्यांना त्यांचा विशिष्ट सुगंध आणि चव देतात. जेव्हा घरातील किंवा किचनमधील तापमान 30 ते 40 अंश सेल्सिअसच्या पुढे जाते, तेव्हा ही तेले वेगाने उडून जाण्याची किंवा खराब होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे उन्हाळ्यात मसाल्याची साठवणूक करताना विशेष काळजी घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यात ताक ताजे आणि गोड ठेवण्याचे खास घरगुती उपाय
किचन ओट्यावरील मसाल्याचे डबे उन्हाळ्यात कुठे ठेवावेत?
अनेकदा आपण आपल्या रोजच्या सोयीसाठी गॅस शेगडीजवळ डबे ठेवतो. पण उन्हाळ्यात असे करणे मसाल्यांसाठी खूप हानिकारक ठरू शकते. गॅसची थेट उष्णता आणि बाहेरील कडक तापमान यामुळे मसाले लवकर खराब होतात. मसाल्यांचे आयुष्य वाढवण्यासाठी खालील जागांचा वापर करा:
1. थंड आणि कोरड्या कॅबिनेटचा वापर करा
मसाले नेहमी गॅस आणि ओव्हनपासून दूर ठेवावेत. स्वयंपाकघरातील ज्या कॅबिनेटमध्ये थेट सूर्यप्रकाश पोहोचत नाही आणि जेथे नेहमी सावली असते, अशा जागी मसाल्यांचे डबे ठेवा. लाकडी कॅबिनेटमध्ये तापमान सामान्य राहते, त्यामुळे तिथे डबे ठेवणे हा 1 उत्तम आणि सुरक्षित पर्याय आहे.
2. फ्रिजमधील योग्य साठवणूक
जर तुम्ही वर्षभराचे गरम मसाले, लाल तिखट किंवा हळद बनवून ठेवली असेल, तर त्यातील 1 लहान भाग रोजच्या वापरासाठी बाहेर ठेवा. उरलेला मोठा डबा थेट फ्रिजमध्ये साठवा. फ्रिजमध्ये ठेवल्यामुळे मसाले 1 ते 2 वर्षे अगदी ताजे राहतात आणि त्यांचा रंगही फिका पडत नाही.
हे पण वाचा: पनीर कडक होत असेल तर ही ट्रिक वापरा आणि ठेवा ताजे
3. योग्य डब्यांची निवड
मसाले साठवण्यासाठी नेहमी काचेच्या किंवा चांगल्या दर्जाच्या हवाबंद प्लास्टिकच्या डब्यांचा वापर करा. काचेच्या बरण्यांमध्ये मसाल्यांचा सुगंध जास्त काळ टिकून राहतो. डब्यात थोडी जरी हवा गेली तरी मसाल्यांना जाळी लागण्याची किंवा त्यात अळ्या होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे झाकण घट्ट असणे आवश्यक आहे.
4. खडे मसाले आणि पावडर मसाले
खडे मसाले (उदा. लवंग, काळी मिरी, दालचिनी) पावडर मसाल्यांपेक्षा जास्त काळ टिकतात. त्यामुळे शक्य असल्यास खडे मसाले हवाबंद बरणीत ठेवून आवश्यकतेनुसार त्यांची पावडर बनवणे हा 1 अत्यंत चांगला मार्ग आहे.
मसाल्यांची काळजी घेण्यासाठी 5 महत्त्वाच्या टिप्स
- ओल्या हाताने किंवा ओल्या चमच्याने डब्यातून मसाले कधीही काढू नका. पाण्याचा 1 थेंबही संपूर्ण मसाल्याला खराब करू शकतो.
- रोजच्या वापरासाठी 1 छोटा मसाल्याचा डबा तयार करा, जेणेकरून मुख्य डबा वारंवार उघडावा लागणार नाही.
- डब्यात थोडे खडे मीठ, हिंगाचे खडे किंवा 4 ते 5 लवंगा टाकून ठेवल्यास मसाल्यांना अजिबात कीड लागत नाही.
- किचनमध्ये एक्झॉस्ट फॅनचा नियमित वापर करा, जेणेकरून हवा खेळती राहील आणि आतील तापमान 25 ते 28 अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहील.
- मसाले विकत घेताना त्यांच्या पॅकेजिंगवरील एक्सपायरी डेट नक्की तपासा आणि जुने मसाले वापरणे टाळा.
निष्कर्ष
थोडक्यात सांगायचे तर, उन्हाळ्याच्या उष्ण दिवसांत मसाल्यांची योग्य काळजी घेणे फार महत्त्वाचे असते. किचन ओट्यावरील मसाल्याचे डबे उन्हाळ्यात कुठे ठेवावेत या प्रश्नाचे अचूक उत्तर म्हणजे त्यांना उष्णता आणि ओलाव्यापासून पूर्णपणे दूर, एका थंड जागी ठेवणे. वरील सर्व सोप्या टिप्सचा वापर केल्यास तुमचे महागडे मसाले संपूर्ण उन्हाळ्यात सुगंधी, ताजे आणि पूर्णपणे सुरक्षित राहतील.
हे पण वाचा: उन्हाळ्यात ड्रायफ्रुट्स सुरक्षित कसे ठेवावे? जाणून घ्या सोप्या ट्रिक्स
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
प्रश्न 1: उन्हाळ्यात मसाले फ्रिजमध्ये ठेवणे खरोखर योग्य आहे का?
उत्तर: होय, जर मसाले जास्त प्रमाणात असतील, तर ते फ्रिजमध्ये हवाबंद डब्यात ठेवणे हा सर्वात उत्तम आणि सुरक्षित पर्याय आहे. यामुळे ते दीर्घकाळ ताजे टिकतात.
प्रश्न 2: गॅस शेगडीजवळ मसाल्याचा डबा का ठेवू नये?
उत्तर: गॅसच्या सततच्या उष्णतेमुळे आणि स्वयंपाकाच्या वाफेमुळे मसाल्यांमधील नैसर्गिक तेल कमी होते. यामुळे मसाल्यांचा सुगंध आणि रंग वेगाने नाहीसा होतो.
प्रश्न 3: मसाल्यांना जाळी किंवा कीड लागू नये म्हणून काय करावे?
उत्तर: मसाल्याच्या डब्यात 4 ते 5 लवंगा किंवा थोडे खडे मीठ टाकावे. तसेच डबा हवाबंद असल्याची खात्री करावी आणि मसाला काढताना ओला चमचा वापरू नये.
